સર્વૈઃ પરાક્રમૈર્વીર વધ્યઃ શત્રુરમિત્રહન્। ન શત્રુરવમન્તવ્યો દુર્બલોઽપિ બલીયસા। યોપિસ્યાત્પીઠગઃ કશ્ચિત્કિં પુનઃ સમરે સ્થિતઃ
હે વિર, તું તારી આખી તાકાતથી દુશ્મનનો નાશ કર. દુશ્મન ભલે કમજોર હોય, પણ તું જો મજબૂત હો ત્યારે પણ તેને કદી હલકું ન માનવું. કારણ કે, જે કોઈ નબળો લાગે છે તે પણ, ખાસ કરીને યુદ્ધના મેદાનમાં ઊભો હોય ત્યારે, ભયાનક બની શકે છે.
સ ત્વં પુરુષશાર્દૂલ સર્વયત્નૈરિમં પ્રભો। જહિ વૃષ્ણિકુલશ્રેષ્ઠ મા ત્વાં કાલોઽત્યગાત્પુનઃ
એટલે, હે પુરુષશિખામણિ, તું તારી બધી મહેનત લગાડી આ શત્રુનો અંત કર. હે વૃષ્ણિકુલના શ્રેષ્ઠ, સમય ફરીથી હાથમાંથી ન નીકળી જાય એ જો.
જિતવાઞ્જામદગ્ન્યં યઃ કોટિવર્ષગણાન્બહૂન્। સ એષ નાન્યૈર્વધ્યો હિ ત્વામૃતે નાસ્તિ કશ્ચન
જેmany વર્ષોથી જમદગ્નિપુત્રને અને અનેક દુશ્મન સેના પર વિજય મેળવ્યો છે, એ શત્રુ તારા સિવાય બીજાને મારવો શક્ય નથી. તારા સિવાય બીજું કોઈ તેનું અંત કરી શકે એમ નથી.
નૈષ માર્દવસાધ્યો વૈ મતો નાપિ સખા તવ। યેન ત્વં યોધિતો વીર દ્વારકા ચાવમર્દિતા
એ શત્રુને નમ્રતા કે દયાથી જીતવો શક્ય નથી, એ તારો મિત્ર પણ નથી. હે વિર, એણે તારી સામે યુદ્ધ કર્યું છે અને દ્વારકાને પણ અપમાની છે.
એવમાદિ તુ કૌન્તેય શ્રુત્વાઽહં સારથેર્વચઃ। તત્વમેતદિતિ જ્ઞાત્વા યુદ્ધે મતિમધારયમ્
કૌંતેય, જ્યારે મેં સારથીના આવા વચન સાંભળ્યા અને એ સાચું છે એ જાણી, ત્યારે મેં મનમાં યુદ્ધ કરવાનો દૃઢ નિશ્ચય કર્યો.
વધાય સાલ્વરાજસ્ય સૌભસ્ય ચ નિપાતને। દારુકં ચાબ્રુવં વીર મુહૂર્તં સ્થીયતામિતિ
સાલ્વરાજા અને સૌભના વિનાશ માટે, મેં દારુકને કહ્યું, 'હે વિર, થોડી ક્ષણ માટે રથ રોક.'
તતોઽપ્રતિહતં દિવ્યમભોદ્યમતિવીર્યવત્। આગ્નેયમસ્ત્રં દયિતં સર્વસાહં મહાપ્રભમ્। યોજયં તત્રધનુષા દાનવાન્તકરં રણે
પછી મેં અપરાજેય અને દિવ્ય અગ્નિબાણ, જે દુશ્મનોનો વિનાશ કરે છે, મારા ધનુષ પર ચડાવ્યું અને યુદ્ધમાં દાનવોને નાશ કરનાર એ પ્રભાવશાળી શસ્ત્ર તૈયાર કર્યું.
યક્ષાણાં રાક્ષસાનાં ચ દાનવાનાં ચ સંયુગે। રાજ્ઞાં ચ પ્રતિલોમાનાં ભસ્માન્તકરણં મહત્
યક્ષ, રાક્ષસ, દાનવ અને વિરોધી રાજાઓ સામેના યુદ્ધમાં એ મહાશસ્ત્ર તેમને રાખ ભસ્મ કરી નાખે છે.
ક્ષુરાન્તમમલં ચક્રં કાલાન્તકયમોપમમ્। અનુમન્ત્ર્યાહમતુલં દ્વિષતાં વિનિબર્હણમ્
પછી મેં શુદ્ધ, કટારાની ધાર જેવું અને યુગના અંત જેવું ભયાનક, દુશ્મનોનો નાશ કરનાર સુદર્શન ચક્ર સ્મરણ કરીને બોલાવ્યું.
