ઉત્તમો અસ્યોષધીનાં તવ વૃક્ષા ઉપસ્તયઃ । ઉપસ્તિરસ્તુ સોઽસ્માકં યો અસ્મામભિદાસતિ
તારી ઔષધિઓમાં શ્રેષ્ઠ, તારા વૃક્ષોનો આધાર; એ આધાર અમારો થાય, જે અમને હાનિ પહોંચાડે છે તેની સામે.
સબન્ધુશ્ચાસબન્ધુશ્ચ યો અસ્મામભિદાસતિ । તેષાં સા વૃક્ષાણામિવાહં ભૂયાસમુત્તમઃ
સગા હોય કે વિના સગા, જે અમને હાનિ પહોંચાડે છે, એ બધામાં હું વૃક્ષોની જેમ શ્રેષ્ઠ બનું.
યથા સોમ ઓષધીનામુત્તમો હવિષાં કૃતઃ । તલાશા વૃક્ષાણામિવાહં ભૂયાસમુત્તમઃ
જેમ સોમ રસ બધી ઔષધિઓમાં શ્રેષ્ઠ છે અને સર્વોત્તમ હવનમાં ચઢે છે, તેમ હું પણ તાડ અને આશા વૃક્ષની જેમ બધાં વૃક્ષોમાં શ્રેષ્ઠ બની જાઉં.
આબયો અનાબયો રસસ્ત ઉગ્ર આબયો । આ તે કરમ્ભમદ્મસિ
હાનિકારક અને નિર્વિઘ્ન રસો, અને તીવ્ર રસો—all તારા છે. એ બધાંથી તારો ખીચડો તૈયાર કરીએ છીએ.
વિહહ્લો નામ તે પિતા મદાવતી નામ તે માતા । સ હિન ત્વમસિ યસ્ત્વમાત્માનમાવયઃ
તારો પિતા વિહહ્લા કહેવાય છે, અને તારી માતા મદાવતી કહેવાય છે. તું પોતાને જ નુકસાન પહોંચાડે છે, તું પોતાનો જ શત્રુ છે.
તૌવિલિકેઽવેલયાવાયમૈલબ ઐલયીત્। બભ્રુશ્ચ બભ્રુકર્ણશ્ચાપેહિ નિરાલ
તૌવિલિક, વેલયા, અયમૈલબ, ઐલયિત, બભ્રુ અને બભ્રુકર્ણ—તમારે અહીંથી દૂર જાવ, અદૃશ્ય થાવ!
અલસાલાસિ પૂર્વ સિલાઞ્જાલાસ્યુત્તરા । નીલાગલસાલ
પૂર્વ દિશામાં તું અલસાલા છે, ઉત્તર દિશામાં તું સિલાંજલ છે, અને તું નીલાગલસાલા છે.
યથેયં પૃથિવી મહી ભૂતાનાં ગર્ભમાદધે । એવા તે ધ્રિયતાં ગર્ભો અનુ સૂતું સવિતવે
જેમ આ મહાન પૃથ્વીએ સર્વ જીવનો બીજ પોતાના ગર્ભમાં ધારણ કર્યો છે, તેમ તારો ગર્ભ પણ મજબૂત રીતે ટકી રહે, યોગ્ય સમયે જન્મે.
યથેયં પૃથિવી મહી દાધારેમાન્ વનસ્પતીન્ । એવા તે ધ્રિયતાં ગર્ભો અનુ સૂતું સવિતવે
જેમ આ વિશાળ પૃથ્વીએ બધા વૃક્ષોને સહારે છે, તેમ તારો ગર્ભ પણ મજબૂતીથી ટકી રહે અને યોગ્ય સમયે જન્મે.
યથેયં પૃથિવી મહી દાધાર પર્વતાન્ ગિરીન્ । એવા તે ધ્રિયતાં ગર્ભો અનુ સૂતું સવિતવે
જેમ આ મહાન પૃથ્વીએ પહાડો અને ડુંગરાઓને સહારે છે, તેમ તારો ગર્ભ પણ મજબૂતીથી ટકી રહે અને યોગ્ય સમયે જન્મે.
યથેયં પૃથિવી મહી દાધાર વિષ્ઠિતં જગત્। એવા તે ધ્રિયતાં ગર્ભો અનુ સૂતું સવિતવે
જેમ આ મહાન પૃથ્વીએ સ્થિર થયેલ સમગ્ર જગતને સહારે છે, તેમ તારો ગર્ભ પણ મજબૂતીથી ટકી રહે અને યોગ્ય સમયે જન્મે.
