ఒకప్పుడు, సృష్టిలోని గొప్ప రహస్యాన్ని వివరిస్తూ ఋషులు ఇలా వివరించారు: ఇంద్రాణి ఆవు వద్ద బూడిదగా ఉంటుంది, వాయువు దానికీ తోకగా, పవమానుడు దాని కాళ్లుగా ఉంటాడు. బ్రహ్మణ్, క్షత్రం దాని నడుముగా, బలం దాని తొడలుగా నిలుస్తాయి. ధాత, సవితా దాని మడమలుగా, గంధర్వులు, అప్సరసలు, కుష్ఠికలు, అదితి దాని కాళ్ల పాదాలుగా ఉంటారు. చైతన్యం ఆవు గుండెగా, కాలేయం బుద్ధిగా, వ్రతం దాని ఛాతిగా నిలుస్తాయి. ఆకలి కడుపుగా, ఇరా దాని ప్రేణాలుగా, పర్వతాలు దాని పక్కలుగా ఉంటాయి. కోపం మూత్రపిండాలుగా, క్రోధం శుక్లాంగాలుగా, సంతానం లింగంగా ఉంటుంది. నదులు దాని రక్తనాళాలుగా, వర్షాదిపతులు దాని వక్షోజాలుగా, మెఘగర్జన దాని పేణుగా నిలుస్తాయి. సర్వవ్యాప్తి దాని చర్మంగా, ఔషధాలు దాని రోమాలుగా, నక్షత్రాలు దాని స్వరూపంగా ఉన్నాయి. దివ్యులు దాని గుద్దద్వారంగా, మానవులు ప్రేణాలుగా, ఇక్కడ కడుపుగా ఉంటారు. రాక్షసులు దాని రక్తంగా, ఇతర జీవులు దాని కొవ్వుగా ఉంటారు. మేఘం దాని మజ్జగా, పానీయం దాని అంతిమ భాగంగా నిలుస్తుంది. అగ్ని కూర్చుని ఉంటాడు, అశ్వినులు లేచి ఉన్నారు. ఇంద్రుడు తూర్పున నిలుస్తాడు, దక్షిణ దక్షిణదిశలో, యముడు అక్కడే ఉంటాడు. ప్రత్యంగుడు పడమరలో, ధాత ఉత్తరంలో, సవితా కూడా అక్కడే. సోమరాజు గడ్డి పొదల్ని చేరుకున్నాడు. మిత్రుడు పరిశీలిస్తూ తిరుగుతాడు, ఆనందాన్ని అనుభవిస్తున్నాడు. వాయిశ్వదేవుడు యుక్తుడై, ప్రజాపతి విముక్తుడై, సమస్తమూ సమర్పించబడింది. ఇది నిజంగా విశ్వరూపం, సమస్త రూపాల సమాహారం, ఆవు యొక్క స్వరూపం. అన్ని రూపాలను కలిగి, అన్ని రూపాలలోనూ, పశువులు అతని వద్దకు వచ్చి నిలబడతాయి — ఎవరు దీనిని తెలుసుకుంటారో వారు. ఇంతటి విశ్వరూపంలోని మహిమను వివరించిన తరువాత, ఋషులు రోగ నివారణ గురించి కూడా ఉపదేశించారు: తల నొప్పి, తల వ్యాధి, చెవి నొప్పి, రక్తస్రావం — నీ తలలో ఉన్న ప్రతీ వ్యాధిని మేము నీ నుండి పారద్రోలుతున్నాము. నీ చెవులనుంచి, చెవి ద్వారాలనుంచి వచ్చే నొప్పిని, పగిలే నొప్పిని — నీ తలలోని ప్రతీ వ్యాధిని మేము పారద్రోలుతున్నాము. ఏ కారణంతోనైనా చెవి లేదా నోటి నుండి క్షయం వస్తే — ఆ తల వ్యాధిని మేము పారద్రోలుతున్నాము. ఎక్కువగా ప్రవాహం కలిగించేది, దృష్టి హీనత కలిగించేది — ఆ తల వ్యాధిని మేము పారద్రోలుతున్నాము. అవయవ నొప్పి, అవయవ జ్వరం, అన్ని అవయవాల నొప్పి, పగిలే నొప్పి — ఆ తల వ్యాధిని మేము పారద్రోలుతున్నాము. భయంకరంగా కనిపించి, మనిషిని కంపించేది — అన్ని రకాల జ్వరం మేము నీ నుండి పారద్రోలుతున్నాము. తొడల్లోకి ప్రవేశించి, మడమను చేరేది — అంతర్గత క్షయాన్ని మేము నీ నుండి తొలగిస్తున్నాము. కోరికతోనైనా, కోరిక లేకపోయినా, గుండె నుండి పుట్టే బలహీనత — గుండె, అవయవాల బలహీనతను మేము నీ నుండి పారద్రోలుతున్నాము. నీ అవయవాల నుంచి, జలాల నుంచి, కడుపులోనుంచి వచ్చే పాండురోగాన్ని — అంతర్గత క్షయాన్ని మేము తొలగిస్తున్నాము. బలహీనత మూత్రంగా మారిపోవాలి, వ్యాధి కూడా మూత్రంగా మారిపోవాలి; అన్ని క్షయాల విషాన్ని మేము నీ నుండి తొలగించామని ప్రకటిస్తున్నాము. నీ కడుపు, ప్లీహా, నాభి, గుండె పైనుండి వచ్చే వ్యాధిని కూడా మేము తొలగించామని ప్రకటిస్తున్నాము. శిరస్సు ముడిపెట్టే భాగాన్ని, శిరస్సు పైభాగాన్ని హాని చేసే వ్యాధులు — అవి హానికరం కాకుండా, రోగరహితంగా బయటకు వెళ్లిపోవాలి. గుండెను హాని చేసే, వ్యాపించే, దగ్గు కలిగించే వ్యాధులు కూడా అలాగే వెళ్లిపోవాలి. పక్కలను, వెన్నుపామును భేదించే వ్యాధులు — అవి కూడా హానికరం కాకుండా బయటకు వెళ్లిపోవాలి. అడ్డంగా దాడిచేసే, పక్కల ముడి భాగాలను భేదించే వ్యాధులు — అవి కూడా హానికరం లేకుండా బయటకు వెళ్లిపోవాలి. గుద్దద్వారంలోకి చొరబడే, ప్రేణాలను కలవరపెట్టే వ్యాధులు — అవి కూడా హానికరం లేకుండా బయటకు వెళ్లిపోవాలి. పిసికి, నూరిపారేసే ముద్దలు — అవి హాని లేకుండా, రోగరహితంగా, వ్యాధిని దాని దాగిన చోట నుంచి బయటకు తేలిపోవాలి. అవయవాలను హాని చేసే, బాధించే వ్యాధులు — ఓ రోపణా! — వాటి విషాన్ని మేము తొలగించామని ప్రకటిస్తున్నాము. పుండ్లు, గడ్డలు, వాయువ్యాధి, రోమాల వ్యాధి — వాటి విషాన్ని కూడా మేము తొలగించామని ప్రకటిస్తున్నాము. నీ పాదాలు, మోకాళ్లు, నడుము, అన్ని సంధులు, హానికరమైన మరియు మండే నొప్పుల నుంచి, తల వ్యాధి, అవయవాల నొప్పి నశించిపోవాలని ప్రార్థిస్తూ ఋషులు ఉపదేశించారు. ఇలా, సృష్టి విశ్వరూపాన్ని, ఆవు మహిమను, రోగ నివారణను ఋషులు ఆత్మీయంగా, శ్రద్ధగా వివరించారు.