ଯଥା ଵୃତ୍ର ଇମା ଆପସ୍ତସ୍ତମ୍ଭ ଵିଶ୍ଵଧା ଯତୀଃ । ଏଵା ତେ ଅଗ୍ନିନା ଯକ୍ଷ୍ମଂ ଵୈଶ୍ଵାନରେଣ ଵାରଯେ
ଯେପରି ଜଳ ବୃତ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିଲା, ସେପରି ଆମେ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିରେ ତୁମରୁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛୁ।
ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵୃଷା ଦିଵୋ ଵୃଷା ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଯମ୍ । ଵୃଷା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୂତସ୍ଯ ତ୍ଵମେକଵୃଷୋ ଭଵ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିବର ବୃଷ, ଏହି ଭୂମିର ବୃଷ; ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ବୃଷ ହେଉ।
ସମୁଦ୍ର ଈଶେ ସ୍ରଵତାମଗ୍ନିଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଵଶୀ । ଚନ୍ଦ୍ରମା ନକ୍ଷତ୍ରାଣାମୀଶେ ତ୍ଵମେକଵୃଷୋ ଭଵ
ସମୁଦ୍ର ଅନେକ ଝରାର ନାୟକ, ଅଗ୍ନି ଭୂମିର ଅଧିପତି; ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାରାମାନଙ୍କର ନାୟକ — ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ବୃଷ ହେଉ।
ସମ୍ରାଡସ୍ଯସୁରାଣାଂ କକୁନ୍ ମନୁଷ୍ଯାଣାମ୍ । ଦେଵାନାମର୍ଧଭାଗସି ତ୍ଵମେକଵୃଷୋ ଭଵ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ମଣିଷମାନଙ୍କର ନେତା; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଅଂଶ ଅଛି — ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ବୃଷ ହେଉ।
ଆ ତ୍ଵାହାର୍ଷମନ୍ତରଭୂର୍ଧ୍ରୁଵସ୍ତିଷ୍ଠାଵିଚାଚଲତ୍। ଵିଶସ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵା ଵାଞ୍ଛନ୍ତୁ ମା ତ୍ଵଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରମଧି ଭ୍ରଶତ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଭିତରୁ ଆଣିଛି; ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରୁହ, ଅଚଳ ରୁହ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମକୁ ଚାହୁନ୍ତୁ, ତୁମର ଶାସନ କ୍ଷୟ ନହେଉ।
ଇହୈଵୈଧି ମାପ ଚ୍ଯୋଷ୍ଠାଃ ପର୍ଵତ ଇଵାଵିଚାଚଲତ୍। ଇନ୍ଦ୍ର ଇଵେହ ଧ୍ରୁଵସ୍ତିଷ୍ଠେହ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁ ଧାରଯ
ଏଠାରେ ରୁହ, ଯିବା ନିଅ, ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ ରୁହ; ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଏଠାରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ, ଏଠାରେ ତୁମର ଶାସନକୁ ଧାରଣ କର।
ଇନ୍ଦ୍ର ଏତମଦୀଧରତ୍ଧ୍ରୁଵଂ ଧ୍ରୁଵେଣ ହଵିଷା । ତସ୍ମୈ ସୋମୋ ଅଧି ବ୍ରଵଦଯଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଦୃଢ଼ତାକୁ, ଦୃଢ଼ ହବି ଦ୍ୱାରା ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ସେହିପାଇଁ ସୋମ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ମଧ୍ୟ।
ଧ୍ରୁଵା ଦ୍ଯୌର୍ଧ୍ରୁଵା ପୃଥିଵୀ ଧ୍ରୁଵଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍। ଧ୍ରୁଵାସଃ ପର୍ଵତା ଇମେ ଧ୍ରୁଵୋ ରାଜା ଵିଶାମଯମ୍