ઈર્ષ્યાયા ધ્રાજિં પ્રથમાં પ્રથમસ્યા ઉતાપરામ્ । અગ્નિં હૃદય્યં શોકં તં તે નિર્વાપયામસિ
ઈર્ષ્યાની પ્રથમ અને મુખ્ય બંધન, અને પછીની પણ, હૃદયમાં દુઃખની અગ્નિ—એ બધું અમે તારા માટે શમાવીએ છીએ.
યથા ભૂમિર્મૃતમના મૃતાન્ મૃતમનસ્તરા । યથોત મમ્રુષો મન એવેર્ષ્યોર્મૃતં મનઃ
જેમ પૃથ્વી નિષ્ક્રિય મનથી મૃતકોને ઢાંકે છે, તેમ મારું મન પણ ઈર્ષ્યા વિના, ઈર્ષ્યાની મરેલી ભાવનાને ઢાંકી દે.
અદો યત્તે હૃદિ શ્રિતં મનસ્કં પતયિષ્ણુકમ્ । તતસ્ત ઈર્ષ્યાં મુઞ્ચામિ નિરૂષ્માણં દૃતેરિવ
તારા હૃદયમાં જે ચંચળ મન વસેલું છે, એમાંથી હું તને ઈર્ષ્યાથી મુક્ત કરું છું, જેમ અગ્નિમાંથી તાપ બહાર નીકળી જાય છે.
પુનન્તુ મા દેવજનાઃ પુનન્તુ મનવો ધિયા । પુનન્તુ વિશ્વા ભૂતાનિ પવમાનઃ પુનાતુ મા
દેવતાઓ મને પવિત્ર કરે, મનુષ્યો પોતાના વિચારથી મને શુદ્ધ કરે, બધા જીવજંતુઓ મને શુદ્ધ કરે, અને પવિત્ર કરનાર પણ મને શુદ્ધ કરે.
પવમાનઃ પુનાતુ મા ક્રત્વે દક્ષાય જીવસે । અથો અરિષ્ટતાતયે
પવિત્ર કરનાર મને દૃઢ નિશ્ચય, કુશળતા અને આયુષ્ય માટે શુદ્ધ કરે; અને સાથે સાથે નિરામયતા માટે પણ.
ઉભાભ્યાં દેવ સવિતઃ પવિત્રેણ સવેન ચ । અસ્માન્ પુનીહિ ચક્ષસે
હે દેવ સવિતા, તું બંનેથી—પવિત્રતા અને યજ્ઞથી—અમને શુદ્ધ કર, જેથી અમને સ્પષ્ટ દૃષ્ટિ મળે.
અગ્નેરિવાસ્ય દહત એતિ શુષ્મિણ ઉતેવ મત્તો વિલપન્ન્ અપાયતિ । અન્યમસ્મદિચ્છતુ કં ચિદવ્રતસ્તપુર્વધાય નમો અસ્તુ તક્મને
જે અગ્નિ જેવી તીવ્રતા સાથે બળે છે, જોરથી આવે છે, અને પીઉનારા જેવી રડતો દૂર જાય છે—એ અધર્મી કોઈ બીજાને શોધે; જે પહેલો દુઃખ આપનાર હતો, તેને વંદન.
નમો રુદ્રાય નમો અસ્તુ તક્મને નમો રાજ્ઞે વરુણાય ત્વિષીમતે । નમો દિવે નમઃ પૃથિવ્યૈ નમ ઓષધીભ્યઃ
રુદ્રને વંદન, પહેલો દુઃખ આપનારને વંદન, તેજસ્વી રાજા વરુણને વંદન, આકાશને વંદન, પૃથ્વીને વંદન, ઔષધિઓને વંદન.
અયં યો અભિશોચયિષ્ણુર્વિશ્વા રૂપાણિ હરિતા કૃણોષિ । તસ્મૈ તેઽરુણાય બભ્રવે નમઃ કૃણોમિ વન્યાય તક્મને
જે સર્વને દહાવે છે, સર્વ રૂપને લીલા કરે છે, એ લાલ અને પીળા તપસ્વી, જંગલી અને પહેલો દુઃખ આપનાર—તને હું વંદન કરું છું.
ઇમા યાસ્તિસ્રઃ પૃથિવીસ્તાસાં હ ભૂમિરુત્તમા । તાસામધિ ત્વચો અહં ભેષજં સમુ જગ્રભમ્
આ ત્રણ ધરતી છે, અને તેમાં જમીન સર્વોથી શ્રેષ્ઠ છે. એ ધરતીના ચામડીમાંથી મેં ઔષધિ એકઠી કરી છે.
