ಅವಧೂತಗೀತಾ

ನಾಸಾನಿರೋಧೋ ನ ಚ ದೃಷ್ಟಿರಾಸನಂ ಬೋಧೋಽಪ್ಯಬೋಧೋಽಪಿ ನ ಯತ್ರ ಭಾಸತೇ। ನಾಡೀಪ್ರಚಾರೋಽಪಿ ನ ಯತ್ರ ಕಿಞ್ಚಿ- ತ್ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಇಲ್ಲ, ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಆಸನವೂ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ನಾಡಿಗಳ ಚಲನವಲನವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ನಾನಾತ್ವಮೇಕತ್ವಮುಭತ್ವಮನ್ಯತಾ ಅಣುತ್ವದೀರ್ಘತ್ವಮಹತ್ತ್ವಶೂನ್ಯತಾ। ಮಾನತ್ವಮೇಯತ್ವಸಮತ್ವವರ್ಜಿತಂ ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ, ಏಕತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಇಲ್ಲ, ಬೇರೆತನವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಣ್ಣತನ, ಉದ್ದ, ಮಹತ್ವ, ಖಾಲಿತನವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಳತೆ, ಅಳೆಯುವದು, ಸಮತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸುಸಂಯಮೀ ವಾ ಯದಿ ವಾ ನ ಸಂಯಮೀ ಸುಸಂಗ್ರಹೀ ವಾ ಯದಿ ವಾ ನ ಸಂಗ್ರಹೀ। ನಿಷ್ಕರ್ಮಕೋ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಸಕರ್ಮಕ- ಸ್ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್

ಯಾರು ತುಂಬ ನಿಯಮಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ನಿಯಮವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಯಾರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಕರ್ಮವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಕರ್ಮವಿರುವವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಮನೋ ನ ಬುದ್ಧಿರ್ನ ಶರೀರಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ತನ್ಮಾತ್ರಭೂತಾನಿ ನ ಭೂತಪಞ್ಚಕಮ್। ಅಹಂಕೃತಿಶ್ಚಾಪಿ ವಿಯತ್ಸ್ವರೂಪಕಂ ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸೂ ಇಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಐದು ಭೂತಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಅಹಂಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವಿಧೌ ನಿರೋಧೇ ಪರಮಾತ್ಮತಾಂ ಗತೇ ನ ಯೋಗಿನಶ್ಚೇತಸಿ ಭೇದವರ್ಜಿತೇ। ಶೌಚಂ ನ ವಾಶೌಚಮಲಿಙ್ಗಭಾವನಾ ಸರ್ವಂ ವಿಧೇಯಂ ಯದಿ ವಾ ನಿಷಿಧ್ಯತೇ

ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಯೋಗಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಭೇದವಿಲ್ಲದಾಗ, ಶುದ್ಧಿ-ಅಶುದ್ಧಿ, ಗುರುತುಗಳ ಭಾವನೆ, ಎಲ್ಲವೂ ವಿಧಿಸುವದಾಗಲಿ, ನಿಷೇಧಿಸುವದಾಗಲಿ ಒಂದೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಮನೋ ವಚೋ ಯತ್ರ ನ ಶಕ್ತಮೀರಿತುಂ ನೂನಂ ಕಥಂ ತತ್ರ ಗುರೂಪದೇಶತಾ। ಇಮಾಂ ಕಥಾಮುಕ್ತವತೋ ಗುರೋಸ್ತ- ದ್ಯುಕ್ತಸ್ಯ ತತ್ತ್ವಂ ಹಿ ಸಮಂ ಪ್ರಕಾಶತೇ

ಯಾವಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿ ಗುರುನ ಉಪದೇಶ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಆದರೂ, ಗುರು ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಅದರ ತತ್ತ್ವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇದರಿಂದ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಗುಣವಿಗುಣವಿಭಾಗೋ ವರ್ತತೇ ನೈವ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ರತಿವಿರತಿವಿಹೀನಂ ನಿರ್ಮಲಂ ನಿಷ್ಪ್ರಪಞ್ಚಮ್। ಗುಣವಿಗುಣವಿಹೀನಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಕಥಮಹಮಿಹ ವನ್ದೇ ವ್ಯೋಮರೂಪಂ ಶಿವಂ ವೈ

ಇಲ್ಲಿ ಗುಣ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳ ವಿಭಾಗವೂ ಇಲ್ಲ, ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಆಸಕ್ತಿ-ವಿರಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ, ವ್ಯವಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಗುಣ-ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ವಿಶ್ವರೂಪನಾಗಿ, ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪನಾದ ಶಿವನನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಲಿ?

