ഗ്രഹനക്ഷത്രതാരാണാം പ്രമാണം ച യുഗൈഃ സഹ। ഋചോ യജൂഷി സാമാനി വേദാധ്യാത്മം തഥൈവ ച
ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും താരകളും അവയുടെ കാലചക്രങ്ങളും, ഋക്, യജുര്, സാമവേദങ്ങളും, വേദങ്ങളുടെ അന്തസ്സും ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
ന്യായശിക്ഷാ ചികിത്സാ ച ദാനം പാശുപതം തഥാ। ഇതി നൈകാശ്രയം ജന്മ ദിവ്യമാനുഷസംജ്ഞിതമ്
ന്യായം, ശിക്ഷ, വൈദ്യശാസ്ത്രം, ദാനം, പാശുപതം എന്നിവയും, ദൈവീകവും മാനുഷികവുമായ അനേകം ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവവും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
തീര്ഥാനാം ചൈവ പുണ്യാനാം ദേശാനാം ചൈവ കീര്തനമ്। നദീനാം പര്വതാനാം ച വനാനാം സാഗരസ്യ ച
പുണ്യമായ തീര്ത്ഥങ്ങളും ദേശങ്ങളും, നദികളും പര്വ്വതങ്ങളും കാടുകളും സമുദ്രവും ഇവയുടെ മഹത്വവും ഇവിടെ പാടപ്പെടുന്നു.
പുരാണാം ചൈവ ദിവ്യാനാം കല്പാനാം യുദ്ധകൌശലമ്। വാക്യജാതിവിശേഷാശ്ച ലോകയാത്രാക്രമശ്ച യഃ
ദിവ്യമായ പുരാണകഥകളും, സൃഷ്ടിയുടെ ചക്രങ്ങളും, യുദ്ധകലയും, വാക്കുകളുടെ വൈവിധ്യവും ലോകജീവിതത്തിന്റെ ക്രമവും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
യച്ചാപി സര്വഗം വസ്തു തച്ചൈവ പ്രതിപാദിതമ്। പരം ന ലേഖകഃ കശ്ചിദേതസ്യ ഭുവി വിദ്യതേ
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും ഉള്ള സത്യം പോലും ഇവിടെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതുപോലെ എഴുതിയ മറ്റൊരു എഴുത്തുകാരന് ഭൂമിയില് ഇല്ല.
തപോവിശിഷ്ടദപി വൈ വസിഷ്ഠാന്മുനിപുംഗവാത്। മന്യേ ശ്രേഷ്ഠവ്യം ത്വാം വൈ രഹസ്യജ്ഞാനവേദനാത്
തപസ്സില് പ്രശസ്തനായ വസിഷ്ഠന് പോലും与你യെ അപേക്ഷിച്ച് കുറഞ്ഞവനാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു, രഹസ്യജ്ഞാനം നിനക്കുണ്ട്.
ജന്മപ്രഭൃതി സത്യാം തേ വേദ്മി ഗാം ബ്രഹ്മവാദിനീമ്। ത്വയാച കാവ്യമിത്യുക്തം തസ്മാത്കാവ്യം ഭവിഷ്യതി
നിന്റെ ജനനത്തോടു കൂടെ തന്നെ നീ വേദഭക്തയാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം; നീ ഇതിനെ കാവ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ, അതുകൊണ്ട് ഇതിനെ കാവ്യമായി വിളിക്കും.
അസ്യ കാവ്യസ്യ കവയോ ന സമര്ഥാ വിശേഷണേ। വിശേഷണേ ഗൃഹസ്ഥസ്യ ശേഷാസ്ത്രയ ഇവാശ്രമാഃ
ഈ കാവ്യത്തിന്റെ ഗുണങ്ങള് വിശദീകരിക്കാന് കവി മാര്ക്ക് കഴിയില്ല; ഗൃഹസ്ഥന്റെ പ്രത്യേകതയെ മറ്റുള്ള ആശ്രമങ്ങള്ക്ക് വിവരിക്കാന് കഴിയാത്തതുപോലെ.
ജഡാന്ധബധിരോന്മത്തം തമോഭൂതം ജഗദ്ഭവേത്। യദി ജ്ഞാനഹുതാശേന ത്വയാ നോജ്ജ്വലിയം ഭവേത്
നീ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അഗ്നി തെളിയിച്ചില്ലെങ്കില് ലോകം മന്ദബുദ്ധിയുമാകാം, കുരുടനും ചെവിടനും ഭ്രാന്തനും ഇരുണ്ടതുമായിത്തീരുമായിരുന്നു.
തമസാന്ധസ്യ ലോകസ്യ വേഷ്ടിതസ്യ സ്വകര്മഭിഃ। ജ്ഞാനാഞ്ജനശലാകാഭിര്ബുദ്ധിനേത്രോത്സവഃ കൃതഃ
സ്വകര്മ്മങ്ങളില് കുടുങ്ങി കുരുടനായ ലോകത്തിന് നീ ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാജല്പടികൊണ്ട് ബുദ്ധിക്ക് ഉത്സവം വരുത്തി.
