अभवद्दोषदर्शित्वाद्ब्रह्मचारिण्ययन्त्रिता। स तदा व्रीडितां दृष्ट्वा ऋषिस्तां प्रत्यभाषत
स्वतःमध्ये दोष पाहून, ब्रह्मचर्य पाळत असल्याने ती लाजली होती; तिला अशी पाहून ऋषींनी तिला विचारले.
सव्रीडैव च दीर्घायुः पुरेव भविता न च। वृत्तं कथय रम्भोरु मा त्रासं च प्रकल्पय
लाजरी असली तरी, तू पूर्वीसारखीच दीर्घायुषी राहशील; काय घडले ते सांग, रम्य जांघ असलेल्या, आणि घाबरू नकोस.
ततः प्रक्षाल्य पादौ सा विश्रान्तं पुनरब्रवीत्। निधाय कामं तस्यर्षेः कन्दानि च फलानि च
त्यानंतर तिने त्याचे पाय धुऊन, विश्रांती घेतलेल्या ऋषीसमोर त्याच्या इच्छेनुसार कंद आणि फळे ठेवली आणि पुन्हा त्याच्याशी बोलली.
ततः संवाह्य पादौ सा विश्रान्तं वेदिमध्यमा। शकुन्तला पौरवाणां दुष्यन्तं जग्मुषी पतिम्
त्यानंतर तिने त्याचे पाय हलकेच दाबले आणि मग, श्रेष्ठ अशा स्त्रियांमध्ये गणली जाणारी शकुंतला, जी पुढे पौऱव वंशातील दुष्यंताची पत्नी होणार होती, तिथून निघून गेली.
ततः कृच्छ्रादतिशुभा सव्रीडा श्रमती तदा। सगद्गदमुवाचेदं काश्यपं सा शुचिस्मिता
मग, थकलेली असूनही अतिशय सुंदर आणि लाजरी, निर्मळ हास्य असलेली ती, कश्यप ऋषींसमोर थरथरत्या स्वरात बोलू लागली.
राजा ताताजगामेह दुष्यन्त इलिलात्मजः। मया पतिर्वृतो योऽसौ दैवयोगादिहागतः
वडील, राजा दुष्यंत, इलिलाचा पुत्र, इथे आला आहे; ज्याला मी दैवी संयोगाने पती म्हणून स्वीकारले, तो इथे आला आहे.
तस्य तात प्रसीद त्वं भर्ता मे सुमहायशाः। अतः सर्वं तु यद्वृत्तं दिव्यज्ञानेन पश्यसि
म्हणून, वडील, कृपा करा; माझा पती फार मोठ्या कीर्तीचा आहे. तुझ्या दैवी दृष्टीने तुला घडलेली सर्व गोष्ट माहीत आहे.
चक्षुषा स तु दिव्येन सर्वं विज्ञाय काश्यपः
कश्यप ऋषींनी आपल्या दिव्य दृष्टीने सगळं जाणलं.
ततो धर्मिष्ठतां मत्वा धर्मे चास्खलितं मनः। उवाच भगवान्प्रीतस्तद्वृत्तं सुमहातपाः
मग तिच्या धर्मनिष्ठेची आणि धर्मापासून न ढळणाऱ्या मनाची खात्री करून, महान तपस्वी आणि पूज्य ऋषी आनंदाने त्या घडलेल्या गोष्टींबद्दल बोलले.
एवमेतन्मया ज्ञातं दृष्टं दिव्येन चक्षुषा। त्वयाऽद्य राजान्वयया मामनादृत्य यत्कृतम्
हे सर्व मी माझ्या दिव्य दृष्टीने पाहिले आणि जाणले आहे. आज तू राजवंशासाठी माझी पर्वा न करता जे केलं, ते मला माहीत आहे.
पुंसा सह समायोगो न स धर्मोपघातकः। न भयं विद्यते भद्रे मा शुचः सुकृतं कृतम्
पुरुषासोबतचा संयोग हा धर्मभंग करणारा नाही; म्हणून, सौम्ये, तुला भीती बाळगू नकोस, तू योग्यच केलं आहेस.
क्षत्रियस्य तु गान्धर्वो विवाहः श्रेष्ठ उच्यते। सकामायाः सकामेन निमन्त्रः श्रेष्ठ उच्यते
क्षत्रियांसाठी गंधर्व विवाह श्रेष्ठ मानला जातो; दोघांनाही इच्छा आणि संमती असेल, तर तो विवाह सर्वात उत्तम समजला जातो.
किं पुनर्विधिवत्कृत्वा सुप्रजस्त्वमवाप्स्यसि।' धर्मात्मा च महात्मा च दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः
आणि जर विधिपूर्वक विवाह केला, तर उत्तम संतती मिळेलच; दुष्यंत हा धर्मात्मा आणि महान आहे, तो पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
अभ्यागच्छत्पतिर्यस्त्वां भजमानां शकुन्तले। महात्मा जनिता लोके पुत्रस्तव महायशाः
शकुंतले, तुझ्या निष्ठेच्या काळात जो पती तुझ्याकडे आला, तो महान आहे; तुझा पुत्र जगात मोठ्या कीर्तीचा होईल.
स च सर्वां समुद्रान्तां कृत्स्नां भोक्ष्यति मेदिनीम्। परं चाभिप्रयातस्य चक्रं तस्य महात्मनः
तो सर्व समुद्रांनी वेढलेली ही पृथ्वी भोगेल आणि त्याच्या साम्राज्याचे चक्र कुठेही अडथळ्याविना पुढे जाईल.
