સખીભિઃ સહિતા ભદ્રે ભવાસ્ય વશવર્તિની। પુરા હિ યતયો ભદ્રે યે ભૈક્ષાર્થમનુવ્રતાઃ
હે શુભદ્રે, તું તારી સખીઓ સાથે મળીને એની આજ્ઞામાં ચાલજે; કારણ કે, પૂર્વે જે યતિઓ ભિક્ષા માટે નિયમ પાળતા હતા,
તે બભૂવુર્દશાર્હાણાં કન્યાપુરનિવાસિનઃ। તેભ્યો ભોજ્યાનિ ભક્ષ્યાણિ યથાકાલમતન્દ્રિતાઃ। કન્યાપુરગતાઃ કન્યાઃ પ્રયચ્છન્તિ યશસ્વિનિ
તેઓ દશાર્હોના કન્યાપુરમાં રહેતા હતા; ત્યારે કન્યાપુરમાં રહેનારી કન્યાઓ યોગ્ય સમયે, વિના આળસે, એમને ભોજન અને વ્યંજન આપતી હતી, હે યશસ્વિની.
સા તથેત્યબ્રવીત્કૃષ્ણં કરિષ્યામિ યથાઽઽથ મામ્। તોષયિષ્યામિ વૃત્તેન કર્મણા ચ દ્વિજર્ષભમ્
તેણીએ કૃષ્ણને કહ્યું: 'જેમ તમે કહેશો તેમ જ હું કરીશ અને મારા વર્તન અને કામથી શ્રેષ્ઠ દ્વિજને પ્રસન્ન કરીશ.'
એવમેતેન રૂપેણ કંચિત્કાલં ધનઞ્જયઃ। ઉવાસ ભક્ષ્યૈર્ભોજ્યૈશ્ચ ભદ્રયા પરમાર્ચિતઃ
એ રીતે ધનંજયે ત્યાં થોડો સમય વિતાવ્યો, જ્યાં ભદ્રાએ તેને સ્વાદિષ્ટ ખોરાક અને ભોજનથી બહુ આદર આપ્યો.
તસ્ય સર્વગુણોપેતાં વાસુદેવસહોદરીમ્। પશ્યતઃ સતતં ભદ્રાં પ્રાદુરાસીન્મનોભવઃ
વસુદેવની બહેન ભદ્રા સર્વ ગુણોથી યુક્ત હતી. ધનંજયે સતત તેને જોતા તેના મનમાં ઇચ્છા જાગી.
ગૂહયન્નિવ ચાકારમાલોક્ય વરવર્ણિનીમ્। દીર્ઘમુષ્ણં વિનિશ્વસ્ય પાર્થઃ કામવશં ગતઃ
પાર્થા, પોતાની લાગણી છુપાવતાં, સુંદર ભદ્રાને જોતા, લાંબો અને ગરમ ઉચ્છ્વાસ છોડ્યો, કારણ કે તે કામથી વશ થયો હતો.
સ કૃષ્ણાં દ્રૌપદીં મેને ન રૂપે ભદ્રયા સમામ્। પ્રાપ્તાં ભૂમાન્વિન્દ્રસેનાં સાક્ષાદ્વા વરુણાત્મજામ્
અર્જુને વિચાર્યું કે કૃષ્ણા દ્રૌપદી પણ રૂપમાં ભદ્રાની બરાબર નથી, ભલે તે વરુણપુત્રી હોય અને ધરતી પરથી પ્રાપ્ત થઈ હોય.
અતીતકાલે સંપ્રાપ્તે સર્વાસ્તાપિ સુરસ્ત્રિયઃ। ન સમા ભદ્રયા લોકે ઇત્યેવં મન્યતેઽર્જુનઃ
નક્કી કરેલા સમય પછી અર્જુને વિચાર્યું કે આ દુનિયામાં ભદ્રા જેવી કોઈ દેવકન્યા નથી.
અતીતસમયે કાલે સોદર્યાણાં ધનઞ્જયઃ। ન સસ્માર સુભદ્રાયાં કામાઙ્કુશનિવારિતઃ
આ સમયગાળા દરમિયાન ધનંજયે ઇચ્છાની લગામે બંધાઈને પોતાની બહેન સુભદ્રાને યાદ પણ કરી નહોતી.
ક્રીડારતિપરાં ભદ્રાં સખીગણસમાવૃતામ્। પ્રીયતે સ્માર્જુનઃ પશ્યન્સ્વાહામિવ વિભાવસુઃ
અર્જુન ભદ્રાને પોતાની સખીઓ સાથે રમતાં અને આનંદમાં મગ્ન જોઈને એ જ રીતે ખુશ થતો હતો, જેમ અગ્નિ સ્વાહાને જોઈને આનંદિત થાય છે.
