एकदा एक विवाहसोहळा संपन्न होत होता. नवरीच्या कल्याणासाठी, तिच्या पतीसाठी आणि त्यांच्या भावी कुटुंबासाठी विविध देवतांना आवाहन केले जात होते. “ही स्त्री माझ्यासाठी समृद्ध होवो, बृहस्पती तिला मला लाभू दे,” असा आशीर्वाद मागितला गेला. “तू आणि मी, पती-पत्नी म्हणून, दीर्घायुष्यासह शंभर शरद ऋतू एकत्र घालवू.” तत्पश्चात, तवष्टा या कुशल देवतेने बृहस्पतीच्या मार्गदर्शनाने सुंदर वस्त्र तयार केले होते. त्या वस्त्राने सविता व भाग या देवांनी या नववधूला, सूर्याप्रमाणे, संततीसाठी अलंकृत केले. इंद्र व अग्नी, द्यावा व पृथ्वी, मातरिश्वान, मित्र-वरुण, भाग, अश्विनीकुमार, बृहस्पती, मरुतगण, ब्रह्मा, सोम—या सर्वांनी या स्त्रीला संततीमध्ये वृद्धिंगत करावे, अशी प्रार्थना झाली. बृहस्पतीने सर्वप्रथम सूर्येच्या मस्तकावर केसांची रचना केली; त्याच पवित्र अलंकाराने, हे अश्विनी, आम्ही या स्त्रीला तिच्या पतीसाठी सजवतो. स्त्रीचे स्वभाव सांगितले गेले—पत्नी आपल्या पतीला जाणून घेण्यासाठी आपल्या विचारात फिरते; तिच्या या बंधनांवर कोण प्रभुत्व गाजवतो, हे जाणणारा मी, तिच्या मनाचा गुंता उकलतो. मीच हे बंधन सैल करतो; तिचा रूप माझ्यात आहे, मी ते जाणतो, मनाच्या घरट्याकडे पाहतो. मी चोरी केलेली नाही, ना मनाने मुक्त झालो आहे; मी स्वतःच वरुणाच्या बंधनांचा विसर पाडतो. वरुणाने ज्या बंधनांनी तिला बांधले होते, त्या बंधनातून मी तिला मुक्त करतो; सविता या कृपाळू देवतेने ज्या बंधनांनी तिला गुंतवले, त्यातूनही मी तिला सोडवतो. हे वधू, तुझ्यासाठी मी विशाल, सुखद मार्ग निर्माण करतो—तुझ्या पतीसोबत. “उठ, असुरांना दूर कर, या स्त्रीला सत्पुरुषांमध्ये स्थान दे,” असा आदेश दिला गेला. बुद्धिमान सृष्टीकर्त्याने तिला पती शोधून दिला; राजा भाग येथे येवो, संततीसाठी. भागाने चार पाय व चार चाके असलेली रथरचना केली, तवष्ट्याने मधला भाग व आरे तयार केली—ती आपल्यासाठी शुभ होवो. “तिने सुंदर, सुवर्ण रंगाची, विविध रूपांची, उत्तम चाकांची ओढणी धारण करावी. हे वधू, अमर सूर्यलोकात प्रवेश कर; पतींसाठी मार्ग सुखकर कर.” “हे सविता, आम्हाला अशी पत्नी दे, जी भावाला मारणारी नाही, पतीस हानी पोहोचवणारी नाही, वरुणाच्या कृपेने पावन व बृहस्पतीने फलदायी, आणि इंद्राच्या आशीर्वादाने पतीला हानी पोहोचवणारी नाही.” “हे यज्ञस्तंभ, देवांनी घडवलेल्या मार्गावर चालताना या कन्येला इजा करू नकोस. दिव्य गृहाच्या उंबरठ्यावर, आम्ही वधूचा मार्ग सुखकर करतो.” “मंत्राचा आधार प्रारंभ, मध्य व शेवट सर्वत्र असू दे. देवांच्या नगरीत ती सुरक्षित प्रवेश करो, पतीच्या घरात शुभ व आनंदी चमको.” आता वधूसाठी पुढे सूर्येला व विवाहरथाला जोडले गेले. “हे अग्नी, आम्हाला संततीसह, समृद्धीसह पत्नी दे, आमच्या पतींसाठी.” अग्नीने वधूला दीर्घायुष्य व तेजसह परत दिले. तिचा पती शंभर शरद जगो. वधूचे पहिले पती सोम, दुसरे गंधर्व, तिसरे अग्नी, आणि चौथे—मानवजातीतील पुरुष. सोमाने तिला गंधर्वाला दिले, गंधर्वाने अग्निला, अग्नीने मला संपत्ती, पुत्र आणि ही स्त्री दिली. “हे अश्विनी, शुभ विचारांनी, इच्छांनी परिपूर्ण, दोघेही या. सौंदर्याचे स्वामी बना, आम्हाला अर्यमानाचा अनुग्रह लाभो.” “आनंदी मनाने, शुभ भावनेने, सर्व वीर्यसंपन्न, कीर्तीशाली संपत्ती द्या. सहज मार्ग, उत्तम