ఓ ప్రాణా! నీలోపలికి శ్వాసగా ప్రవేశించినప్పుడు, నీవు బయటికి వెళ్లినప్పుడు, నీవు లోపలికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, నీవు అన్ని దిశలలో కదిలినప్పుడు — ప్రతి రూపంలోనూ నీకు నమస్కారం. నీ ప్రియమైన రూపం, మనసుకు అత్యంత ఇష్టమైనదీ, అలాగే నీలోని ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించే ఔషధమూ — ఇవన్నీ మాకు జీవనానికి దయచేయుము. ప్రాణం తన సంతానాన్ని తండ్రి తన కుమారుడిని ప్రేమించినట్టు అనుసరిస్తుంది. ప్రాణమే అన్ని జీవులకూ, అజీవులకూ అధిపతి. ప్రాణమే మరణం, ప్రాణమే వ్యాధి. దేవతలు ప్రాణాన్ని పూజిస్తారు. సత్యవంతుడు ప్రాణాన్ని పూజించటం వల్ల అతడు ఉత్తమ లోకాన్ని పొందుతాడు. ప్రాణమే రాజు, ప్రాణమే మార్గదర్శి. అందరూ ప్రాణాన్ని ఆరాధిస్తారు. ప్రాణమే సూర్యుడు, ప్రాణమే చంద్రుడు, ప్రాణమే ప్రజాపతి అని పిలుస్తారు. ప్రాణం, అపాన వాయువు అన్నీ అన్నం, యవలు అని పిలవబడతాయి. యవల్లో ప్రాణం స్థిరంగా ఉంటుంది; అపానాన్ని అన్నంగా పిలుస్తారు. వేద విద్యార్థి భూమి, ఆకాశం రెండింటినీ దాటి ప్రయాణిస్తాడు. అతనిలో దేవతలందరి మనస్సు ఏకమవుతుంది. భూమి, ఆకాశాన్ని ధరిస్తూ, తపస్సుతో తన గురువును పోషిస్తాడు. పితృదేవతలు, ఇతర దేవతలు, గంధర్వులు, ముప్పత్తిమూడు, ఆరు వేల మంది దేవతలు వేర్వేరుగా విద్యార్థిని అనుసరిస్తారు. అతడు తపస్సుతో దేవతలను పోషిస్తాడు. గురు విద్యార్థిని ఉపనయనం చేసి, అతడిని తాను గర్భంలో మూడురోజులు ధరించి, జన్మించినప్పుడు దేవతలు అతడిని చూడటానికి వస్తారు. సమిధు భూమి, రెండవది ఆకాశం, మధ్యలో వాయువు ఇంధనంలా ఉంటుంది. విద్యార్థి సమిధు, కౌపీనంతో, తపస్సుతో లోకాలను పోషిస్తాడు. వేద విద్యార్థి బ్రహ్మ నుండి మొదట జన్మించినవాడు. యజ్ఞోపవీతం ధరించి తపస్సుతో పైకి ఎదుగుతాడు. అతనిలోంచే బ్రాహ్మణుడు, బ్రహ్మ, దేవతలు, అమరత్వం జన్మించాయి. సమిధుతో, నల్ల దుస్తులు ధరించి, దీర్ఘజడతో, దీక్షతో ఉన్న విద్యార్థి, ఒక క్షణంలోనే లోకాలను అందించి, సముద్రాన్ని దాటి పోతాడు. విద్యార్థి విద్యను, జలాలను, లోకాలను, ప్రజాపతిని, పరమేశ్వరుడిని సృష్టిస్తాడు. అమరత్వ గర్భంలో శిశువుగా మారి, ఇంద్రుడై అసురులను జయిస్తాడు. గురువు భూమి, ఆకాశం అనే రెండు విస్తారమైన లోకాలను రూపొందించాడు. విద్యార్థి తపస్సుతో వాటిని కాపాడుతాడు; అందులో దేవతలందరి మనస్సు ఏకమవుతుంది. విద్యార్థి భిక్షాటన చేస్తూ, మొదట భూమి, ఆకాశాన్ని పొందాడు. ఆపై సమిధుతో యజ్ఞం చేసి, వాటి మీద అన్ని లోకాలను స్థాపించాడు. ఒకటి సమీపంలో, మరొకటి దూరపు పరమాకాశంలో — ఈ రెండు నిధులు బ్రాహ్మణునిలో ఉన్నాయి. విద్యార్థి తపస్సుతో వాటిని కాపాడతాడు; బ్రహ్మజ్ఞాని వాటిని తనవిగా చేసుకుంటాడు. ఇక్కడ రెండు అగ్నులు ఉన్నాయి: ఒకటి ఇక్కడి నుండి వస్తుంది, మరొకటి భూమి నుండి, అవి మధ్యాకాశంలో కలుస్తాయి. వాటి కిరణాలు దృఢంగా నిలుస్తాయి; విద్యార్థి తపస్సుతో వాటిపై నిలుస్తాడు. అగ్ని గర్జిస్తూ, మెరుస్తూ, ఎర్రటి, తెల్లటి అగ్రభాగాలతో, భూమిని ఆక్రమించింది. విద్యార్థి శిఖరంపై బీజాన్ని చల్లుతాడు; దాంతో భూమి నాలుగు దిశలు ప్రాణంతో నిండిపోతాయి. అగ్నిలో, సూర్యునిలో, చంద్రునిలో, వాయువులో, విద్యార్థి