ଲୋକଵେଦେଷୁ ତଦନୁକୂଲାଚରଣଂ ତଦ୍ଵିରୋଧିଷୂଦାସୀନତା ଚ
ଲୋକ ଓ ବେଦ ର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଅନୁକୂଳ ଭାବେ କରିବା, ଏବଂ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଦେଖି ଉଦାସୀନ ରହିବା।
ଭଵତୁ ନିଶ୍ଚଯଦାଢ୍ଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଶାସ୍ତ୍ରରକ୍ଷଣମ୍
ଏହି ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ପରେ ଶାସ୍ତ୍ରର ସୁରକ୍ଷା ହେଉ।
ଅନ୍ଯଥା ପାତିତ୍ଯଶଙ୍କଯା
ନହିଁଲେ ଅପସ୍ରବଣର ଭୟ ରହିଥାଏ।
ଲୋକୋଽପି ତାଵଦେଵ ଭୋଜନାଦିଵ୍ଯାପାରସ୍ତ୍ଵାଶରୀରଧାରଣାଵଧି
ଲୋକର ଭୋଜନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମାନେ ଶରୀର ରଖିବା ପାଇଁ ମାତ୍ର।
ତଲ୍ଲକ୍ଷଣାନି ଵାଚ୍ଯନ୍ତେ ନାନାମତଭେଦାତ
ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ବିଭିନ୍ନ ମତ ଅନୁଯାୟୀ କହାଯାଏ।
ପୂଜାଦିଷ୍ଵନୁରାଗ ଇତି ପାରାଶର୍ଯଃ
ପୃଜା ଓ ଏହାପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସକ୍ତି — ପାରାଶର୍ୟଙ୍କ କଥା।
କଥାଦିଷ୍ଵିତି ଗର୍ଗଃ
କଥା ଓ ଏହାପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ — ଗର୍ଗଙ୍କ କଥା।
ଆତ୍ମରତ୍ଯଵିରୋଧେନେତି ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯଃ
ଆତ୍ମରତିକୁ ବିରୋଧ କରିନଥିଲେ — ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟଙ୍କ କଥା।
ନାରଦସ୍ତୁ ତଦର୍ପିତାଖିଲାଚାରତା ତଦ୍ଵିସ୍ମରଣେ ପରମଵ୍ଯାକୁଲତେତି
ନାରଦଙ୍କ କଥା — ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିଗଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ହେବା।
ଅସ୍ତ୍ଯେଵମେଵମ୍
ହଁ, ଏହିପରି ଠିକ୍ ଅଛି।
ଯଥା ଵ୍ରଜଗୋପିକାନାମ୍
ଯେପରି ବ୍ରଜର ଗୋପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ,
ତତ୍ରାପି ନ ମାହାତ୍ମ୍ଯଜ୍ଞାନଵିସ୍ମୃତ୍ଯପଵାଦଃ
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ମହିମା ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଭୁଲିଯିବାର ଅପତ୍ୟାସନା ଲାଗୁନାହିଁ।
ତଦ୍ଵିହୀନଂ ଜାରାଣାମିଵ
ଏହା ନଥିଲେ, ଏହା ଅପର ଜଣଙ୍କର ଅନୁଚିତ ପ୍ରେମ ପରି ହୋଇଯାଏ।
ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ତସ୍ମିଂସ୍ତତ୍ସୁଖସୁଖିତ୍ଵମ୍
ସେଠାରେ କେବେଠି ଖୁସି ନାହିଁ, ନାହିଁ ଅନ୍ୟର ସୁଖରେ ସୁଖିତ ହେବା।
ସା ତୁ କର୍ମଜ୍ଞାନଯୋଗେଭ୍ଯୋଽପ୍ଯଧିକତରା
କିନ୍ତୁ ଏହା କର୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ।
ଫଲରୂପତ୍ଵାତ
କାରଣ ଏହା ଫଳର ସ୍ୱରୂପ।
ଈଶ୍ଵରସ୍ଯାପ୍ଯଭିମାନଦ୍ଵେଷିତ୍ଵାଦ୍ଦୈନ୍ଯପ୍ରିଯତ୍ଵାଚ୍ଚ
କାରଣ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅହଂକାର ଅପ୍ରିୟ ଓ ନମ୍ରତା ପ୍ରିୟ।
ତସ୍ଯା ଜ୍ଞାନମେଵ ସାଧନମିତ୍ଯେକେ
କିଛି ଲୋକ କହନ୍ତି, ଏହା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ରେ ସାଧନ।
ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯାଶ୍ରଯତ୍ଵମିତ୍ଯନ୍ଯେ
ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି, ଏହା ପରସ୍ପର ନିର୍ଭରତା।
ସ୍ଵଯଂ ଫଲରୂପତେତି ବ୍ରହ୍ମକୁମାରଃ
ବ୍ରହ୍ମକୁମାର କହନ୍ତି: ଏହା ସ୍ୱୟଂ ଫଳର ସ୍ୱରୂପ।
ରାଜଗୃହଭୋଜନାଦିଷୁ ତଥୈଵ ଦୃଷ୍ଟତ୍ଵାତ
ଯେପରି ରାଜାଙ୍କ ଘରେ ଭୋଜନ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଦେଖାଯାଏ।
ନ ତେନ ରାଜପରିତୋଷଃ, କ୍ଷୁଧଶାନ୍ତିର୍ଵା
ଏହା ଦ୍ୱାରା ନ ରାଜାଙ୍କର ସନ୍ତୋଷ ହୁଏ, ନ କ୍ଷୁଧା ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
ତସ୍ମାତ୍ସୈଵ ଗ୍ରାହ୍ଯା ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ
ତେଣୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ମାନିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯାଃ ସାଧନାନି ଗାଯନ୍ତ୍ଯାଚାର୍ଯାଃ
ଏହାର ସାଧନ ବିଷୟରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଗାନ କରନ୍ତି।
ତତ୍ତୁ ଵିଷଯତ୍ଯାଗାତ୍ସଙ୍ଗତ୍ଯାଗାଚ୍ଚ
ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ଛାଡିବା ଓ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା।
ଅଵ୍ଯାଵୃତ୍ତଭଜନାତ୍୧୨
ଅବିରତ ଭଜନ କରିବା ଦ୍ୱାରା।
ଲୋକେଽପି ଭଗଵଦ୍ଗୁଣଶ୍ରଵଣକୀର୍ତନାତ
ଏହି ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଗୁଣ ଶୁଣିବା ଓ ଗାଇବା ଦ୍ୱାରା।
ମୁଖ୍ଯତସ୍ତୁ ମହତ୍କୃପଯୈଵ ଭଗଵତ୍କୃପାଲେଶାଦ୍ଵା
ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ଏହା ମହାନ ଦୟାଳୁଙ୍କର ଉପକୃପା କିମ୍ବା ପ୍ରଭୁଙ୍କର କୃପାର ଏକ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ ।
ମହତ୍ସଙ୍ଗସ୍ତୁ ଦୁର୍ଲଭୋଽଗମ୍ଯୋଽମୋଘଶ୍ଚ
ମହାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗତି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ଅପହୁଞ୍ଚ, ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳଦାୟୀ ।
ଲଭ୍ଯତେଽପି ତତ୍କୃପଯୈଵ
ସେହି ସାଙ୍ଗତି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୟାରେ ମିଳେ ।