તં પર્વતં મહાકુક્ષિમુદ્દિશ્ય સ મહાખગઃ। જવેનાભ્યપતત્તાર્ક્ષ્યઃ સશાખાગજકચ્છપઃ
એ મહાન પંખી, વીજ જેવી ઝડપથી, એ વિશાળ ગુહાવાળું પર્વત નિશાન બનાવી, ડાળ સાથે હાથી અને કાચબો લઈને ત્યાં ઉડી ગયો.
ન તાં વધ્રી પરિણહેચ્છતચર્મા મહાતનુમ્। શાખિનો મહતીં શાખાં યાં પ્રગૃહ્ય યયૌ ખગઃ
એટલી મોટી ડાળ કે કોઈ પણ શક્તિશાળી પુરુષ કે મોટું પ્રાણી પણ ઉંચકી ન શકે, પણ એ પંખીએ એ વિશાળ ડાળ પકડીને ઉડી ગયો.
સ તતઃ શતસાહસ્રં યોજનાન્તરમાગતઃ। કાલેન નાતિમહતા ગરુડઃ પતગેશ્વરઃ
પછી પંખીઓના રાજા ગરુડાએ થોડા જ સમયમાં લાખ યોજન જેટલું અંતર પાર કરી લીધું.
સ તં ગત્વા ક્ષણેનૈવ પર્વતં વચનાત્પિતુઃ। અમુઞ્ચન્મહતીં શાખાં સસ્વનં તત્ર ખેચરઃ
પિતાના કહ્યા મુજબ, એ પંખી પળમાં જ એ પર્વત પર પહોંચી ગયું અને ત્યાં એ મોટી ડાળ જોરદાર અવાજ સાથે છોડી દીધી.
પક્ષાનિલહતશ્ચાસ્ય પ્રાકમ્પત સ શૈલરાટ્। મુમોચ પુષ્પવર્ષં ચ સમાગલિતપાદપ
પંખીના પાંખોની હવામાં પર્વત રાજા ધ્રુજી ઉઠ્યો અને વૃક્ષો અથડાતા ફૂલોની વરસાદ વરસી.
શૃઙ્ગાણિ ચ વ્યશીર્યન્ત ગિરેસ્તસ્ય સમન્તતઃ। મણિકાઞ્ચનચિત્રાણિ શોભયન્તિ મહાગિરિમ્
એ પર્વતના ચારે બાજુના શિખરો તૂટી પડ્યા, મોતી અને સોનાથી શોભતા, એ મહાન પર્વતને સુંદર બનાવતા.
શાખિનો બહવશ્ચાપિ શાખયાઽભિહતાસ્તયા। કાઞ્ચનૈઃ કુસુમૈર્ભાન્તિ વિદ્યુત્વન્ત ઇવામ્બુદાઃ
એ ડાળથી અથડાયેલા અનેક વૃક્ષો પર સોનાના ફૂલો ચમકતા હતા, જાણે વીજળીથી પ્રકાશિત વાદળો હોય.
તે હેમવિકચા ભૂમૌ યુતાઃ પર્વતધાતુભિઃ। વ્યરાજઞ્છાખિનસ્તત્ર સૂર્યાંશુપ્રતિરઞ્જિતાઃ
સોનાથી ખીલી ગયેલા અને પર્વતના ખનિજોથી મિશ્રિત એ વૃક્ષો ત્યાં સૂર્યકિરણોથી રંગાઈને તેજસ્વી લાગતા હતા.
તતસ્તસ્ય ગિરેઃ શૃઙ્ગમાસ્થાય સ ખગોત્તમઃ। ભક્ષયામાસ ગરુડસ્તાવુભૌ ગજકચ્છપૌ
પછી પર્વતના શિખર પર બેઠેલા પંખીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગરુડાએ એ હાથી અને કાચબાને ખાવા માંડ્યા.
તાવુભૌ ભક્ષયિત્વા તુ સ તાર્ક્ષ્યઃ કૂર્મકુઞ્જરૌ। તતઃ પર્વતકૂટાગ્રાદુત્પપાત મહાજવઃ
હાથી અને કાચબો બંને ખાઈને, એ ઝડપી તાર્ક્ષ્ય પર્વતના ટોચ પરથી ફરી ઉડી ગયો.
પ્રાવર્તન્તાથ દેવાનામુત્પાતા ભયશંસિનઃ। ઇન્દ્રસ્ય વજ્રં દયિતં પ્રજજ્વાલ ભયાત્તતઃ
પછી દેવોમાં ભયજનક અપશકુન દેખાવા લાગ્યા; ઇન્દ્રનું પ્રિય વજ્ર ભયથી તેજ પકડ્યું.