ത്വയാ ഭാരതസൂര്യേണ നൃണാം വിനിഹതം തമഃ
ഭാരതസൂര്യനായ നീ മനുഷ്യരുടെ അജ്ഞാനമായ ഇരുട്ട് നീക്കം ചെയ്തു.
പുരാണപൂര്ണചന്ദ്രേണ ശ്രുതിജ്യോത്സ്നാപ്രകാശിനാ। നൃണാം കുമുദസൌമ്യാനാം കൃതം ബുദ്ധിപ്രസാദനമ്
പുരാണങ്ങളുടെ പൂര്ണ്ണചന്ദ്രന്, വേദജ്യോതിസ്സിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ, കമലപുഷ്പംപോലുള്ള മനുഷ്യഹൃദയങ്ങള്ക്ക് സന്തോഷം നല്കി.
ഇതിഹാസപ്രദീപേന മോഹാവരണഘാതിനാ। ലോകഗര്ഭഗൃഹം കൃത്സ്നം യഥാവത്സംപ്രകാശിതമ്
മോഹത്തിന്റെ മറ ചീന്തുന്ന ചരിത്രദീപംകൊണ്ട് ലോകത്തിന്റെ മുഴുവന് ഗര്ഭഗൃഹവും ശരിയായി പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
സംഗ്രഹാധ്യായബീജോ വൈ പൌലോമാസ്തീകമൂലവാന്। സംഭവസ്കന്ധവിസ്താരഃ സഭാപര്വവിടങ്കവാന്
സംഗ്രഹാധ്യായം വിത്തായി, പോളോമയും ആസ്തികനും മൂലമായി, സംഭവപര്വ്വം തണ്ടായി, സഭാപര്വ്വം അതിന്റെ കുരുക്കായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ആരണ്യപര്വരൂപാഢ്യോ വിരാടോദ്യോഗസാരവാന്। ഭീഷ്മപര്വമഹാശാഖോ ദ്രോണപര്വപലാശവാന്
ആരണ്യകപര്വ്വത്തിന്റെ രൂപം കൊണ്ട് സമ്പന്നമായത്, വിരാട്പര്വ്വവും ഉദ്യോഗപര്വ്വവും അതിന്റെ സാരം, ഭീഷ്മപര്വ്വം വലിയ ശാഖയും ദ്രോണപര്വ്വം ഇലകളും ആണ്.
കര്ണപര്വസിതൈഃ പുഷ്പൈഃ ശല്യപര്വസുഗന്ധിഭിഃ। സ്ത്രീപര്വൈഷീകവിശ്രാമഃ ശാന്തിപര്വമഹാഫലഃ
കര്ണപര്വ്വം പൂക്കളായി, ശല്യപര്വ്വം സുഗന്ധമായി, സ്ത്രീപര്വ്വം വിശ്രമസ്ഥലവും ശാന്തിപര്വ്വം വലിയ ഫലവും ആണ്.
അശ്വമേധാമൃതസസ്ത്വാശ്രമസ്ഥാനസംശ്രയഃ। മൌസലശ്രുതിസംക്ഷേപഃ ശിഷ്ടദ്വിജനിഷേവിതഃ
അശ്വമേധികപര്വ്വവും ആശ്രമവാസികപര്വ്വവും അതിന്റെ ആശ്രയമായിരിക്കുന്നു; മൗസലപര്വ്വം സംക്ഷേപം, ഉത്തമദ്വിജന്മാര് സേവനം ചെയ്യുന്നു.
സര്വേഷാം കവിമുഖ്യാനാമുപജീവ്യോ ഭവിഷ്യതി। പര്ജന്യഇവ ഭൂതാനാമക്ഷയോ ഭാരദ്രുമഃ
എല്ലാ പ്രധാന കവി മാരുടെയും ആശ്രയമായിരിക്കും ഇത്; എല്ലാ ജീവികള്ക്കും മഴവില്ലായ മേഘംപോലും, ഭാരതവൃക്ഷംപോലും.
കാവ്യസ്യ ലേഖനാര്ഥായ ഗണേശഃ സ്മര്യതാം മുനേ
ഈ കാവ്യം എഴുതുന്നതിന് മുമ്പ് ഗണപതിയെ ഓർക്കണം, മഹർഷേ.
ഏവമാഭാഷ്യ തം ബ്രഹ്മാ ജഗാമ സ്വം നിവേശനമ്। ഭഗവാന്സ ജഗത്സ്രഷ്ടാ ഋഷിദേവഗണൈഃ സഹ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ലോകസ്രഷ്ടാവായ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാ, ഋഷികളും ദേവതകളും കൂടെ കൊണ്ട് തന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോയി.
തതഃ സസ്മാര ഹേരമ്ബം വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ
അതിനുശേഷം സത്യവതിയുടെ മകനായ വ്യാസൻ ഹേരംബനെ ഓർത്തു.
