ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ବୃଷଭ ଥିଲେ, ଯିଏ ବଛାମାନଙ୍କର ପିତା, ଗାଈମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରର ଧ୍ୱନି ଦେଇଥିବା ବଡ଼ ବଳବାନମାନଙ୍କର ପିତା ଥିଲେ। ସେ ଗୋବତ୍ସ, ତାଙ୍କୁ ଆବରଣ କରିଥିବା ଝିଲି ଭିତରେ ଥିବା ବଛା, ସ୍ୱସ୍ଥ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ—ଏହି ଦୁଧ ହେଉଛି ଘୃତ, ଧନର ମୂଳ। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ନେଇ ଆସନ୍ତି, ଜଳ, ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଘୃତର ସାର ଆଣନ୍ତି। ଶକ୍ର, ଏହି ସୋମର ଆହାର ବାଛିଥିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କର ଦେହ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ ସୋମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ବହନ କରନ୍ତି। ତ୍ୱଷ୍ଟାର୍ ରୂପ ଏବଂ ଗୋମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ଯେଉଁମାନେ ଫଳଦାୟୀ, ସେମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଓ ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆମକୁ ଦିଅ। ସେ ଘୃତ ବହନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ବୀଜ ହେଉଛି ଘୃତ, ତାଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧି ହେଉଛି ହଜାର ଗୁଣା। ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ବଳି ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଚର୍ବି ରେ ଢାକା ବୃଷଭଟିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ, ଦେବତାମାନେ କୃପା କରି ତାଙ୍କୁ ଆମ ପାଖକୁ ପଠାନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର, ତାଙ୍କର ବାହୁ ବରୁଣଙ୍କର, କାନ୍ଧ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କର, କୁଞ୍ଚ ମାରୁତମାନଙ୍କର। ଜ୍ଞାନୀ, କବି, ଚିନ୍ତକମାନେ କହନ୍ତି—ଏହି ବୃଷଭଟିଏ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୂପର ସଂଗ୍ରହ। ଦେବମଣ୍ଡଳର ସ୍ନିଗ୍ଧ ଦୁଧରେ ସେ ନିଜକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି। ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ସରସ୍ୱତୀ ବୋଲି କହନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବୃଷଭ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ମୁଁହରେ ହଜାର ଦାନ ଦେଇଥିବା ପରି ଫଳ ପାଉଥାଏ। ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ ସବିତା ତାଙ୍କୁ ପଖ ଦେଇଛନ୍ତି; ତ୍ୱଷ୍ଟାର୍ଙ୍କ ପ୍ରାଣବାୟୁ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଛି। ମୁଁ ମୋ ମନରେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟଳୋକରେ ଅର୍ପଣ କରେ—ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଏହି ପବିତ୍ର କୁଶରେ ଦୃଢ଼ ହେଉ। ଯିଏ ଦେବମାନେ ଓ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି କଥା କହିଥାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ବୃଷଭଟିଏଙ୍କର ଅଙ୍ଗମାନେ ଉପରେ ଶୁଭ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଏହି ବୃଷଭର ପାର୍ଶ୍ୱ ଅନୁମତିଙ୍କ, ଜଂଘା ଭାଗଙ୍କର ଭାଗ; ମିତ୍ର କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଇଟି ହାଡ଼ ସହିତ ମୋର।" ପୃଷ୍ଠ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ, କଟି ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ, ପୁଛ ବାୟୁଙ୍କ—ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କୁ ହଲାଇଥାଏ। ଅନ୍ତ୍ର ସିନୀବାଳୀଙ୍କ, ଚର୍ମ ସୂର୍ୟାଙ୍କ; ବୃଷଭକୁ ଉଠାଇଥିବା ଲୋକେ କହିଥିଲେ, "ଏହା ଚାଲିପାରୁ।" କଟି ଜାମିଶଂସଙ୍କ, ମୂତ୍ରାଶୟ ସୋମ ପାଇଁ; ଦେବମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ବୃଷଭଟିଏଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହି ଖୁର ସରମାଙ୍କୁ, ନଖ କଛୁଆମାନଙ୍କୁ, ଲୋମ କୀଟ ଏବଂ ଭୂଗର୍ଭ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେ ଶିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ପୁଛ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରନ୍ତି, ଆଖି ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରନ୍ତି, କାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଶୁଣନ୍ତି—ଏହି ବୃଷଭଟିଏ ଗୋମାନଙ୍କ ଓ ଅଯୁକ୍ତମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ। ଯିଏ ଶତ ଦାନ କରି ବଳି ଦେଇଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି କ୍ଷତି କରେନି; ସମସ୍ତ ଦେବତା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବୃଷଭ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ବୃଷଭ ଦାନ କରି, ତାଙ୍କର ମନ ଉତ୍ତମ ହୁଏ; ନିଜ ଗୋଶାଳାରେ ଗାଈମାନଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖିପାରିଥାଏ। ଗାଈମାନ, ଶିଶୁମାନ, ଓ ଶରୀରୀକ ଶକ୍ତି ଅବଶ୍ୟ ରହୁ। ବୃଷଭ ଦାତା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ। ଏଠି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ବଛାଟିଏ ଗୋମାନଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅ। ଏହି ବଛାଟିଏ ଏମିତି ଗାଈ ଦିଅ, ଯାହା ଦୁଧରେ ଧନ୍ୟ, ସଦା ବଛା ସହିତ, ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଦେଇଥାଏ, ଜ୍ଞାନୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପିତଳ ରୂପରେ, ଆକାଶର ବାୟୁ ଧରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି, ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ସେ ଆମକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଦିଅ, ଏବଂ ସଦା ଆମ ସହିତ ରହ। ଆସ, ଆସ, ବଳି ଦେବା ପାଇଁ ଏହି ଆବାରଣକୁ ଆସ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ। ବୃଷଭର ବୀଜ, ତୁମ ଶକ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏଠି ଆସ। ଏହି ଶିଶୁ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଏଠି ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ; ତାଙ୍କ ସହିତ ଖେଳ, ଚଳାଚଳ କର, ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଚାଲ। ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ସହିତ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଅନି। ଏବେ, ଏକ ଛାଗକୁ ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ଧର, ଉପଯୋଗ କର, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ ଲୋକକୁ ପଠା। ବହୁ ଅନ୍ଧକାର ଅତିକ୍ରମ କରି, ଛାଗଟିଏ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉ। ଏହି ବଳିରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଏହାକୁ ବିଭାଗ ଭାବେ ଘୁଞ୍ଚାଅ, ବଳିଦାତା ପାଇଁ। ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଧରିବାକୁ ଦେଉ, ନିର୍ଦୋଷ ବଳିଦାତା ପାଇଁ। ତୁମ ଚରଣ କୌଣସି କୁକର୍ମରେ ଦୂଷିତ ହେଉନାହିଁ; ପବିତ୍ର ଖୁର ସହିତ ଚାଲ, ଜାଣି। ବହୁ ଅନ୍ଧକାର ଅତିକ୍ରମ କରି, ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ଛାଗଟିଏ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉ। ଏହି କଳା ଚର୍ମକୁ ହଟାଇ, ଯଥା ଚାକୁ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ଥି ଯୋଗ ହେଉଛି, ଆମକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନାହିଁ। କ୍ରୁରତା କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ସେ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପାତ୍ରରେ ରଖିଛି, ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ; ତାଙ୍କୁ ଜଳ ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ଶାନ୍ତି ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହୁନ୍ତୁ; ରନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଏଠିଏ ଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଉ। ଅରନ୍ଧା କିମ୍ବା ରନ୍ଧା ଯେଉଁଠି ହେଉ, ଉପରକୁ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉ। ଅଗ୍ନିରୁ ଅଗ୍ନି ହୋଇଛ; ଆଲୋକମୟ ଲୋକ ଜୟ କର। ଛାଗ ଅଗ୍ନି, ଛାଗ ଆଲୋକ, ଛାଗ ଜୀବନ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦିଆଯିବା। ଛାଗ ଦୂରେ ଅନ୍ଧକାର ହଟାଏ, ଏହି ଜଗତରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦିଆଯିବା। ପଞ୍ଚ ଚାଉଳ ବଳି ପଞ୍ଚ ପଥରେ, ତିନି ଆଲୋକକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଯାଉ। ଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ ଲୋକ ଆଶା କରି, ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଯାଉ, ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିଶ୍ରାମ କର। ଛାଗ, ଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଉ, ଏକ ଅବିରତ ମେଷପରି, ବାଧା ବିନା, କଠିନ ସ୍ଥାନ ଅତିକ୍ରମ କରି। ପଞ୍ଚ ଚାଉଳ ବଳି, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦିଆଯିବା, ଦାତାକୁ ସନ୍ତୋଷ ଦିଏ। ଛାଗ, ତିନି ସ୍ୱର୍ଗରେ, ତିନି ଆକାଶରେ, ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗର ପୃଷ୍ଠରେ, ନିବେଦନ ରଖେ। ପଞ୍ଚ ଚାଉଳ ବଳି, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦିଆଯିବା, ସମସ୍ତ ରୂପର ଗାଈ, କାମଧେନୁ, ଏକମାତ୍ର।