ଆକାଶ ଦୃଢ଼, ଭୂମି ଦୃଢ଼, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦୃଢ଼; ଏହି ପାହାଡ଼ମାନେ ଦୃଢ଼, ଲୋକଙ୍କର ରାଜା ଦୃଢ଼।
ଧ୍ରୁଵଂ ତେ ରାଜା ଵରୁଣୋ ଧ୍ରୁଵଂ ଦେଵୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଧ୍ରୁଵଂ ତ ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଧାରଯତାଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତୁମର ରାଜା ବରୁଣ ଦୃଢ଼, ଦେବତା ବୃହସ୍ପତି ଦୃଢ଼; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଏକସাথে ତୁମର ଶାସନକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।
ଧ୍ରୁଵୋଽଚ୍ଯୁତଃ ପ୍ର ମୃଣୀହି ଶତ୍ରୂନ୍ ଛତ୍ରୂଯତୋଽଧରାନ୍ ପାଦଯସ୍ଵ । ସର୍ଵା ଦିଶଃ ସଂମନସଃ ସଧ୍ରୀଚୀର୍ଧ୍ରୁଵାଯ ତେ ସମିତିଃ କଲ୍ପତାମିହ
ଦୃଢ଼ ଅଚଳ ତୁମେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କର, ତୁମକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବାମାନେକୁ ଅଧିନ କର; ସମସ୍ତ ଦିଗ ଏକତାରେ ରହୁ, ଏଠାରେ ତୁମର ସଭା ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଥାପି ଯାଉ।
ଇଦଂ ଯତ୍ପ୍ରେଣ୍ଯଃ ଶିରୋ ଦତ୍ତଂ ସୋମେନ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯମ୍ । ତତଃ ପରି ପ୍ରଜାତେନ ହାର୍ଦିଂ ତେ ଶୋଚଯାମସି
ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମୁଣ୍ଡ, ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଇଛି; ଏହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯାହା, ତୁମର ହୃଦୟର ଦୁଃଖକୁ ଆମେ ଦୂର କରୁଛୁ।
ଶୋଚଯାମସି ତେ ହାର୍ଦିଂ ଶୋଚଯାମସି ତେ ମନଃ । ଵାତଂ ଧୂମ ଇଵ ସଧ୍ର୍ଯଙ୍ମାମେଵାନ୍ଵେତୁ ଯେ ମନଃ
ଆମେ ତୁମର ହୃଦୟର ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରୁଛୁ, ତୁମର ମନର ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରୁଛୁ; ବାତାସ ଧୂଆଁକୁ ଦୂର କରିଦେଇଥିବା ପରି, ତୁମର ମନର ଯାହା ଅଛି, ତାହା ମୋଠୁ ଦୂର ହେଉ।
ମହ୍ଯଂ ତ୍ଵା ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ମହ୍ଯଂ ଦେଵୀ ସରସ୍ଵତୀ । ମହ୍ଯଂ ତ୍ଵା ମଧ୍ଯଂ ଭୂମ୍ଯା ଉଭାଵନ୍ତୌ ସମସ୍ଯତାମ୍
ମୋ ପାଇଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ମୋ ପାଇଁ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ; ମୋ ପାଇଁ ଭୂମିର ମଧ୍ୟ ଅଂଶ, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଏକତାରେ ଆସନ୍ତୁ।
ଯାଂ ତେ ରୁଦ୍ର ଇଷୁମାସ୍ଯଦଙ୍ଗେଭ୍ଯୋ ହୃଦଯାଯ ଚ । ଇଦଂ ତାମଦ୍ଯ ତ୍ଵଦ୍ଵଯଂ ଵିଷୂଚୀଂ ଵି ଵୃହାମସି
ରୁଦ୍ର ତୁମର ଅଙ୍ଗ ଓ ହୃଦୟରେ ଯେ କୌଣସି ବାଣ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଆମେ ସେହି ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛୁ।
ଯାସ୍ତେ ଶତଂ ଧମନଯୋଽଙ୍ଗାନ୍ଯନୁ ଵିଷ୍ଠିତାଃ । ତାସାଂ ତେ ସର୍ଵାସାଂ ଵଯଂ ନିର୍ଵିଷାଣି ହ୍ଵଯାମସି
ତୁମର ଅଙ୍ଗରେ ଯେ ଶତ ଶତ ବାଣ ଅଟକିଛି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ବିଷହୀନ କରି ଦୂର କରୁଛୁ।
ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରାସ୍ଯତେ ନମଃ ପ୍ରତିହିତାଯୈ । ନମୋ ଵିସୃଜ୍ଯମାନାଯୈ ନମୋ ନିପତିତାଯୈ
ରୁଦ୍ର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ବିରୋଧ କରୁଥିବାକୁ ନମସ୍କାର; ମୁକ୍ତ ହେଇଥିବାକୁ ନମସ୍କାର; ପଡ଼ିଯାଇଥିବାକୁ ନମସ୍କାର।
ଇମଂ ଯଵମଷ୍ଟାଯୋଗୈଃ ଷଡ୍ଯୋଗେଭିରଚର୍କୃଷୁଃ । ତେନା ତେ ତନ୍ଵୋ ରପୋଽପାଚୀନମପ ଵ୍ଯଯେ
ଏହି ଯବକୁ ଆଠ ପ୍ରକାର ମିଶ୍ରଣ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାର ମିଶ୍ରଣ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ଦ୍ୱାରା, ତୁମ ଶରୀରର ଦାଗଗୁଡିକ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଭାସି ଯାଉ, ଏବଂ ଶୁଧ୍ଧ ହେଉ ।
ନ୍ଯଗ୍ଵାତୋ ଵାତି ନ୍ଯକ୍ ତପତି ସୂର୍ଯଃ । ନୀଚୀନମଘ୍ନ୍ଯା ଦୁହେ ନ୍ଯଗ୍ଭଵତୁ ତେ ରପଃ
ପବନ ତଳକୁ ବହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଳକୁ ତାପେ, ଅଦୁହି ଗାଉ ତଳକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥାଏ । ଏହିପରି, ତୁମ ଅପବିତ୍ରତା ମଧ୍ୟ ତଳକୁ ଯାଉ ।
ଆପ ଇଦ୍ଵା ଉ ଭେଷଜୀରାପୋ ଅମୀଵଚାତନୀଃ । ଆପୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭେଷଜୀସ୍ତାସ୍ତେ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଭେଷଜମ୍
ପାଣି ଏକ ଚିକିତ୍ସା, ପାଣି ରୋଗ ଦୂର କରେ, ପାଣି ସମସ୍ତ ରୋଗର ଉପଚାର । ସେହି ପାଣି ତୁମ ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଵାତରଂହା ଭଵ ଵାଜିନ୍ ଯୁଜମାନ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯାହି ପ୍ରସଵେ ମନୋଜଵାଃ । ଯୁଞ୍ଜନ୍ତୁ ତ୍ଵା ମରୁତୋ ଵିଶ୍ଵଵେଦସ ଆ ତେ ତ୍ଵସ୍ତା ପତ୍ସୁ ଜଵଂ ଦଧାତୁ
ବାୟୁ ପରି ତୁମେ ତେଜସ୍ୱୀ ହେଉ, ଘୋଡା, ଯୁଗଳ ହୋଇ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଚାଲିବା । ମାରୁତଗଣ ତୁମେକୁ ଯୁଗଳ କରନ୍ତୁ, ତ୍ୱଷ୍ଟାର ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପାଦରେ ତେଜ ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଜଵସ୍ତେ ଅର୍ଵନ୍ ନିହିତୋ ଗୁହା ଯଃ ଶ୍ଯେନେ ଵାତେ ଉତ ଯୋଽଚରତ୍ପରୀତ୍ତଃ । ତେନ ତ୍ଵଂ ଵାଜିନ୍ ବଲଵାନ୍ ବଲେନାଜିଂ ଜଯ ସମନେ ପରଯିଷ୍ଣୁଃ
ଘୋଡା, ତୁମ ତେଜ ଗୁପ୍ତ ଅଛି, କେବେ ଗୃଧ୍ରରେ, କେବେ ପବନରେ, କେବେ ଚାଲିବାରେ । ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା, ଦୌଡରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କର ।
ତନୂଷ୍ଟେ ଵାଜିନ୍ ତନ୍ଵଂ ନଯନ୍ତୀ ଵାମମସ୍ମଭ୍ଯଂ ଧାଵତୁ ଶର୍ମ ତୁଭ୍ଯମ୍ । ଅହ୍ରୁତୋ ମହୋ ଧରୁଣାଯ ଦେଵୋ ଦିଵୀଵ ଜ୍ଯୋତିଃ ସ୍ଵମା ମିମୀଯାତ୍
ଘୋଡା, ତୁମ ଦେହ ତୁମେ ନେଇଯାଉ । ଆମ ପାଇଁ ଭଲ ହେଉ, ତୁମ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ହେଉ । ଦେବତା, ଧୀର ଭାବରେ, ତୁମେ ପାଇଁ ବଡ଼ ସହାୟତା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆକାଶର ଆଲୋକ ନିଜ ମାପ ଭଳି ।
ଯମୋ ମୃତ୍ଯୁରଘମାରୋ ନିର୍ଋଥୋ ବଭ୍ରୁଃ ଶର୍ଵୋଽସ୍ତା ନୀଲଶିଖଣ୍ଡଃ । ଦେଵଜନାଃ ସେନଯୋତ୍ତସ୍ଥିଵାଂସସ୍ତେ ଅସ୍ମାକଂ ପରି ଵୃଞ୍ଜନ୍ତୁ ଵୀରାନ୍
ୟମ, ମୃତ୍ୟୁ, ଅଘମାର, ନିରୃତି, ବଭ୍ରୁ, ଶର୍ବ, ଅସ୍ତା, ନୀଳଶିଖଣ୍ଡ — ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନା ଉଠିଛି । ସେମାନେ ଆମ ନୀରାପଦ ରଖନ୍ତୁ ।
