കൃഷ്ണവാലാംശ്ച ചമരാഞ്ഛുക്ലവാലാംസ്തഥാ പരാന്। ഹിമവത്പുഷ്പജം ചൈവ സ്വാദുക്ഷൌദ്രരസം ബഹു
കറുത്തവാലും വെള്ളവാലും ഉള്ള ചമരികളും, ഹിമാലയത്തിലെ പുഷ്പങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സുഗന്ധമുള്ള മധുരമായ തേനും അവർ കൊണ്ടുവന്നു.
ഉത്തരേഭ്യഃ കുരുഭ്യശ്ച വ്യൂഢമാല്യൈര്മഹാത്മഭിഃ। ഉത്തരാദപി കൈലാസാദോഷധീഃ സുമഹാബലാഃ
ഉത്തരകുരുക്കളിൽ നിന്നുള്ള മഹാത്മാക്കൾ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച്, കൈലാസിന് അപ്പുറത്തുനിന്നും ശക്തിയുള്ള ഔഷധികളും എത്തിച്ചു.
പാര്വതീയാശ്ചരാജാന ആഹൃത്യ പ്രണതാഃ സ്ഥിതാഃ। അജാതശത്രവേ രാജന്ദ്വാരി തിഷ്ഠന്തി വാരിതാഃ
പർവതരാജാക്കന്മാർ കരം കൊണ്ടുവന്ന് വിനയത്തോടെ അജാതശത്രുവിന്റെ വാതിലിൽ കാത്തുനിന്നു.
യേ പരാര്ഘ്യാ ഹിമവതഃ സൂര്യോദയഗിരേരനു। ഏവംരൂപാഃ സമുദ്രാന്തേ ലൌഹിത്യമഭിതശ്ച യേ
ഹിമവാനിൽ നിന്നും സൂര്യോദയപർവതത്തിൽ നിന്നും സമുദ്രത്തിന്റെ അറ്റത്തുനിന്നും ലൗഹിത്യത്തിനടുത്തുനിന്നുമുള്ള വിലപിടിപ്പുള്ളവർ—
ഫലമൂലാശനാ യേ ച കിരാതാശ്ചര്മവാസസഃ। ചന്ദ്നാഗരുമുഖ്യാനി മഹാര്ഹാന്കമ്ബലാനി ച
ഫലം, കിഴങ്ങ് എന്നിവയാണു ഭക്ഷണം, ചർമ്മം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന കിരാതർ, ചന്ദനം, അഗരു മുതലായ വിലയേറിയ പുതപ്പുകൾ കൈവശമുള്ളവർ — ഇവരൊക്കെയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചര്മരത്നസുവര്ണാനി ഗന്ധാനുച്ചാവചാനി ച। കൈരാതകീനാമയുതം ദാസീനാം ച വിശംപതേ
ചർമ്മം, വിലയേറിയ കല്ലുകൾ, പൊന്ന്, അപൂർവവും സാധാരണവുമായ സുഗന്ധങ്ങൾ, കിരാതരിൽ നിന്നു പത്ത് ആയിരം ദാസിമാരും കൊണ്ടുവന്നു.
ആഹൃത്യ രമണീയാര്ഥാന്ദൂരഗാന്മൃഗപക്ഷിണഃ। നിചിതം പര്വതേഭ്യശ്ച ഹിരണ്യംഭൂരിവര്ചസമ്
ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മനോഹരമായ വസ്തുക്കളും, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും, മലകളിൽ നിന്ന് ഭൂമിയുടെ പ്രകാശംപോലെ തിളങ്ങുന്ന പൊന്നിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങളും അവർ സമാഹരിച്ചു.
ബലിം ച കൃത്സ്ത്രമാദായ ദ്വാരി തിഷ്ടന്തി വാരിതാഃ। കാപവ്യാ ദരദാ ദര്വാഃ ശൂരാ വൈ യമകാസ്തഥാ
തങ്ങളുടെ മുഴുവൻ കാപും കൊണ്ടുവന്ന്, കാപവ്യർ, ദരദർ, ദർവർ, ധൈര്യശാലിയായ യമകർ എന്നിവരും വാതിലിനു പുറത്ത് കാത്തുനിന്നു.
