तस्यै भर्ता वरं प्रादादीदृसौ ते भविष्यतः। एवमस्त्विति तं चाह कश्यपं विनता तदा
तिच्या पतीने तिला वर दिला, 'असे पुत्र तुला मिळतील.' तेव्हा विनतेने कश्यपाला म्हटले, 'तसेच होवो.'
यथावत्प्रार्थितं लब्ध्वा वरं तुष्टाभवत्तदा। कृतकृत्या तु विनता लब्ध्वा वीर्याधिकौ सुतौ
जशी तिने मागितली तसा वर मिळाल्याने विनता संतुष्ट झाली. दोन बलवान पुत्र मिळाल्याने तिला समाधान वाटले.
कद्रूश्च लब्ध्वा पुत्राणां सहस्रं तुल्यवर्चसाम्। धार्यौ प्रयत्नतो गर्भावित्युक्त्वा स महातपाः
कद्रूला हजार तेजस्वी पुत्र मिळाले. त्या दोघींना महातपस्वी कश्यप म्हणाले, 'तुम्ही दोघींनी आपले गर्भ काळजीपूर्वक वाढवावेत.'
ते भार्ये वरसंतुष्टे कश्यपो वनमाविशत्
वर मिळाल्याने समाधानी झालेल्या कश्यपाच्या दोन्ही पत्नी वनात गेल्या.
जनयामास विप्रेन्द्र द्वे चाण्डे विनता तदा। तयोरण्डानि निदधुः प्रहृष्टाः परिचारिकाः
त्या वेळी, श्रेष्ठ ब्राह्मण, विनतेने दोन अंडी घातली. त्यांच्या सेविकांनी ती अंडी आनंदाने जपून ठेवली.
सोपस्वेदेषु भाण्डेषु पञ्चवर्षशतानि च। ततः पञ्चशते काले कद्रूपुत्रा विनिःसृताः
पाचशे वर्षे ती अंडी ओलसर आणि उबदार भांड्यात ठेवली होती. त्यानंतर, कद्रूचे पुत्र बाहेर आले.
अण्डाभ्यां विनतायास्तु मिथुनं न व्यदृश्यत। ततः पुत्रार्थिनी देवी व्रीडिता च तपस्विनी
विनतेच्या दोन अंड्यांतून काहीही पिल्लू बाहेर आलं नाही. मग पुत्राची इच्छा असलेली, लाजलेली आणि तप करणारी ती देवी कठोर तपास लागली.
अण्डं बिभेद विनता तत्र पुत्रमपश्यत। पूर्वार्धकायसंपन्नमितरेणाप्रकाशता
विनतेने एक अंड फोडलं आणि तिला त्यात एक मुलगा दिसला, पण त्याचं शरीर फक्त अर्धवट तयार झालेलं होतं, बाकीचं अजून प्रकट झालं नव्हतं.
स पुत्रः क्रोधसंरब्धः शशापैनामिति श्रुतिः। योऽहमेवं कृतो मातस्त्वया लोभपरीतया
तो मुलगा रागाने संतप्त झाला आणि म्हणाला, 'आई, तू लोभापोटी माझ्याशी असं वागलीस—'
शरीरेणासमग्रेण तस्माद्दासी भविष्यसि। पञ्च वर्षशतान्यस्या यया विस्पर्धसे सह
‘माझं शरीर अपूर्ण राहिलं म्हणून, तू जिच्याशी स्पर्धा करतेस तिची पाचशे वर्षं दासी राहशील.’
एष च त्वां सुतो मातर्दासीत्वान्मोचयिष्यति। यद्येनमपि मातस्त्वं मामिवाण्डविभेदनात्
‘पण आई, तुझा हा दुसरा मुलगा तुला दास्यत्वातून सोडवेल, फक्त त्याचं अंड माझ्यासारखं अर्धवट फोडू नकोस.’
न करिष्यस्यनङ्गं वा व्यङ्गं वापि तपस्विनम्। प्रतिपालयितव्यस्ते जन्मकालोऽस्य धीरया
‘तू त्याला अपूर्ण किंवा विकृत करू नकोस, धीराने त्याच्या जन्माची योग्य वेळ येईपर्यंत थांब.’