సమిధును జలాల్లో ఉంచుతాడు. వాటి జ్వాలలు వేర్వేరుగా కదిలి కలుస్తాయి. వాటినుండి clarified butter, వర్షం, నీరు లభిస్తాయి. గురు — మరణం, వరుణుడు, సోముడు, ఔషధాలు, పాలు; మేఘాలు జీవులు. వీటివల్ల ఈ ప్రకాశవంతమైన లోకం నిలిచిపోతుంది. ఇంట్లో గురువు స్వచ్ఛమైన నెయ్యి తయారు చేస్తాడు. వరుణుడై, అతను ఏదైనా కోరితే, విద్యార్థి తన స్నేహితుడిగా, తనకే ఆర్పణం చేస్తాడు. గురు విద్యార్థి, విద్యార్థి ప్రజాపతి. ప్రజాపతి ప్రకాశిస్తాడు; రాజు ఇంద్రుడయ్యాడు, అధిపతి అయ్యాడు. విద్యార్థి తపస్సుతో, రాజు తన రాజ్యాన్ని కాపాడతాడు. గురువు, విద్యార్థి తపస్సుతో విద్యార్థిని కోరుకుంటాడు. విద్యార్థి తపస్సుతోనే యువతి యువకుడిని పొందుతుంది. తపస్సుతోనే ఎద్దు గడ్డి కోసం వెతుకుతాడు, గుర్రం మేత కోసం ఆశపడుతుంది. తపస్సుతో, దేవతలు మరణాన్ని త్రోసికొట్టారు. తపస్సుతోనే ఇంద్రుడు ప్రకాశవంతమైన లోకాన్ని దేవతలకు అందించాడు. ఔషధాలు, గతం-భవిష్యత్తు, పగలు-రాత్రి, వృక్షాలు, సంవత్సర కాలచక్రం — ఇవన్నీ విద్యార్థినుంచి జన్మించాయి. భూమి, ఆకాశ జంతువులు, అడవి, గృహపశువులు, పక్షులు, రెక్కలున్నవి, లేనివి — ఇవన్నీ విద్యార్థినుంచి జన్మించాయి. ప్రత్యేకంగా ప్రాణిని ప్రాణం కలిగినవారు, వీరందరినీ విద్యార్థి నిండుస్తూ, బ్రహ్మణుడు కాపాడతాడు. ఇది దేవతలలో అత్యున్నతమైనది, ఎవరికీ అందని ప్రకాశవంతమైనది. దానినుంచి దేవతలు, అమరులు, బ్రాహ్మణుడు జన్మించారు; బ్రహ్మనే పెద్దవాడు. విద్యార్థి ప్రకాశవంతమైన బ్రహ్మను మోస్తాడు; అందులో దేవతలు ఏకమవుతారు. అతడు ప్రాణ, అపాన, వ్యాన, వాక్కు, మనస్సు, హృదయం, బ్రహ్మ, జ్ఞానం — ఇవన్నీ సృష్టిస్తాడు. మాకు దృష్టి, శ్రవణం, కీర్తి, ఆహారం, సంతానం, రక్తం, కడుపు ప్రసాదించుము. విద్యార్థి ఇవన్నీ సృష్టించి, జలంపై నిలబడి తపస్సు చేస్తాడు; సముద్రంలో తపస్సుతో మండిపోతాడు. స్నానం చేసి, పసుపు, గోధుమరంగుతో, భూమిపై ప్రకాశిస్తూ మెరిసిపోతాడు. ఇప్పుడు మనం అగ్ని, అడవి వృక్షాలు, ఔషధాలు, గడ్డి, మూలికలను ఆహ్వానిస్తున్నాం. ఇంద్రుడు, బృహస్పతి, సూర్యుడు మమ్మల్ని పాపాల నుండి విముక్తి చేయుగాక. వరుణుడు, మిత్రుడు, విష్ణువు, భాగ దేవుడు, అంశ, వివస్వంత్ — వీరిని ఆహ్వానిస్తున్నాం; వారు మమ్మల్ని పాపాల నుండి విముక్తి చేయుగాక. దివ్యమైన సవిత, సృష్టికర్త, పూషణ్, త్వష్టృ — వీరిని పిలుస్తున్నాం; వారు మమ్మల్ని దుఃఖం నుండి విముక్తి చేయుగాక. గంధర్వులు, అప్సరసలు, అశ్వినులు, బృహస్పతి, అర్యమన్ దేవతను పిలుస్తున్నాం; వారు మమ్మల్ని దుఃఖం నుండి విముక్తి చేయుగాక. పగలు-రాత్రి, సూర్యుడు, చంద్రుడు, ఆదిత్య దేవతలను పిలుస్తున్నాం; వారు మమ్మల్ని దుఃఖం నుండి విముక్తి చేయుగాక. వాయువు, పర్జన్యుడు, వాయుమండలం, దిక్కులు, ప్రాంతాలను పిలుస్తున్నాం; వారు మమ్మల్ని దుఃఖం నుండి విముక్తి చేయుగాక. పగలు-రాత్రి, ఉదయాలు, శాపాల నుండి మమ్మల్ని విముక్తి చేయుగాక. సోముడు, చంద్రుడుగా పిలువబడే దేవుడు మమ్మల్ని కాపాడుగాక. భూమి, ఆకాశంలోని పశువులు, అడవి జంతువులు, అడవి వన్యమృగాలు, పక్షులు, రెక్కలు ఉన్నవి — వీరందరినీ పిలుస్తున్నాం; వారు మమ్మల్ని దుఃఖం నుండి విముక్తి చేయుగాక.