ഔദുമ്ബരാ ദുര്വിഭാഗാ ദ്വാരി തിഷ്ടന്തി വാരിതാഃ। കാശ്മീരാശ്ച കുമാരാശ്ച ഗൌരകാ ഹംസകാസ്തഥാ
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഔദുംബരർ, കാശ്മീരർ, കുമാരർ, ഗൗരകർ, ഹംസകർ എന്നിവരും വാതിലിനു പുറത്ത് കാത്തുനിന്നു.
ശിബിത്രൈഗര്തയൌധേയാ രാജന്യാ മദ്രകൈഃ സഹ। വസുതേയാഃ സമൌലേയാ ദാഹക്ഷുദ്രകമാലവൈഃ
ശിബികൾ, ത്രിഗർതർ, യൗധേയർ, മദ്രർ, വസുതേയർ, സമൗലേയർ, ദാഹർ, ക്ഷുദ്രകർ, മാലവർ — ഈ രാജവംശജരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചൌണ്ഡികാശ്ചൌദകാശ്ചൈവ സാല്വാശ്ചൈവ വിശമ്പതേ। അങ്കവങ്കാശ്ച യവനാ അനവദ്യാ ഗയൈഃ സഹ
ചൗണ്ടികർ, ഔദകർ, സാൽവർ, അങ്കർ, വങ്കർ, യവനർ, ഗയരോടൊപ്പം — ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സുജാതയഃ ശ്രേണിമന്തഃ ശ്രേയാംസഃ ശസ്ത്രധാരിണഃ। ആഹാര്ഷുഃ ക്ഷത്രിയാ വിത്തം ശതശോഽജാതശത്രവൈ
ഉയർന്ന ജന്മവും, കൂട്ടായ്മകളും, ഉത്തമത്വവും ആയുധധാരികളും ആയിരുന്ന ഈ ക്ഷത്രിയർ, അജാതശത്രുവിന് നൂറുകണക്കിന് ധനം കൊണ്ടുവന്നു.
വങ്കാഃ കലിങ്ഗാ മഗധാസ്താമ്രലിപ്താഃ സപുണ്ഡ്രകാഃ। ദുകൂലം കൌശികം ചൈവ പത്രോര്ണം ചൈവ ഭാരത
വങ്കർ, കലിംഗർ, മഗധർ, താമ്രലിപ്തർ, പുണ്ഡ്രർ, കൗശികത്തിൽ നിന്നുള്ള നൂൽപുടവയും ഇലയും ആട്ടുമരവും ചേർന്ന വസ്ത്രങ്ങളും കൊണ്ടുവന്നു.
ഉപാവൃത്താ നൃപാസ്തസ്യ ദദുഃ പ്രീതിം ന ചാഗമന്। ഉച്യന്തേ തത്ര ഹി ദ്വാര്സ്ഥൈര്ബലിമാദായ വിഷ്ഠിതാഃ
വന്നിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ ആദരവ് അർപ്പിച്ചു, അകത്തു കടന്നില്ല; വാതിലിനു പുറത്ത് കാപുമായി കാത്തുനിന്നവരെയാണ് അവിടെ പറയുന്നത്.
ഈഷാദന്താന്ഹേമകക്ഷ്യാന്പദ്മവര്ണാന്കുഥാവൃതാന്। ശൈലാഭാന്നിത്യമത്താംശ്ചാപ്യഭിതഃ കാമ്യകം സരഃ
അൽപ്പം വളഞ്ഞ ദന്തങ്ങൾ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കെട്ടുകൾ, താമരയെന്നപോലുള്ള നിറം, പുതപ്പുകൊണ്ട് മൂടിയ, എല്ലായ്പ്പോഴും മദ്യപിച്ചിരിക്കുന്ന ആനകൾ കാമ്യകസരസ്സിനെ ചുറ്റി നിൽക്കുന്നു.