શ્રેષ્ઠમસિ ભેષજાનાં વસિષ્ઠં વીરુધાનામ્ । સોમો ભગ ઇવ યામેષુ દેવેષુ વરુણો યથા
તુ ઔષધિઓમાં શ્રેષ્ઠ છે, વનસ્પતિઓમાં સર્વોત્તમ છે. જેમ રાત્રિઓમાં સોમ છે, અને દેવોમાં વરુણ છે, તેમ.
રેવતીરનાધૃષઃ સિષાસવઃ સિષાસથ । ઉત સ્થ કેશદૃંહણીરથો હ કેશવર્ધનીઃ
તુ તેજસ્વી અને અજેય છે, પોષણ કરવા ઇચ્છે છે અને પોષણ કરે છે. તુ વાળને મજબૂત કરતી અને વધારતી ઔષધિઓ પણ છે.
કૃષ્ણં નિયાનં હરયઃ સુપર્ણા અપો વસાના દિવમુત્પતન્તિ । ત આવવૃત્રન્ત્સદનાદૃતસ્યાદિદ્ઘૃતેન પૃથિવીં વ્યૂદુઃ
કાળી વહેતી, પીળા રંગની, સુંદર પાંખવાળી, પાણી ધારણ કરનારી એ નદીઓ આકાશમાં ઉડી જાય છે. એ ધર્મસ્થાનેથી પાછી આવી છે; શરૂઆતમાં ઘીથી ધરતીને વિસ્તૃત કરી છે.
પયસ્વતીઃ કૃણુથાપ ઓષધીઃ શિવા યદેજથા મરુતો રુક્મવક્ષસઃ । ઊર્જં ચ તત્ર સુમતિં ચ પિન્વત યત્રા નરો મરુતઃ સિઞ્ચથા મધુ
પાણી, તમે ઔષધિઓને દૂધથી ભરપૂર કરો, શુભ બનાવો, સુવર્ણ છાતીવાળા મારુતો, જયારે તમે ચાલો છો. ત્યાં તમે શક્તિ અને શુભ ભાવના ભરો, જ્યાં મારુતો, તમે મનુષ્યો માટે મધ વરસાવો છો.
ઉદપ્રુતો મરુતસ્તામિયર્ત વૃષ્ટિર્યા વિશ્વા નિવતસ્પૃણાતિ । એજાતિ ગ્લહા કન્યેવ તુન્નૈરું તુન્દાના પત્યેવ જાયા
મારુતોએ વરસાદ ઉંચો કર્યો છે, જે બધા ઘરભર્યા છે. એ વરસાદ ચાલે છે, જેમ કન્યા વણાટ કરે છે, અને જેમ પત્ની પતિ માટે ધરે છે.
સસ્રુષીસ્તદપસો દિવા નક્તં ચ સસ્રુષીઃ । વરેણ્યક્રતુરહમપો દેવીરુપ હ્વયે
એ વહે છે, પાણી દિવસ-રાત વહે છે. હું શુભ ઇચ્છાથી દેવતાસમાન પાણીને બોલાવું છું.
ઓતા આપઃ કર્મણ્યા મુઞ્ચન્ત્વિતઃ પ્રણીતયે । સદ્યઃ કૃણ્વન્ત્વેતવે
પાણી, તમે કાર્યમાં તત્પર રહીને માર્ગદર્શન માટે પોતાને મુક્ત કરો છો. તમે તરત જ કલ્યાણ માટે કાર્ય કરો છો.
દેવસ્ય સવિતુઃ સવે કર્મ કૃણ્વન્તુ માનુષાઃ । શં નો ભવન્ત્વપ ઓષધીઃ શિવાઃ
દેવતા સવિતાના પ્રેરણાથી મનુષ્યો પોતાના કાર્યો કરે. પાણી અને ઔષધિઓ અમારે માટે શુભ થાય.
હિમવતઃ પ્ર સ્રવન્તિ સિન્ધૌ સમહ સઙ્ગમઃ । આપો હ મહ્યં તદ્દેવીર્દદન્ હૃદ્દ્યોતભેષજમ્
હિમાલયમાંથી વહેતી નદીઓ મળીને મોટી નદીમાં મળે છે. એ દિવ્ય જળોએ મને હૃદયમાં તેજસ્વી ઔષધિ આપી છે.