જહિ સૌભં સ્વવીર્યેણ યે ચાત્ર રિપવો મમ। ઇત્યુક્ત્વા ભુજવીર્યેણ તસ્મૈ પ્રાહિણવં રુષા
'તારા પોતાના બળથી સૌભને અને અહીંના મારા બધા દુશ્મનોને સંહાર,' એમ કહીને મેં ગુસ્સાથી એ ચક્રને મારા હાથના બળથી પ્રેરિત કર્યું.
રૂપં સુદર્શનસ્યાસીદાકાશે પતતસ્તદા। દ્વિતીયસ્યેવ સૂર્યસ્ યુગાન્તે પ્રતપિષ્યતઃ
એ સમયે, આકાશમાં ઉડતું સુદર્શન ચક્ર એવું તેજસ્વી લાગતું હતું કે જાણે યુગના અંતે બીજું સૂર્ય જ પ્રગટ્યું હોય.
તત્સમાસાદ્ય નગરં સૌભં વ્યપગતત્વિષમ્। મધ્યેન પાટયામાસ ક્રકચો દાર્વિવોચ્છ્રિતમ્
એ ચક્રે તેજ ગુમાવેલા સૌભનગરને ચીરી નાખ્યું, જેમ કશાળે ઊંચા લાકડાને બે ભાગે કાપી નાખે.
દ્વિધા કૃતં તતઃ સૌભં સુદર્શનબલાદ્ધતમ્। મહેશ્વરશરોદ્ધૂતં પપાત ત્રિપુરં યથા
સુદર્શનના બળથી સૌભ બે ભાગમાં વિભાજિત થયું અને મહેશ્વરના બાણથી ઘાયલ થઈ, તે ત્રિપુરા જેવું ધરાશાયી થયું.
તસ્મિન્નિપતિતે સૌભે ચક્રમાગાત્કરં મમ। પુનશ્ચાદાય વેગેન સાલ્વાયેત્યહમબ્રુવમ્
સૌભ પડી ગયું ત્યારે ચક્ર ફરી મારી હાથમાં આવી ગયું. મેં ઝડપથી એ પકડીને કહ્યું, 'હવે સલ્વા માટે!'
તતઃ સાલ્વં ગદાં ગુર્વીમાવિધ્યન્તે મહાહવે। દ્વિધા ચકાર સહસા પ્રજજ્વાલ ચ તેજસા
પછી મહાયુદ્ધમાં મેં ભારે ગદાથી સલ્વાને ઘાયલ કર્યો, એક જ ઘા સાથે એને બે ભાગમાં વિભાજિત કરી દીધો અને એ ગદા તેજથી પ્રજ્વલિત થઈ.
તસ્મિન્વિનિહતે વીરે દાનવાસ્ત્રસ્તચેતસઃ। હાહાભૂતા દિશો જગ્મુરર્દિતા મમ સાયકૈઃ
એ વિરનું વધ થતાં જ દાનવોના મનમાં ભય છવાઈ ગયો. મારા બાણોથી ઘાયલ થઈ, તેઓ 'હાય હાય' કરતા ચારે દિશામાં ભાગી ગયા.
તતોઽહંસમવસ્થાપ્યરથં સૌભસમીપતઃ। શઙ્ખં પ્રધ્માપ્ય હર્ષેણ સુહૃદઃ પર્યહર્ષયમ્
પછી મેં રથ સૌભની પાસે ઊભો રાખ્યો અને આનંદથી શંખ વગાડ્યો, જેના અવાજથી મારા મિત્રો આનંદિત થયા.
તન્મેરુશિખરાકારં વિધ્વસ્તાટ્ટાલગોપુરમ્। દહ્યમાનમભિપ્રેક્ષ્ય સ્ત્રિયસ્તાઃ સંપ્રદુદ્રુવુઃ
મેરુ પર્વતના શિખર જેવું સૌભનગર, જેના મિનારા અને દ્વાર તૂટી ગયા હતા અને જે અગ્નિમાં બળી રહ્યું હતું, એ જોઈને સ્ત્રીઓ ડરીને ભાગી પડી.
એવં નિહત્ય સમરે સૌભં સાલ્વં નિપાત્ય ચ। આનર્તાત્પુનરાગમ્ય સુહૃદાં પ્રીતિમાવહમ્
હું યુદ્ધમાં સૌભ અને શાલ્વને હરાવીને અનર્તથી પાછો ફર્યો અને મારા મિત્રો માટે આનંદ લાવ્યો.