ಶ್ವೇತಾದಿವರ್ಣರಹಿತೋ ನಿಯತಂ ಶಿವಶ್ಚ ಕಾರ್ಯಂ ಹಿ ಕಾರಣಮಿದಂ ಹಿ ಪರಂ ಶಿವಶ್ಚ। ಏವಂ ವಿಕಲ್ಪರಹಿತೋಽಹಮಲಂ ಶಿವಶ್ಚ ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಿ ಸುಮಿತ್ರ ಕಥಂ ನಮಾಮಿ

ಬಿಳಿ ಮುಂತಾದ ಬಣ್ಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸದಾ ಶಿವನೇ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಫಲವೂ ಪರಮ ಶಿವನೇ. ಹೀಗೆ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ, ನಾನು ಶುದ್ಧ ಶಿವನೇ, ಸಖೇ ಸುಮಿತ್ರೆ, ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಲಿ?

ನಿರ್ಮೂಲಮೂಲರಹಿತೋ ಹಿ ಸದೋದಿತೋಽಹಂ ನಿರ್ಧೂಮಧೂಮರಹಿತೋ ಹಿ ಸದೋದಿತೋಽಹಮ್। ನಿರ್ದೀಪದೀಪರಹಿತೋ ಹಿ ಸದೋದಿತೋಽಹಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಮೂಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಮೂಲವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸದಾ ಉದಯವಾಗಿರುವವನು ನಾನು. ಧೂಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸದಾ ಉದಯವಾಗಿರುವವನು ನಾನು. ದೀಪವೂ ಇಲ್ಲ, ದೀಪವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸದಾ ಉದಯವಾಗಿರುವವನು ನಾನು. ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು ನಾನು.

ನಿಷ್ಕಾಮಕಾಮಮಿಹ ನಾಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ನಿಃಸಙ್ಗಸಙ್ಗಮಿಹ ನಾಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ। ನಿಃಸಾರಸಾರರಹಿತಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಇಲ್ಲಿ ನಿರಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಆಸೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಸಾರವಿಲ್ಲದ ಸಾರ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.

ಅದ್ವೈತರೂಪಮಖಿಲಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ದ್ವೈತಸ್ವರೂಪಮಖಿಲಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ। ನಿತ್ಯಂ ತ್ವನಿತ್ಯಮಖಿಲಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಎಲ್ಲದರ ಅದ್ವೈತರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಎಲ್ಲದರ ದ್ವೈತರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಎಲ್ಲದರ ನಿತ್ಯ-ಅನಿತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.

ಸ್ಥೂಲಂ ಹಿ ನೋ ನಹಿ ಕೃಶಂ ನ ಗತಾಗತಂ ಹಿ ಆದ್ಯನ್ತಮಧ್ಯರಹಿತಂ ನ ಪರಾಪರಂ ಹಿ। ಸತ್ಯಂ ವದಾಮಿ ಖಲು ವೈ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನಾನು ಸ್ಥೂಲನೂ ಅಲ್ಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮನೂ ಅಲ್ಲ, ಬರುವದು-ಹೋಗುವದು ಇಲ್ಲ, ಆದಿ-ಅಂತ್ಯ-ಮಧ್ಯ ಇಲ್ಲ, ಮೇಲಿನದು-ಕೆಳಗಿನದು ಇಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪರಮಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವವೇ ಇದು: ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.

ಸಂವಿದ್ಧಿ ಸರ್ವಕರಣಾನಿ ನಭೋನಿಭಾನಿ ಸಂವಿದ್ಧಿ ಸರ್ವವಿಷಯಾಂಶ್ಚ ನಭೋನಿಭಾಂಶ್ಚ। ಸಂವಿದ್ಧಿ ಚೈಕಮಮಲಂ ನ ಹಿ ಬನ್ಧಮುಕ್ತಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಸಂವಿತ್ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಆಕಾಶದಂತೆಯೇ, ಸಂವಿತ್ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳೂ ಆಕಾಶದಂತೆಯೇ, ಸಂವಿತ್ ಒಂದೇ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ, ಬಂಧನ-ಮುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.

ದುರ್ಬೋಧಬೋಧಗಹನೋ ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ ದುರ್ಲಕ್ಷ್ಯಲಕ್ಷ್ಯಗಹನೋ ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ। ಆಸನ್ನರೂಪಗಹನೋ ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಅರ್ಥಗೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸುಲಭ ಎಂಬ ಗಹನತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯನೇ. ಗ್ರಹಿಸಲು ಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸುಲಭ ಎಂಬ ಗಹನತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯನೇ. ಹತ್ತಿರದ ರೂಪದ ಗಹನತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯನೇ. ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.

ನಿಷ್ಕರ್ಮದಹನೋ ಜ್ವಲನೋ ಭವಾಮಿ ನಿರ್ದುಃಖದುಃಖದಹನೋ ಜ್ವಲನೋ ಭವಾಮಿ। ನಿರ್ದೇಹದೇಹದಹನೋ ಜ್ವಲನೋ ಭವಾಮಿ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನಾನು ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ, ದುಃಖವನ್ನೂ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ, ದೇಹವನ್ನೂ, ದೇಹವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ ಸುಡುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ನಿಷ್ಪಾಪಪಾಪದಹನೋ ಹಿ ಹುತಾಶನೋಽಹಂ ನಿರ್ಧರ್ಮಧರ್ಮದಹನೋ ಹಿ ಹುತಾಶನೋಽಹಮ್। ನಿರ್ಬನ್ಧಬನ್ಧದಹನೋ ಹಿ ಹುತಾಶನೋಽಹಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನಾನು ಪಾಪವನ್ನೂ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ ಸುಡುವ ಹೋಮದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ. ಧರ್ಮವನ್ನೂ, ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ, ಬಂಧನವನ್ನೂ, ಬಂಧನವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ ಸುಡುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ನಿರ್ಭಾವಭಾವರಹಿತೋ ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ ನಿರ್ಯೋಗಯೋಗರಹಿತೋ ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ। ನಿಶ್ಚಿತ್ತಚಿತ್ತರಹಿತೋ ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನಾನು ಇರುವಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಓ ಮಗನೇ. ನಾನು ಯೋಗವೂ ಯೋಗವಿಲ್ಲದುದೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಓ ಮಗನೇ. ನಾನು ಮನಸ್ಸೂ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದುದೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಓ ಮಗನೇ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ನಿರ್ಮೋಹಮೋಹಪದವೀತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪೋ ನಿಃಶೋಕಶೋಕಪದವೀತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪಃ। ನಿರ್ಲೋಭಲೋಭಪದವೀತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪೋ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನನ್ನೊಳಗೆ ಮೋಹವೂ ಮೋಹವಿಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ. ದುಃಖವೂ ದುಃಖವಿಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ. ಲೋಭವೂ ಲೋಭವಿಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ಸಂಸಾರಸನ್ತತಿಲತಾ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ಸನ್ತೋಷಸನ್ತತಿಸುಖೋ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್। ಅಜ್ಞಾನಬನ್ಧನಮಿದಂ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಸಾರದ ತಂತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸುಖವೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಅಜ್ಞಾನ ಬಂಧನವೂ ನನಗೆ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ಸಂಸಾರಸನ್ತತಿರಜೋ ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ ಸನ್ತಾಪಸನ್ತತಿತಮೋ ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರಃ। ಸತ್ತ್ವಂ ಸ್ವಧರ್ಮಜನಕಂ ನ ಚ ಮೇ ವಿಕಾರೋ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಸಂಸಾರದ ಧೂಳಿನಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ. ದುಃಖದ ಕತ್ತಲಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ. ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಗುಣದಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ಸನ್ತಾಪದುಃಖಜನಕೋ ನ ವಿಧಿಃ ಕದಾಚಿತ್ ಸನ್ತಾಪಯೋಗಜನಿತಂ ನ ಮನಃ ಕದಾಚಿತ್। ಯಸ್ಮಾದಹಙ್ಕೃತಿರಿಯಂ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನನಗೆ ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಯಾವ ನಿಯಮವೂ ಇಲ್ಲ. ದುಃಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಮನಸ್ಸೂ ನನಗೆ ಇಲ್ಲ. 'ನಾನು' ಎಂಬ ಅಹಂ ಭಾವವೂ ನನಗೆ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ನಿಷ್ಕಮ್ಪಕಮ್ಪನಿಧನಂ ನ ವಿಕಲ್ಪಕಲ್ಪಂ ಸ್ವಪ್ನಪ್ರಬೋಧನಿಧನಂ ನ ಹಿತಾಹಿತಂ ಹಿ। ನಿಃಸಾರಸಾರನಿಧನಂ ನ ಚರಾಚರಂ ಹಿ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನನಗೆ ಚಲನೆಯೂ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕನಸು ಮತ್ತು ಜಾಗರಣೆಯ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಹಿತವೂ ಅಹಿತವೂ ಇಲ್ಲ. ಸಾರವಿದ್ದುದೂ ಸಾರವಿಲ್ಲದುದೂ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಚಲಿಸುವುದೂ ಅಚಲವೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ನೋ ವೇದ್ಯವೇದಕಮಿದಂ ನ ಚ ಹೇತುತರ್ಕ್ಯಂ ವಾಚಾಮಗೋಚರಮಿದಂ ನ ಮನೋ ನ ಬುದ್ಧಿಃ। ಏವಂ ಕಥಂ ಹಿ ಭವತಃ ಕಥಯಾಮಿ ತತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಇದು ತಿಳಿಯುವದೂ ತಿಳಿಯುವವನೂ ಅಲ್ಲ, ಕಾರಣದಿಂದ ಯೋಚಿಸುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಮಾತಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯ, ಮನಸ್ಸೂ ಬುದ್ಧಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ನಿರ್ಭಿನ್ನಭಿನ್ನರಹಿತಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವ- ಮನ್ತರ್ಬಹಿರ್ನ ಹಿ ಕಥಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಮ್। ಪ್ರಾಕ್ಸಮ್ಭವಂ ನ ಚ ರತಂ ನಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಪರಮಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವವು ವಿಭಜನೆಯೂ ಅವಿಭಜನೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೋ ಹೊರಗೋ ಅಲ್ಲ—ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು? ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮೊದಲು, ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಏನೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಇದೆ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ರಾಗಾದಿದೋಷರಹಿತಂ ತ್ವಹಮೇವ ತತ್ತ್ವಂ ದೈವಾದಿದೋಷರಹಿತಂ ತ್ವಹಮೇವ ತತ್ತ್ವಮ್। ಸಂಸಾರಶೋಕರಹಿತಂ ತ್ವಹಮೇವ ತತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ನಾನು ಮಾತ್ರ ರಾಗಾದಿ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸತ್ಯ, ನಾನು ಮಾತ್ರ ದೈವಾದಿ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸತ್ಯ, ನಾನು ಮಾತ್ರ ಸಂಸಾರದ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸತ್ಯ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ಸ್ಥಾನತ್ರಯಂ ಯದಿ ಚ ನೇತಿ ಕಥಂ ತುರೀಯಂ ಕಾಲತ್ರಯಂ ಯದಿ ಚ ನೇತಿ ಕಥಂ ದಿಶಶ್ಚ। ಶಾನ್ತಂ ಪದಂ ಹಿ ಪರಮಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು? ಮೂರು ಕಾಲಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು? ಶಾಂತವಾದ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವೇ ಪರಮಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ದೀರ್ಘೋ ಲಘುಃ ಪುನರಿತೀಹ ನಮೇ ವಿಭಾಗೋ ವಿಸ್ತಾರಸಂಕಟಮಿತೀಹ ನ ಮೇ ವಿಭಾಗಃ। ಕೋಣಂ ಹಿ ವರ್ತುಲಮಿತೀಹ ನ ಮೇ ವಿಭಾಗೋ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಉದ್ದವೂ ಚಿಕ್ಕದೂ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಅಗಲವೂ ಇಳಿವೂ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಕೋಣೆಯೂ ವೃತ್ತಾಕಾರವೂ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.

ಮಾತಾಪಿತಾದಿ ತನಯಾದಿ ನ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್ ಜಾತಂ ಮೃತಂ ನ ಚ ಮನೋ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್। ನಿರ್ವ್ಯಾಕುಲಂ ಸ್ಥಿರಮಿದಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್

ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಮಕ್ಕಳು—ಇವು ಯಾವತ್ತೂ ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಸತ್ತವನು, ಮನಸ್ಸು—ಇವು ಯಾವತ್ತೂ ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ. ಈ ಪರಮಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವವು ಸ್ಥಿರವೂ ನಿರ್ವಿಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.