ക്ഷമാവതഃ കുലീനാംശ്ച കുഞ്ജരാന്സപരിച്ഛദാന്। ദത്ത്വൈകൈകോ ദശശതാന്ദ്വാരേണ പ്രവിശന്ത്വിതി
ക്ഷമയും ഉന്നത വംശവും ഉള്ളവരുടെ ആനകളും സേവകരുമൊപ്പമുള്ളവയും, ഓരോരുത്തരും വാതിലിൽ നൂറ് ആനകൾ നൽകി അകത്തു കടന്നു.
വൈദേഹകാശ്ച പുണ്ഡ്രാശ്ച ഗൌലേയാസ്താമ്രലിപ്തകാഃ। മരുകാഃ കാശികാ ദര്ദാ ഭൌമേയാ നടനാടകാഃ
വൈദേഹർ, പുണ്ഡ്രർ, ഗൗലേയർ, താമ്രലിപ്തകർ, മരുകർ, കാശികർ, ദർദർ, ഭൗമേയർ, നർത്തകരും നടന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കര്ണാടാഃ കാംസ്യകുട്ടാശ്ച പദ്മജാലാഃ സതീനരാഃ। ദാക്ഷിണാത്യാഃ പുലിന്ദാശ്ച ശവേരാസ്തങ്കണാഃ ശഷാഃ
കർണാടകർ, കഞ്ചുവസ്തുക്കൾ നിർമ്മിക്കുന്നവർ, പത്മജാലർ, സദാചാരമുള്ള പുരുഷർ, ദക്ഷിണാപഥത്തിൽ നിന്നുള്ളവർ, പുലിന്ദർ, ശവേരർ, തങ്കണർ, ശഷർ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബര്ബരാ യവനാശ്ചൈവ ഗര്ഗരാഭീരകാസ്തഥാ। പല്ലവാഃ ശകകാരൂശാസ്തുമ്ബകാഃ കാശികാസ്തദാ
ബർബരർ, യവനർ, ഗർഗർ, ആഭീരർ, പല്ലവർ, ശകർ, കാരൂഷർ, തുംബകർ, കാശികർ — അന്നത്തെ കാലത്ത് ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ നാനാദിഗഭ്യഃ സമാഗതാഃ। അന്യൈശ്ചോപഹൃതാന്യത്ര രത്നാനി ഹി മഹാത്മഭിഃ
ഇവരോടൊപ്പം അനേകം പേർ വിവിധ ദിശകളിൽ നിന്ന് വന്നു; മറ്റു മഹാത്മാക്കൾ അവിടെ രത്നങ്ങൾ സമ്മാനമായി കൊണ്ടുവന്നു.
സമുദ്രസാരവൈഡൂര്യാന്മുക്താഃ ശങ്ഖാസ്തഥൈവ ച। ശുഭാവര്താഞ്ഛുഭാഞ്ഛുക്തീഃ സിംഹലാഃ സമുപാഹരന്
സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മുത്തുകളും വൈഡൂര്യവും ശംഖുകളും മനോഹരമായ ചിപ്പികളും സിംഹളവർ കൊണ്ടുവന്നു.
സമ്ഭൃതാന്മണിചീരൈശ്ച ശ്യാമാംസ്താമ്രാന്തലോചനാന്। രാജാ ചിത്രരഥോ നാമ ഗന്ധര്വോ വാസവാനുഗഃ। ശതാനി ചത്വാര്യദദദ്ധയാനാം വാതരംഹസാമ്
കറുത്ത കുതിരകൾ, താമ്രനിറമുള്ള കണ്ണുകൾ, മണിപ്പുതപ്പുകൾ ധരിച്ചവ — വാസവന്റെ അനുയായി ഗന്ധർവനായ ചിത്രരഥൻ നാലുനൂറ് വേഗമുള്ള കുതിരകൾ സമ്മാനമായി നൽകി.