તદેતત્કારણં રાજન્નાગમં નાગસાહ્વયમ્। યદ્યાગાં પરવીરઘ્ન ન હિ જીવેત્સુયોધનઃ
રાજા, આ જ કારણ છે કે હું આવ્યો છું અને નાગોને બોલાવ્યા છે. જો તમે યજ્ઞ કરશો તો દુશ્મનોને હરાવનાર સુયોધન જીવતો નહીં રહે.
મય્યાગતેઽથવા વીર દ્યૂતં ન ભવિતા તથા। અદ્યાહં કિં કરિષ્યામિ ભિન્નસેતુરિવોદકમ્
વીર, જો હું આવી જઉં તો પહેલાં જેવું જુગાર નહીં થાય. આજે હું શું કરું, તૂટેલા બંધથી અલગ પડેલું પાણી જેવું થઈ ગયો છું.
એવમુક્ત્વા મહાબાહુઃ કૌરવં પુરુષોત્તમઃ। આમન્ત્ર્ય પ્રયયૌ શ્રીમાન્પાણ્ડવાન્મધુસૂદનઃ
આ રીતે કહીને મહાબલી, તેજસ્વી મધુસૂદન, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, કૌરવને વિદાય આપી પાંડવો પાસે ગયો.
અભિવાદ્ય મહાબાહુર્ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્। રાજ્ઞા મૂર્ધન્યુપાઘ્રાતો ભીમેન ચ મહાભુજઃ
મહાબલી કૃષ્ણે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને વંદન કર્યું. રાજાએ કૃષ્ણને માથે ચુંબન આપ્યું અને ભીમે તેમને ભેટી લીધા.
પરિષ્વક્તશ્ચાર્જુનેન યમાભ્યાં ચાભિવાદિતઃ। સંમાનિતશ્ચ ધૌમ્યેન દ્રૌપદ્યા ચાર્ચિતોશ્રુભિઃ
અર્જુને તેમને ભેટી લીધા, યમદ્વયે વંદન કર્યું, ધૌમ્યે સન્માન આપ્યો અને દ્રૌપદીએ આંસુઓ સાથે પૂજા કરી.
સુભદ્રામભિમન્યું ચ રથમારોપ્ય કાઞ્ચનમ્। આરુરોહ રથં કૃષ્ણઃ પાણ્ડવૈરભિપૂજિતઃ
પાંડવોની ઇજ્જતથી કૃષ્ણે સુભદ્રા અને અભિમન્યુને સુવર્ણ રથ પર બેસાડ્યા અને પોતે પણ ચઢ્યા.
શૈબ્યસુગ્રીવયુક્તેન રથેનાદિત્યવર્ચસા। દ્વારકાં પ્રયયૌ કૃષ્ણઃ સમાશ્વાસ્ય યુધિષ્ઠિરમ્
કૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને શાંત પાડીને, શૈબ્ય અને સુગ્રીવ જોડાયેલા, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી રથ હાંકી દ્વારકા તરફ રવાના થયા.
તતઃ પ્રયતે દાશાર્હે ધૃષ્ટદ્યુમ્નોપિ પાર્ષતઃ। દ્રૌપદેયાનુપાદાય પ્રયયૌ સ્વપુરં તદા
પછી દૃઢનિશ્ચયી દાશાર્હ અને પૃષ્ઠપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ને દ્રૌપદીના પુત્રોને લઈને પોતાના શહેર તરફ ગયા.
ધૃષ્ટકેતુઃ સ્વસારં ચ સમાદાયાથ ચેદિરાટ્। જગામ પાણ્ડવાન્દૃષ્ટ્વા રમ્યાં શુક્તિમતીં પુરીમ્
ચેદીના રાજા ધૃષ્ટકેતુ પોતાની બહેનને લઈને, સુંદર શુક્તિમતી નગરી જોઈને, પાંડવો પાસે ગયા.
કેકયાશ્ચાપ્યનુજ્ઞાતાઃ કૌન્તેયેનામિતૌજસા। આમન્ત્ર્ય પાણ્ડવાન્સર્વાન્પ્રયયુસ્તેઽપિ ભારત
કેકયાઓને કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરે પરવાનગી આપી. તેમણે બધા પાંડવોને વિદાય આપી અને પોતાના દેશમાં ગયા.
બ્રાહ્મણાશ્ચ વિશશ્ચૈવ તથાવિષયવાસિનઃ। વિસૃજ્યમાનાઃ સુભૃશં ન ત્યજન્તિ સ્મ પાણ્ડવાન્
બ્રાહ્મણો, પ્રજા અને પ્રદેશવાસીઓ, છૂટા પાડ્યા છતાં, પાંડવોને એટલા પ્રેમથી જોડાયેલા હતા કે છોડી ગયા નહીં.