ଅମର ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିରାଜମାନ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଆସନ ନେଇଛନ୍ତି। ଯିଏ ଏହି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ସେ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କ’ଣ କରିପାରିବେ? ଏହି ଜ୍ଞାନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ ମନ୍ତ୍ରର ମାପକୁ ବିନ୍ୟାସ କରି, ଅର୍ଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ବିଶ୍ୱକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତିନି ପଦ ଥିବା ବିବିଧ ରୂପରେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ ଗଠିତ ହେଲେ; ଏହି ବ୍ରହ୍ମାନ୍ ଦ୍ୱାରା ଚାରି ଦିଗ ବଞ୍ଚି ରହିଛି। ଏହିପରି, କୃପାଳୁ ଉଭୟତାରେ ଧନ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ, ତା’ପରେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ ହେଉ। ହେ ଗାଈ, ସମସ୍ତ ଦାନକାରିଣୀ, ତୁମେ ଘାସ ଖାଅ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପିଉ। ଗାଈ ଜଳକୁ ମାପି ଏହାକୁ ଗଠନ କଲେ; ସେ ଏକ ପାଦ, ଦୁଇ ପାଦ, ଚାରି ପାଦ ହେଲେ। ପୁନି ସେ ଆଠ ପାଦ, ନଅ ପାଦ ହେଲେ; ହଜାର ଅକ୍ଷର ବିଶିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଏହି ବିଶ୍ୱର ଛନ୍ଦ; ଏହାର ଧାରା ମହାସାଗର ଉପରେ ବହିଯାଉଛି। କଳା ଚଳନଶୀଳ ଜନ, ହଳଦିଆ ପକ୍ଷୀମାନେ, ଜଳ ଧାରି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ତଥ୍ୟର ଆସନରୁ ଢାକିଦେଲେ; ଘୃତରେ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରସ୍ତାରିତ କଲେ। ସେ ପଦ ଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ପଦ ଚାଲିଛନ୍ତି; ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ କିଏ ଜାଣେ, ହେ ମିତ୍ର ଓ ଵରୁଣ? ଗର୍ଭ ସେ ଗାଈଙ୍କୁ ଧରିଥାଏ; ସେ ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରେ, ଅସତ୍ୟକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରେ। ଵିରାଜ୍ ହେଉଛନ୍ତି ବାଣୀ, ବୃହତ୍ ପୃଥିବୀ, ମଧ୍ୟମ ଆକାଶ, ପ୍ରଜାପତି। ଵିରାଜ୍ ହେଉଛନ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ, ସେ ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖନ୍ତି। ମୋର ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ମଧ୍ୟ ମୋ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେ ରହୁ। ମୁଁ ଦୂରରୁ ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିବା ଦେଖିଲି, ସୀମା ଚାଳି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲି। ବୀରମାନେ ଛିଟିଅଛି ଗାଈଙ୍କୁ ଦୁଧ ଦୋହିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକି ପ୍ରଥମ ନିୟମ ଥିଲେ। ତିନି ଲୋମଶ ଜନ ବର୍ଷର ଋତୁଅନୁସାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; ବର୍ଷରେ ଗୋଟିଏ କେଶ କଟାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅବଲୋକନ କରନ୍ତି; ରଥିଆର ଆକୃତି ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ। ବାଣୀ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି। ତିନି ଭାଗ ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ଚଳନଶୀଳ ନୁହେଁ; ଚଉଥା ଭାଗ ମାନବମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି। ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ଵରୁଣ, ଅଗ୍ନି ବୋଲି କହନ୍ତି; ସେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡେଣା ଥିବା ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏକଙ୍କୁ ବହୁ ରୂପରେ କଥାହୁଏ: ଅଗ୍ନି, ଯମ, ମାତରିଶ୍ୱାନ ବୋଲି। ଏଠିଠାରେ ଆସି, ଚିକିତ୍ସକମାନେ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ହାତରେ ଗଢ଼ି, ବିବିଧ ରୂପରେ ବିବାହିତା ବଧୁ ପରି ଶୋଭା ପାଏ—ତାହାର ସାର ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏହି କ୍ଷତିକୁ ଦୂର କରୁ। ମୁଣ୍ଡ, ନାକ, କାନ ଥିବା, ମନ୍ତ୍ରବଳି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଏକତ୍ରିତ—ତାହାର ସାର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୂଷଣକୁ ଦୂର କରୁ। ଶୂଦ୍ର, ରାଜା, ନାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିଆରି କରିଥିବା ମନ୍ତ୍ର—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଫେରିଯାଉ, ସ୍ତ୍ରୀ ଯେମିତି ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଫେରେ, ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ଖୋଜୁ। ଏହି ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦୂର କରେ—ଯାହା କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଗୋମାନ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ତୁମ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା। ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଶାପ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ୁ; ଯିଏ ମିଛ ସପଥ କଲେ, ତାହା ତାଙ୍କୁ ଫେରିଯାଉ। ଆମେ ଏହାକୁ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଉଛୁ, ଯାହା ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟାକୁ ଆଘାତ କରୁ। ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଆମ ପାଖରେ ଥିବେ, ଆମର ଅଧିକାରୀ ଓ ପୁରୋହିତ ହେଉନ୍ତୁ; ସେମାନେ ଆମଠାରୁ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତୁ। ଯିଏ ଦ୍ୱେଷ ଭାବରେ ତୁମକୁ ‘ଚାଲିଯା’ କହିଥିଲେ—ହେ ମନ୍ତ୍ର, ତାଙ୍କୁ ଫେରିଯାଅ; ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଆମକୁ ଚାହିଁ ନ ଯାଅ। ଯିଏ ଚତୁରାଇରେ ତୁମ ପାଇଁ ଫାନ୍ଦ ଲଗେଇଥିଲେ, ରଥ ତିଆରି କରୁଥିବା କାରିଗର ପରି—ତାଙ୍କୁ ଯାଅ; ସେଠି ତୁମ ଘର, ଏଠି ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ତିଆରି କଲେ, ବ୍ୟବହାର କଲେ, ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଲେ—ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ମନ୍ତ୍ରକୁ ଫେରାଏ, ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ନାନ କରାଉଛୁ। ମୁଁ ଯଦି ଅଶୁଭ ଜନ, ସ୍ନାନ କରିଥିବା କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ହରାଇଥିବା ଜନଙ୍କୁ ସମୀପିତ ହୋଇଥିଲି—ମୋର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହେଉ, ଧନ ମୋ ପାଖରେ ରହୁ। ଯେଉଁ ନାମ ତୁମଠାରୁ ନେଇଥିଲେ, ପିତୃମାନେ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରେ—ସମସ୍ତ ଔଷଧ ତୁମକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାପ ଓ ସନ୍ଦେଶରୁ ମୁକ୍ତ କରୁ। ଦିବ୍ୟ ପାପରୁ, ପୂର୍ବଜଙ୍କ ନାମ ନେବାରୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ଦେଶ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରୁ—ଔଷଧ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମ, ଋକ୍, ଋଷିଙ୍କ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ହବା ମାଟିରୁ ଧୂଳି ଉଡ଼ାଏ, ମେଘ ଆକାଶରୁ ଦୂର କରେ—ହେ ବ୍ରହ୍ମ, ଏଭଳି ମୋର ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଦୂର କର। କାନ୍ଦିନ ନାହିଁ, ବାନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଶୀ-ଅଶ୍ୱୀ ପରି ଚାଲିଯାଅ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମ ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଯାଅ। ଏହି ହେଉଛି ମନ୍ତ୍ରର ପଥ—ଏଥିରେ ଆମେ ତୁମକୁ ନେଉଛୁ; ପଠାଇ, ତୁମକୁ ଫେରାଉଛୁ। ଏହି ପଥରେ ଯାଅ; ବନ୍ଧ୍ୟା ନାରୀର ବିଭିନ୍ନ ଚତୁର ଯାତ୍ରା ପରି ଭାଙ୍ଗିଯାଅ। ଅଲୋକର ପଥରେ ଦୂରକୁ ଯାଅ; ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ତୁମ ନିବାସ କର। ନୌକାରେ ଚଢ଼ି ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନ ଅଟିକି ପାର୍ ହୋଇ ଯାଅ; ଏଠି ରୁହିବା ନୁହେଁ, ଦୂରକୁ ଯାଅ। ଝଡ଼ ଯେପରି ଗଛ ଉଖାଡ଼ି ଫିଙ୍କିଦିଏ, ସେପରି ସେମାନେ ପଡ଼ିଯାଉ; ଏଠି ଥିବା କୌଣସି ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ମଣିଷକୁ ଛୁଅନି। ମନ୍ତ୍ର, ତୁମ ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଫେରିଯାଅ; ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତାନହୀନ କର। ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ତୁମ ପାଇଁ ଦର୍ବରେ, ଶ୍ମଶାନରେ, କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁପ୍ତ ରଖାଯାଇଛି, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପିତ ହୋଇଛି—ଜ୍ଞାନୀ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଏହି ଦୁଷ୍ମନିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛୁ, ଉତ୍ତେଜିତ ଓ ଗୁପ୍ତ ରଖାଯାଇଥିଲା—ଯାହା ଏଠାରେ ଆଣାଯାଇଥିଲା, ତାହା ଏଠାରୁ ତା’ର ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଯାଉ, ଘୋଡ଼ା ପରି, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରକାରୀ ଆମ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି ନ କରୁ।