સધૂમા ન્યપતત્સાર્ચિર્દિવોલ્કા નભસશ્ચ્યુતા। તથા વસૂનાં રુદ્રાણામાદિત્યાનાં ચ સર્વશઃ
આકાશમાંથી ધૂમાળુ અગ્નિગોળો પડ્યો; એ જ રીતે વસુ, રુદ્ર અને બધા આદિત્યોમાં પણ.
સાધ્યાનાં મરુતાં ચૈવ યે ચાન્યે દેવતાગણાઃ। સ્વં સ્વં પ્રહરણં તેષાં પરસ્પરમુપાદ્રવત્
સાધ્ય, મરુત અને બીજા બધા દેવતાઓએ પોતપોતાં શસ્ત્રો પકડીને એકબીજા સામે દોડી ગયા.
અભૂતપૂર્વં સંગ્રામે તદા દેવાસુરેઽપિ ચ। વવુર્વાતાઃ સનિર્ઘાતાઃ પેતુરુલ્કાઃ સહસ્રશઃ
એવો previously અજુગવો યુદ્ધ દેવ અને અસુરો વચ્ચે થયો, જેમાં ગર્જના સાથે પવન ફૂંકાયા અને હજારો ઉલ્કાઓ પડવા લાગી.
નિરભ્રમેવ ચાકાશં પ્રજગર્જ મહાસ્વનમ્। દેવાનામપિ યો દેવઃ સોઽપ્યવર્ષત શોણિતમ્
આકાશ વાદળ વિના જ મહા અવાજથી ગર્જ્યું; દેવોમાં દેવ એવા ભગવાને પણ લોહી વરસાવ્યું.
મમ્લુર્માલ્યાનિ દેવાનાં નેશુસ્તેજાંસિ ચૈવ હિ। ઉત્પાતમેઘા રૌદ્રાશ્ચ વવૃષુઃ શોણિતં બહુ
દેવતાઓના હાર સુકાઈ ગયા અને તેમનું તેજ ઓસર્યું; ભયાનક મેઘોએ ઘણું લોહી વરસાવ્યું.
રજાંસિ મુકુટાન્યેષામુત્થિતાનિ વ્યધર્ષયન્। તતસ્ત્રાસસમુદ્વિગ્નઃ સહ દેવૈઃ શતક્રતુઃ। ઉત્પાતાન્દારુણાન્પશ્યન્નિત્યુવાચ બૃહસ્પતિમ્
ધૂળ ઉડીને તેમનાં મુગટો પર પડી; ત્યારે ભયથી વ્યાકુળ થયેલા ઇન્દ્ર અને દેવતાઓએ, એ ભયાનક અપશકુન જોઈ, બૃહસ્પતિને પૂછ્યું.
કિમર્થં ભગવન્ઘોરા ઉત્પાતાઃ સહસોત્થિતાઃ। ન ચ શત્રું પ્રપશ્યામિ યુધિ યો નઃ પ્રધર્ષયેત્
'હે ભગવાન, આ ભયાનક અપશકુન અચાનક કેમ ઊભા થયા? યુદ્ધમાં એવો કોઈ શત્રુ દેખાતો નથી જે અમને હરાવી શકે.'
તવાપરાધાદ્દેવેન્દ્ર પ્રમાદાચ્ચ શતક્રતો। તપસા વાલખિલ્યાનાં મહર્ષીણાં મહાત્મનામ્
હે ઇન્દ્ર, તમારી ભૂલ અને બેદરકારીને કારણે, મહાન આત્માવાળા વાલખિલ્ય ઋષિઓના તપથી—
કશ્યપસ્ય મુનેઃ પુત્રો વિનતાયાશ્ચ ખેચરઃ। હર્તું સોમમભિપ્રાપ્તો બલવાન્કામરૂપધૃક્
કશ્યપ ઋષિના પુત્ર અને વિનતા માતાનો આકાશમાં વિહરતો, ઇચ્છાથી રૂપ બદલતો અને બળવાન પંખી, સોમરસ લૂંટવા નીકળી પડ્યો છે.
સમર્થો બલિનાં શ્રેષ્ઠો હર્તું સોમં વિહંગમઃ। સર્વં સંભાવયામ્યસ્મિન્નસાધ્યમપિ સાધયેત્
પંખીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને બલવાન એ પંખી સોમરસ લઈ જવાની ક્ષમતા ધરાવે છે; મને તો એવું લાગે છે કે એ અશક્ય પણ શક્ય કરી શકે.