પાણ્ડવસ્ય સુભદ્રાયાઃ સકાશે તુ યશસ્વિનઃ। સમુત્પત્તિઃ પ્રભાવશ્ચ ગદેન કથિતઃ પુરા
યશસ્વી પાંડવ અને સુભદ્રાની હાજરીમાં, ગદાએ પહેલાં તેમના જન્મ અને મહિમાની વાત કરી હતી.
શ્રુત્વા ચાશનિનિર્ઘોષં કેશવેનાપિ ધીમતા। ઉપમામર્જુનં કૃત્વા વિસ્તરઃ કથિતઃ પુરા
વીર કેશવે વીજળીના ગર્જનાને સાંભળી, અર્જુન સાથે ઉપમા આપીને એ કથા વિગતે કહેલી હતી.
ક્રુદ્ધમાનપ્રલાપશ્ચ વૃષ્ણીનામર્જુનં પ્રતિ। પૌરુષં ચોપમાં કૃત્વા પ્રાવર્તત ધનુષ્મતામ્
વૃષ્ણિઓએ અર્જુન સામે ગુસ્સે અને ગર્વથી વાત કરી, ધનુર્ધારીઓમાં પુરુષાર્થની સરખામણી શરૂ કરી.
અન્યોન્યકલહે ચાપિ વિવાદે ચાપિ વૃષ્ણયઃ। અર્જુનોપિ ન મે તુલ્યઃ કુતસ્ત્વમિતિ ચાબ્રુવન્
પરસ્પર ઝઘડામાં અને વાદવિવાદમાં વૃષ્ણિઓ કહેતા: 'અર્જુન મારા બરાબર નથી, તો પછી તું ક્યાંથી?'
જાતાંશ્ચ પુત્રાન્ગૃહ્ણન્ત આશિષો વૃષ્ણયોઽબ્રવન્। અર્જુનસ્ય સમો વીર્યે ભવ તાત ધનુર્ધરઃ
પુત્રોના જન્મે વૃષ્ણિઓ આશીર્વાદ આપતા કહેતા: 'બાળક, તું પણ અર્જુન જેટલો શૂરવીર ધનુર્ધારી બન.'
તસ્માત્સુભદ્રા ચકમે પૌરુષાદ્ભરતર્ષભમ્। સત્યસન્ધસ્ય રૂપેણ ચાતુર્યેણ ચ મોહિતા
એથી સુભદ્રા પુરુષાર્થથી ભરેલા શ્રેષ્ઠ ભરતવંશીને ઇચ્છવા લાગી, અને તેની સચ્ચાઈ, રૂપ અને બુદ્ધિથી મોહિત થઈ ગઈ.
ચારણાતિથિસંઘાનાં ગદસ્ય ચ નિશમ્ય સા। અદૃષ્ટે કૃતભાવાભૂત્સુભદ્રા ભરતર્ષભે
ગદાની પાસે ચરણો અને મહેમાનોની વાતો સાંભળી, સુભદ્રાએ એ ભરતવંશી પ્રત્યે લાગણી પેદા કરી, જેને તે ક્યારેય જોઈ નહોતી.
કીર્તયન્દદૃશે યો યઃ કથંચિત્કુરુજાઙ્ગલમ્। તં તમેવ તદા ભદ્રા બીભત્સું સ્મ હિ પૃચ્છતિ
કોઈ પણ વ્યક્તિ જ્યારે કુરુજાંગલની વાત કરે ત્યારે ભદ્રા તરત જ બીભત્સુ વિશે પૂછતી.
અભીક્ષ્ણશ્રવણાદેવમભીક્ષ્ણપરિપૃચ્છનાત્। પ્રત્યક્ષ ઇવ ભદ્રાયાઃ પાણ્ડવઃ પ્રત્યપદ્યત
આ રીતે વારંવાર સાંભળવાથી અને સતત પૂછપરછથી પાંડવ, ભદ્રાને જાણે સામે હાજર હોય એમ લાગવા લાગ્યો.
ભુજૌ ભુજગસઙ્કાશૌ જ્યાઘાતેન કિણીકૃતૌ। પાર્થોઽયમિતિ પશ્યન્ત્યા નિઃશંસયમજાયત
જ્યારે તેણે સાપ જેવા હાથ અને ધનુષ્યની દોરીના નિશાનવાળા હાથ જોયા, ત્યારે તેને નિશ્ચય થયો: 'આ પાર્થ છે.'