भविष्यत्यप्रतिहतं सततं चक्रवर्तिनः। प्रसन्न एव तस्याहं त्वकृते वरवर्णिनि
त्याच्या साम्राज्याचे चक्र नेहमीच अडथळ्याविना फिरत राहील; आणि तुझ्या कृतीमुळे, सुंदर स्त्री, मी अत्यंत प्रसन्न आहे.
ऋतवो बहवस्ते वै गता व्यर्थाः शुचिस्मिते। सार्थकं सांप्रतं ह्येतन्न च पाप्मास्ति तेऽनघे। गृहाण च वरं मत्तस्तत्कृते यदभीप्सितम्
शुद्ध हास्य असलेली, बरीच ऋतू व्यर्थ गेली, पण आता हे सर्व फलदायी झाले आहे आणि तुझ्यावर कोणताही दोष नाही. त्यामुळे, या प्रसंगासाठी तू माझ्याकडून जे काही हवे असेल ते वर माग.
मया पतिर्वृतो योऽसौ दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः। मम चैव पतिर्दृष्टो देवतानां समक्षतः। तस्मै ससचिवाय त्वं प्रसादं कर्तुमर्हसि
ज्याला मी पती म्हणून स्वीकारले, तो दुष्यंत पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ आहे; आणि देवतांच्या साक्षीने मी त्याला माझा पती मानले आहे. म्हणून, त्याच्यावर आणि त्याच्या मंत्र्यांवर कृपा कर.
इत्येवमुक्त्वा मनसा प्रणिधाय मनस्विनी। ततो धर्मिष्ठतां वव्रे राज्ये चास्खलनं तथा
असं म्हणून, मन लावून त्या बुद्धिमान स्त्रीने धर्मनिष्ठा आणि राज्यात स्थैर्य हाच वर मागितला.
शकुन्तलां पौरवाणां दुष्यन्तहितकाम्यया। `एवमस्त्विति तां प्राह कण्वो धर्मभृतां वरः
पौरव वंशातील दुष्यंताच्या कल्याणासाठी, धर्मनिष्ठांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या कण्व ऋषींनी तिला 'तसेच होवो' असे सांगितले.
पस्पर्श चापि पाणिभ्यां सुतां श्रीमिवरूपिणीम्
त्याने आपल्या सुंदर, तेजस्वी मुलीला हातांनी स्पर्श केला.
अद्यप्रभृति देवी त्वं दुष्यन्तस्य महात्मनः। पतिव्रतानां या वृत्तिस्तां वृत्तिमनुपालय
आजपासून, हे देवी, तू मोठ्या मनाच्या दुष्यंताची पत्नी आहेस; पतिव्रतेस शोभणारे वर्तन तू पाळ.
इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा तां विशुद्ध्यर्थमस्पृशत्। स्पृष्टमात्रे शरीरे तु परं हर्षमवाप सा
असे सांगून, धर्मात्म्याने शुद्धतेसाठी तिला स्पर्श केला नाही; पण केवळ स्पर्श होताच तिला मोठा आनंद झाला.
प्रतिज्ञाय च दुष्यन्ते प्रतियाते दिने दिने। `गर्भश्च ववृधे तस्यां राजपुत्र्यां महात्मनः
दुष्यंताने वचन दिल्यावर आणि परत गेल्यावर, दररोज त्या राजकन्येच्या पोटी त्या महात्म्याचा गर्भ वाढू लागला.
शकुन्तला चिन्तयन्ती राजानं कार्यगौरवात्। दिवारात्रमनिद्रैव स्नानभोजनवर्जिता
शकुंतला आपल्या परिस्थितीच्या गांभीर्यामुळे सतत राजाचा विचार करत होती; ती दिवस-रात्र झोपली नाही, स्नान आणि जेवणही विसरली.
राजप्रेषणिका विप्राश्चतुरङ्गबलान्विताः। अद्य श्वो वा परश्वो वा समायान्तीति निस्चिता
राजाचे दूत, ब्राह्मण आणि सैन्य आज, उद्या किंवा परवा येतील, असा तिचा ठाम विश्वास होता.
दिनान्पक्षानृतून्मासानयनानि च सर्वशः। गण्यमानानि वर्षाणि व्यतीयुस्त्रीणि भारत
दिवस, पंधरवडे, ऋतू, महिने आणि वर्षे ती सतत मोजत राहिली, आणि तीन वर्षे उलटून गेली, हे भारत.
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु ऋषेर्वचनगौरवात्। ऋषिपत्न्यः सुबहुशो हेतुमद्वाक्यमब्रुवन्
तीन वर्षे पूर्ण झाल्यावर, ऋषींच्या वचनाचा मान ठेवून, ऋषींच्या पत्नींनी तिला अनेकदा समजावून सांगितले.
शृणु भद्रे लोकवृत्तं श्रुत्वा यद्रोचते तव। तत्कुरुष्व हितं देवि नावमान्यं गुरोर्वचः
'ऐक बाळे, जगात कसे वागतात ते; तुला जे योग्य वाटेल ते कर. देवी, गुरूंचे वचन कधीही दुर्लक्षित करू नकोस; हिताचेच कर.'
देवानां दैवतं विष्णुर्विप्राणामग्निर्ब्रह्म च। नारीणां दैवतं भर्ता लोकानां ब्राह्मणो गुरुः
देवतांचा देव विष्णू आहे, ब्राह्मणांचा अग्नी आणि ब्रह्मा; स्त्रियांसाठी पतीच देव आहे, आणि साऱ्या लोकांसाठी ब्राह्मण गुरू आहे.