શ્રુત્વૈતદ્વચનં શક્રઃ પ્રોવાચામૃતરક્ષિણઃ। મહાવીર્યબલઃ પક્ષી હર્તું સોમમિહોદ્યતઃ
આ વાત સાંભળી ઇન્દ્રે અમૃતના રક્ષકોને કહ્યું: 'એક મહાબળવાન અને શક્તિશાળી પંખી હવે સોમરસ લેવા તૈયાર થઈ રહ્યો છે.'
યુષ્માન્સંબોધયામ્યેષ `ગૃહીત્વાવરણાયુધાન્। પરિવાર્યામૃતં સર્વે યૂયં મદ્વચનાદિહ
'હું તમને ચેતવી રહ્યો છું—તમામે તમારા રક્ષણના હથિયારો લઈ લો અને મારા આદેશ પ્રમાણે ચારે બાજુથી અમૃતને ઘેરી લો.'
રક્ષધ્વં વિબુધા વીરા' યથા ન સ હરેદ્બલાત્। અતુલં હિ બલં તસ્ય બૃહસ્પતિરુવાચ હ
'હે દેવતાઓ, હિંમતથી અમૃતની રક્ષા કરો જેથી એ પંખી બળપૂર્વક તેને લઈ ન જાય; કારણ કે તેનું બળ તો અપ્રતિમ છે,' એમ બૃહસ્પતિએ કહ્યું.
તચ્છ્રુત્વા વિબુધા વાક્યં વિસ્મિતા યત્નમાસ્થિતાઃ। પરિવાર્યામૃતં તસ્થૂર્વજ્રી ચેન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્
આ શબ્દો સાંભળી દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થઈને દૃઢ નિશ્ચય સાથે અમૃતને ઘેરી ઊભા રહ્યા, અને વજ્રધારી ઇન્દ્ર તેજસ્વી રીતે ત્યાં ઊભા રહ્યા.
ધારયન્તો વિચિત્રાણિ કાઞ્ચનાનિ મનસ્વિનઃ। કવચાનિ મહાર્હાણિ વૈદૂર્યવિકૃતાનિ ચ
તેઓએ સુંદર સોનાની અને કિંમતી રત્નોથી શોભિત, વૈડૂર્યથી જડિત કાંપાળાં પહેરી હતી અને મનથી દૃઢ હતા.
ચર્માણ્યપિ ચ ગાત્રેષુ ભાનુમન્તિ દૃઢાનિ ચ। વિવિધાનિ ચ શસ્ત્રાણિ ઘોરરૂપાણ્યનેકશઃ
તેમણે શરીરે તેજસ્વી અને મજબૂત કવચો પહેર્યા હતા અને અનેક પ્રકારના ભયાનક અને વિવિધ આકારના શસ્ત્રો હાથમાં લીધા હતા.
શિતતીક્ષ્ણાગ્રધારાણિ સમુદ્યમ્ય સુરોત્તમઃ। સવિસ્ફુલિઙ્ગજ્વાલાનિ સધૂમાનિ ચ સર્વશઃ
શ્રેષ્ઠ દેવોએ તીક્ષ્ણ અને ધારદાર શસ્ત્રો ઉંચક્યા, જે ચારે બાજુથી ચમકતા, અગ્નિની જ્વાળાઓ અને ધૂમ્ર સાથે ઝગમગતા હતા.
ચક્રાણિ પરઘાંશ્ચૈવ ત્રિશૂલાનિ પરશ્વધાન્। શક્તીશ્ચ વિવિધાસ્તીક્ષ્ણાઃ કરવાલાંશ્ચ નિર્મલાન્। સ્વદેહરૂપાણ્યાદાય ગદાશ્ચોગ્રપ્રદર્શનાઃ
તેમણે ચક્ર, લોખંડના ગદા, ત્રિશૂલ, પરશુ, અનેક તીક્ષ્ણ ભાલા, ચોખ્ખા તલવાર અને ભયાનક દેખાવવાળી ગદાઓ પોતાના સ્વરૂપ પ્રમાણે ધારણ કરી.
તૈઃ શસ્ત્રૈર્ભાનુમદ્ભિસ્તે દિવ્યાભરણભૂષિતાઃ। ભાનુમન્તઃ સુરગણાસ્તસ્થુર્વિગતકલ્મષાઃ
દિવ્ય આભૂષણોથી શોભિત અને તેજસ્વી શસ્ત્રો ધારણ કરેલા દેવસમૂહો નિર્દોષ અને પ્રકાશમાન બની ઊભા રહ્યા.