पेय द्या, सौंदर्याचे स्वामी, स्थिर स्थान द्या, वाईट विचार दूर करा.” “वनस्पती, नद्या, शेत, वने—हे सर्व वधूचे रक्षण करो, ती पतीसाठी फलदायी होवो, असुरांपासून सुरक्षित राहो.” “आम्ही हा सहज, कल्याणकारी मार्ग निवडतो, जिथे वीर नष्ट होत नाही आणि इतरांची संपत्ती मिळते.” “हे पुरुषांनो, ऐका, या आशीर्वादाने तुम्ही दोघेही सुखी व्हाल. गंधर्व, अप्सरा, वृक्षात राहणारे देव—हे सर्व वधूला शुभ होवो, तिच्या नवीन घरी जाताना तिला हानी होऊ देऊ नका.” “जे लोक, वधूला रोग लावणारे, तिच्यामागे येतात, त्यांना पूज्य देव त्यांच्या मूळ स्थानावर परत पाठवोत.” “दुष्कर मार्गावर जाताना, लपून बसलेले दरोडे घेणारे या जोडप्याला इजा करू नयेत. शत्रू दूर पळून जावोत.” “मी विवाहरथाला मंत्र, कुटुंब, सौम्य दृष्टी व मैत्रीने जुळवले आहे. जे काही गुंतलेले, अनेक रूपांचे आहे, ते सविता पतींसाठी सुखद करो.” “ही कृपाळू स्त्री घरात आली आहे; सृष्टीकर्त्याने तिला हे स्थान दिले आहे. अर्यमान, भाग, अश्विनी, प्रजापती तिला संततीसह समृद्ध करोत.” “स्व-गुणांनी युक्त, कुलीन स्त्री येथे येवो; पुरुषाने तिच्यात बीज पेरावे. ती तुझ्यासाठी संततीला जन्म देओ, तिच्या स्तनातून दूध व वृषभाचा सार वाहो.” “तू येथे स्थिर राहा, तू येथे तेजस्वी आहेस, विष्णूप्रमाणे, हे सरस्वती. सिनीवाली जन्म घेओ, भागाच्या कृपेत नांदो.” “लाट उठू दे, ती सौम्यपणे आदळू दे; हे जलदेवता, बंधने सोडवा. वाईट करणारा, द्वेष करणारा, जीवघेणा—कोणीही आपल्याला इजा करू नये.” “सौम्य दृष्टी, शत्रुत्वविरहित, शुभ, कृपाळू, उत्तम मार्गदर्शित, घरांमधून आलेली—ती पुत्र व भावजांची इच्छा बाळगून, तुझ्याकडे सुखासाठी येवो.” “भावजांशी शत्रुत्व नसलेली, गायींसाठी शुभ, उत्तम मार्गदर्शित, तेजस्वी, संततीला जन्म देणारी, पुत्रांची इच्छा असलेली, या गृहाग्नीजवळ बस, हे सौम्य वधू.” “तू का उभी राहिलीस, काय इच्छा घेऊन आलीस? मी तुला तुझ्या घरातून घेऊन आलो आहे. हे निरृति, हे घर आता रिकामे आहे, तू बांधले आहेस; उठ, जा, येथे राहू नकोस.” “जर वधूने पूर्वी गृहाग्नीची पूजा केली नसेल, तर तिने प्रथम सरस्वती आणि पितरांना वंदन करावे.” “ही रक्षा, हे कवच, मी या स्त्रीसाठी पसरतो. सिनीवाली जन्म घेओ, भागाच्या कृपेत नांदो.” “जेव्हा तू कुश पसरवतोस आणि कातडी अंथरतोस, तेव्हा ही वधू चांगली संतती लाभो.” “कुश लाल कातडीवर पसरव; तेथे बसून, ती उत्तम संततीसाठी या अग्नीची पूजा करो.” “कातडीवर चढ, अग्नीजवळ बस; हा देव सर्व असुरांचा नाश करतो. येथे आपल्या पतीसाठी संततीला जन्म दे; सर्वोच्च स्थान मिळो, हा तुझा पुत्र होवो.” “विविध रूपांची गायी जन्म घेऊन आईच्या बाजूला उभ्या राहो. येथे शुभेच्छेसह बस, या अग्नीची पूजा कर, देवांना अलंकारित कर, हे सहपत्नी.” “शुभ, संकट पार करणारी, घरात प्रवेश कर; पतीसाठी कृपाळू, सासऱ्याला कृपाळू. सासूला सौम्य, सर्व घरात प्रवेश कर.” “सासऱ्यांशी सौम्य, पती व कुटुंबाशी सौम्य; सर्व लोकांशी सौम्य, त्यांच्या समृद्धीसाठी सौम्य रहा.” अशा प्रकारे, या विवाहसोहळ्यात विविध देवतांचे आशीर्वाद, मंत्र, आणि शुभेच्छा वधूवर, तिच्या पतीवर आणि त्यांच्या कुटुंबावर वर्षावले गेले. नव्या आयुष्याच्या प्रवासासाठी सर्वांनी तिच्या सुख, समृद्धी, संतती आणि सौहार्दाची मंगलकामना केली.