സ്മൃതമാത്രോ ഗണേശാനോ ഭക്തചിന്തിതപൂരകഃ। തത്രാജഗാമ വിഘ്നേശോ വേദവ്യാസോ യതഃ സ്ഥിതഃ
ഭക്തന്റെ ചിന്തകൾ നിറവേറ്റുന്ന ഗണപതി ഓർക്കപ്പെട്ട ഉടനെ തന്നെ, വ്യാസൻ നിന്നിരുന്നിടത്ത് വിഗ്നേശ്വരൻ എത്തി.
പൂജിതശ്ചോപവിഷ്ടശ്ച വ്യാസേനോക്തസ്തദാനഘ। ലേഖകോ ഭാരതസ്യാസ്യ ഭവ ത്വം ഗണനായക।। മയൈവ പ്രോച്യമാനസ്യ മനസാ കല്പിതസ്യ ച
പൂജിക്കപ്പെട്ടും ഇരിപ്പിന് ഇരുത്തപ്പെട്ടും ശേഷം, വ്യാസൻ പാപരഹിതനായ ഗണനായകനെ这样 പറഞ്ഞു: "ഞാൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചും വായിച്ചും പറയുന്ന ഭാരതത്തിന്റെ എഴുത്തുകാരനായി നീ ഇരിക്കണം."
ശ്രുത്വൈതത്പ്രാഹ വിഘ്നേശോ യദി മേ ലേഖനീ ക്ഷണമ്। ലിഖതോ നാവതിഷ്ഠേത തദാ സ്യാം ലേഖകോ ഹ്യഹമ്
ഇത് കേട്ട് വിഗ്നേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: "എന്റെ എഴുത്തുകോൽ ഒരു നിമിഷം പോലും നിൽക്കാതെ എഴുതാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ഞാൻ എഴുത്തുകാരനാകും."
വ്യാസോഽപ്യുവാച തം ദേവമബുദ്ധ്വാ മാ ലിഖ ക്വചിത്। ഓമിത്യുക്ത്വാ ഗണേശോപി ബഭൂവ കില ലേഖകഃ
അപ്പോൾ വ്യാസനും ആ ദേവനോട് പറഞ്ഞു: "പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാതെ എവിടെയും എഴുതരുത്." എന്നിട്ട് 'ഓം' എന്നു പറഞ്ഞ് ഗണപതി എഴുത്തുകാരനായി.
ഗ്രന്ഥഗ്രന്ഥിം തദാ ചക്രേ മുനിര്ഗൂഢം കുതൂഹലാത്। യസ്മിന്പ്രതിജ്ഞയാ പ്രാഹ മുനിര്ദ്വൈപായനസ്ത്വിദമ്
അപ്പോൾ ആ മഹർഷി, തന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം, ഗ്രന്ഥത്തിൽ രഹസ്യമായ കുരുക്കുകൾ ചേർത്തു.
അഷ്ടൌ ശ്ലോകസഹസ്രാണി അഷ്ടൌ ശ്ലോകശതാനി ച। അഹം വേദ്മി ശുകോ വേത്തി സംജയോ വേത്തി വാ ന വാ
എട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങളും എട്ടു നൂറ് കൂടി ഉണ്ട്; അതിന്റെ അർത്ഥം ഞാൻ അറിയുന്നു, ശുകനും അറിയുന്നു, സഞ്ജയൻ അറിയാമോ ഇല്ലയോ എന്നത് സംശയമാണ്.
തച്ഛ്ലോകകൂടമദ്യാപി ഗ്രഥിതം സുദൃഢം മുനേ। ഭേത്തും ന ശക്യതേഽര്ഥസ്യം ഗൂഢത്വാത്പ്രശ്രിതസ്യ ച
മഹർഷേ, ആ ശ്ലോകങ്ങളുടെ കുരുക്ക് ഇന്നും ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന്റെ അർത്ഥം ഗഹനവും സൂക്ഷ്മവുമാകയാൽ അത് തുറക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
സര്വജ്ഞോപി ഗണേശോ യത്ക്ഷണമാസ്തേ വിചാരയന്। താവച്ചകാര വ്യാസോപി ശ്ലോകാനന്യാന്ബഹൂനപി
എല്ലാം അറിയുന്ന ഗണപതിക്കും ചിലപ്പോൾ ചിന്തിക്കാൻ ഒരു നിമിഷം വേണ്ടിവന്നു; ആ സമയത്ത് വ്യാസൻ അനേകം പുതിയ ശ്ലോകങ്ങൾ രചിച്ചു.
തസ്യ വൃക്ഷസ്യ വക്ഷ്യാമി ശാഖാപുഷ്പഫലോദയമ്। സ്വാദുമേധ്യരസോപേതമച്ഛേദ്യമമരൈരപി
ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകളും പൂക്കളും പഴങ്ങളും, അമൃതംപോലെയുള്ള രസവും, അമരന്മാർക്കു പോലും തകർക്കാനാവാത്തതുമായതും ഞാൻ വിവരിക്കാം.