തുമ്ബുരുസ്തു പ്രമുദിതോ ഗന്ധര്വോ വാജിനാം ശതമ്। ആമ്രപത്രസവര്ണാനാമദദദ്ധേമമാലിനാമ്
സന്തോഷത്തോടെ തുംബുരു എന്ന ഗന്ധർവ്വൻ മാങ്ങയിലിന്റെ തിളക്കംപോലുള്ള പൊന്നാലങ്കാരമുള്ള നൂറ്റി കുതിരകൾ സമ്മാനമായി നൽകി.
കൃതീ രാജാ ച കൌരവ്യ ശൂകരാണാം വിശാമ്പതേ। അദദദ്ഗജരത്നാനാം ശതാനി സുബഹൂന്യഥ
കൗരവരാശ്രിതനായ മഹാരാജാവ് അനേകം ഉത്തമമായ ആനകളെയും, പന്നികളോടൊപ്പം, രാജാവായവൻ സമ്മാനമായി നൽകി.
വിരാടേന തു മത്സ്യേന ബല്യര്ഥം ഹേമമാലിനാമ്। കുഞ്ജരാണാം സഹസ്രേ ദ്വേ മത്താനാം സമുപാഹൃതേ
മത്സ്യരാജാവായ വിരാടൻ ബലികൊടുക്കാൻ വേണ്ടി പൊന്നാലങ്കാരമുള്ള ഇരുനായിരം മദ്യപാനമായ ആനകളെ കൊണ്ടുവന്നു.
പാംസുരാഷ്ട്രാദ്വമുദാനോ രാജാ ഷഡ്വിംശതിം ഗജാന്। അശ്വാനാം ചസഹസ്രേ ദ്വേ രാജന്കാഞ്ചനമാലിനാമ്
പാംസുരാഷ്ട്രത്തിൽ നിന്നുള്ള വമുദാനൻ രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ ഇരുപത്താറ് ആനകളും, പൊന്നാലങ്കാരമുള്ള രണ്ടായിരം കുതിരകളും കൊണ്ടുവന്നു.
ജവസത്വോപപന്നാനാം വയസ്ഥാനാം നരാധിപ। ബലിം ച കൃത്സ്നമാദായ പാണ്ഡവേഭ്യോ ന്യവേദയത്
എല്ലാവരും യുവാക്കളും വേഗവും ശക്തിയുമുള്ളവരായിരുന്നു; രാജാവേ, സമ്പൂർണ്ണ ബലികൊണ്ടു പാണ്ഡവന്മാർക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
യജ്ഞസേനേന ദാസീനാം സഹസ്രാണി ചതുര്ദശ। ദാസാനാമയുതം ചൈവ സദാരാണാം വിശാമ്പതേ
യജ്ഞസേനൻ പതിനാലായിരം ദാസിമാരെയും, അവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാരോടുകൂടി ഒരു ലക്ഷം ദാസന്മാരെയും സമ്മാനമായി നൽകി.
ഗജയുക്താ മഹാരാജ രഥാഃ ഷഡ്വിംശതിസ്തഥാ। രാജ്യം ച കൃത്സ്നം പാര്ഥേഭ്യോ യജ്ഞാര്ഥം വൈ നിവേദിതമ്
മഹാരാജാവേ, ആനകളാൽ കെട്ടിയ ഇരുപത്താറ് രഥങ്ങളും, മുഴുവൻ രാജ്യവും യജ്ഞത്തിനായി പാണ്ഡവന്മാർക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
വാസുദേവോഽപി വാര്ഷ്ണേയോ മാനം കുര്വന്കിരീടിനഃ। അദദദ്ഗജമുഖ്യാനാം സഹസ്രാണി ചതുര്ദശ
വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ പിറന്ന വാസുദേവൻ കിരീടധാരിയെ ആദരിച്ച് പതിനാലായിരം ഉത്തമമായ ആനകൾ സമ്മാനമായി നൽകി.