યથારૂપં હિ શુશ્રાવ સુભદ્રા ભરતર્ષભમ્। તથારૂપમવેક્ષ્યૈનં પરાં પ્રીતિમવાપ સા
જેમ સુભદ્રાએ ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પુરુષ વિશે સાંભળ્યું હતું, એ જ રીતે જ્યારે તેણે તેમને સામે જોઈ લીધા, ત્યારે એના મનમાં અત્યંત આનંદ છવાઈ ગયો.
સા કદાચિદુપાસીનં પપ્રચ્છ કુરુનન્દનમ્। કથં દેશાશ્ચ ચરિતા નાનાજનપદાઃ કથમ્
એક વખત, જ્યારે સુભદ્રા તેમની પાસે બેસી હતી, ત્યારે તેણે કુરુઓના આનંદને પૂછ્યું: 'તમે કઈ રીતે વિવિધ પ્રદેશોમાં ફર્યા અને ત્યાંના લોકો કેવી રીતે હતા?'
સરાંસિ સરિતશ્ચૈવ વનાનિ ચ કથં યતે। દિશઃ કાશ્ચ કથં પ્રાપ્તાશ્ચરતા ભવતા સદા
'તમે તળાવો, નદીઓ અને જંગલો કેવી રીતે પાર કર્યા? સતત ફરતા ફરતા તમે અલગ અલગ દિશાઓમાં કેવી રીતે પહોંચ્યા?'
સ તથોક્તસ્તદા ભદ્રાં બહુનર્મામૃતં બ્રુવન્। ઉવાચ પરમપ્રીતસ્તથા બહુવિધાઃ કથાઃ
એમ પૂછવામાં આવતા, તે ખૂબ જ પ્રસન્ન થઈને સુભદ્રાને અનેક મજાની અને મનોહર વાતો વિવિધ રીતે કહેવા લાગ્યા.
નિશણ્ય વિવિધં તસ્ય લોકે ચરિતમાત્મનઃ। તથા પરિગતો ભાવઃ કન્યાયાઃ સમપદ્યત
જ્યારે સુભદ્રાએ તેમની અનેક સફરોની વાતો સાંભળી, ત્યારે તેના હૃદયમાં તેમના માટેની લાગણી વધુ ઊંડી થવા લાગી.
પર્વસન્ધૌ તુ કસ્મિંશ્ચિત્સુભદ્રા ભરતર્ષભમ્। રહસ્યેકાન્તમાસાદ્ય હર્ષમાણાઽભ્યભાષત
પછી, એક તહેવારના સમયે, સુભદ્રા આનંદથી ભરાઈને ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પુરુષને એકાંતમાં મળી અને વાત કરી.
યતિના રચતા દેશાન્ખાણ્ડવપ્રસ્થવાસિની। કશ્ચિદ્ભગવતા દૃષ્ટા પૃથાઽસ્માકં પિતૃષ્વસા
'જ્યારે તમે યતિના વેશમાં પ્રદેશોમાં ફરતા હતા, ત્યારે શું તમે ખાંડવપ્રસ્થમાં રહેતી અમારી પિતૃસ્વસા કુંતીને જોયા હતા, હે ભગવંત?'
ભ્રાતૃભિઃ પ્રીયતે સર્વૈર્દૃષ્ટઃ કચ્ચિદ્યુધિષ્ઠિરઃ। કચ્ચિદ્ધર્મપરો ભીમો ધર્મરાજસ્ય ધીમતઃ
'શું તેમના બધા પુત્રો સુખી છે અને એકબીજામાં પ્રેમથી રહે છે? શું બુદ્ધિશાળી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને જોયા છે? શું ભીમ હજી પણ ધર્મમાં સ્થિર છે?'
નિવૃત્તસમયઃ કચ્ચિદપરાધાદ્ધનઞ્જયઃ। નિયમે કામભોગાનાં વર્તમાનઃ પ્રિયે રતઃ
'ધનંજયે પોતાનું વ્રત પૂર્ણ કર્યું છે ને? શું કોઈ ભૂલથી તેણે ઉપવાસ છોડ્યો છે અને હવે પોતાના પ્રિયજનો સાથે આનંદમાં છે?'
ક્વ નુ પાર્થશ્ચરત્યદ્ય બહિઃ સ વસતીર્વસન્। સુખોચિતો હ્યદુઃખાર્હો દીર્ઘબાહુરરિન્દમઃ
'પાર્થ હવે ક્યાં ફરતો હોય છે, ઘરથી દૂર ક્યાં રહે છે? એ તો સુખમાં રહેવાનો આદરી છે, દુઃખનો હકદાર નથી, એ લાંબા હાથવાળો શત્રુવિજયી છે.'