ମନସା ହୋମୈର୍ହରସା ଘୃତେନ ଶର୍ଵାଯାସ୍ତ୍ର ଉତ ରାଜ୍ଞେ ଭଵାଯ । ନମସ୍ଯେଭ୍ଯୋ ନମ ଏଭ୍ଯଃ କୃଣୋମ୍ଯନ୍ଯତ୍ରାସ୍ମଦଘଵିଷା ନଯନ୍ତୁ
ମନ, ହୋମ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶର୍ବ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଭବା ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ । ମୁଁ ସେମାନେକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ପ୍ରଣାମ କରେ । ତାଙ୍କୁ ଅପବିତ୍ରତା ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ନେଉ ।
ତ୍ରାଯଧ୍ଵଂ ନୋ ଅଘଵିଷାଭ୍ଯୋ ଵଧାଦ୍ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ମରୁତୋ ଵିଶ୍ଵଵେଦସଃ । ଅଗ୍ନୀଷୋମା ଵରୁଣଃ ପୂତଦକ୍ଷା ଵାତାପର୍ଜନ୍ଯଯୋଃ ସୁମତୌ ସ୍ଯାମ
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମାରୁତଗଣ, ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ପୁନ୍ୟ କୌଶଳ ଭଳି ବରୁଣ, ବାୟୁ ଓ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ନୀରାପଦ ରହିବା । ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ଅପବିତ୍ରତା ଓ ହତ୍ୟାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ।
ସଂ ଵୋ ମନାଂସି ସଂ ଵ୍ରତା ସମାକୂତୀର୍ନମାମସି । ଅମୀ ଯେ ଵିଵ୍ରତା ସ୍ଥନ ତାନ୍ ଵଃ ସଂ ନମଯାମସି
ତୁମମାନଙ୍କର ମନ, ନିଷ୍ଠା, ଇଚ୍ଛା ଏକତାରେ ଆସୁ । ଯେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକତାରେ ଆସନ୍ତୁ ।
ଅହଂ ଗୃଭ୍ଣାମି ମନସା ମନାଂସି ମମ ଚିତ୍ତମନୁ ଚିତ୍ତେଭିରେତ । ମମ ଵଶେଷୁ ହୃଦଯାନି ଵଃ କୃଣୋମି ମମ ଯାତମନୁଵର୍ତ୍ମାନ ଏତ
ମୁଁ ମୋ ମନ ଦ୍ୱାରା ତୁମମାନଙ୍କର ମନକୁ ଧରିବି । ମୋ ଚିନ୍ତା ତୁମ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ । ମୁଁ ତୁମ ହୃଦୟକୁ ମୋ ଅଧୀନ କରେ । ତୁମେ ମୋ ପଥରେ ଚାଲିବା ।
ଓତେ ମେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଓତା ଦେଵୀ ସରସ୍ଵତୀ । ଓତୌ ମ ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚ ର୍ଧ୍ଯାସ୍ମେଦଂ ସରସ୍ଵତି
ଅକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମୋତେ ଲଗା ଅଛି, ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଲଗା ଅଛନ୍ତି । ସରସ୍ୱତୀ ଏହି କାମରେ ମୋତେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଦେଵସଦନସ୍ତୃତୀଯସ୍ଯାମିତୋ ଦିଵି । ତତ୍ରାମୃତସ୍ଯ ଚକ୍ଷଣଂ ଦେଵାଃ କୁଷ୍ଠମଵନ୍ଵତ
ପବିତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସ, ଅସୀମ ଆକାଶର ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ । ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ଦେଖିବା ପାଇଁ କୁଷ୍ଠ ଉପଚାର ଦେଖିଲେ ।
ହିରଣ୍ଯଯୀ ନୌରଚରଦ୍ଧିରଣ୍ଯବନ୍ଧନା ଦିଵି । ତତ୍ରାମୃତସ୍ଯ ପୁଷ୍ପଂ ଦେଵାଃ କୁଷ୍ଠମଵନ୍ଵତ
ସୁନାର ନୌକା, ସୁନାର ବନ୍ଧନ ସହିତ, ଆକାଶରେ ଚାଲିଥିଲା । ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତର ଫୁଲ ଦେଖିଲେ, କୁଷ୍ଠ ଉପଚାର ଦେଖିଲେ ।