विशिष्टं बलमीप्सन्त्या पञ्चवर्षशतात्परः। एवं शप्त्वा ततः पुत्रो विनतामन्तरिक्षगः
‘विशेष सामर्थ्य असलेला पुत्र हवा असेल तर पाचशे वर्षांपेक्षा जास्त काळ धीराने थांब.’ असं शाप देऊन तो मुलगा आकाशात निघून गेला.
अरुणोऽदृश्यत ब्रह्मन्प्रभातसमये तदा। `उद्यन्नथ सहस्रांशुर्दृष्ट्वा तमरुणं प्रभुः
त्या वेळी, ब्राह्मण, अरुण पहाटे प्रकट झाला; त्याला पाहून हजार किरणांचा तेजस्वी प्रभू उगवला.
स्वतेजसा प्रज्वलन्तमात्मनः समतेजसम्। सारथ्ये कल्पयामास प्रीयमाणस्तमोनुदः
स्वतःच्या तेजाने झगमगणारा, स्वतःइतकाच तेजस्वी असलेला, अंधार दूर करणारा तो देव आनंदी होऊन त्याला सारथ्याची जबाबदारी दिली.
सोऽपि तं रथमारुह्य भानोरमिततेजसः। सर्वलोकप्रदीपस्य ह्यमरोऽप्यरुणोऽभवत्
तोही त्या अमाप तेजाच्या सूर्याच्या रथावर चढला आणि सर्व लोकांना प्रकाश देणाऱ्या प्रभूचा अमर सारथी अरुण झाला.
गरुडोऽपि यथाकालं जज्ञे पन्नगभोजनः। स जातमात्रो विनतां परित्यज्य खमाविशत्
गरुडही योग्य वेळी जन्मास आला, तो सर्पांचा भक्षक होता; जन्मताच त्याने विनताला सोडून आकाशात प्रवेश केला.
आदास्यन्नात्मनो भोज्यमन्नं विहितमस्य यत्। विधात्रा भृगुशार्दूल क्षुधितः पतगेश्वरः
स्वतःसाठी विधात्याने ठरवलेलं अन्न मिळवण्यासाठी, भृगुकुळातील वाघा, तो उपाशी पक्षीराज निघून गेला.
एतस्मिन्नेव काले तु भगिन्यौ ते तपोधन। अपश्यतां समायान्तमुच्चैः श्रवसमन्तिकात्
त्याच वेळी, तपस्वी, त्या दोन भगिनींनी उचैःश्रवा जवळ येताना पाहिला.
यं तु देवगणाः सर्वे हृष्टरूपमपूजयन्। मथ्यमानेऽमृते जातमश्वरत्नमनुत्तमम्
सर्व देवगण आनंदित होऊन त्याची पूजा करत होते, तो अमृत मंथनातून जन्मलेला श्रेष्ठ अश्वरत्न होता.
अमोघबलमश्वानामुत्तमं जविनां वरम्। श्रीमन्तमजरं दिव्यं सर्वलक्षणपूजितम्
तो घोड्यांमध्ये अपराजित शक्ती असलेला, सर्वात वेगवान, तेजस्वी, कधीही वृद्ध न होणारा, दिव्य आणि सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त होता.
कथं तदमृतं देवैर्मथितं क्व च शंस मे। `कारणं चात्र मथने संजातममृतात्परम्।।' यत्र जज्ञे महावीर्यः सोऽश्वराजो महाद्युतिः
'देवांनी ते अमृत कसं मथलं? कुठे आणि कशासाठी ते मंथन झालं, जे अमृताहून श्रेष्ठ होतं, आणि तिथे तो पराक्रमी, तेजस्वी अश्वराज जन्माला आला?'
ज्वलन्तमचलं मेरुं तेजोराशिमनुत्तमम्। आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः
तेजाचा अपार साठा असलेला, अचल मेरू पर्वत, सोन्यासारख्या चमकणाऱ्या शिखरांनी सूर्याच्या किरणांसारखी प्रभा पसरवत झगमगत होता.
कनकाभरणं चित्रं देवगन्धर्वसेवितम्। अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनैः
सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेला, अद्भुत, देव आणि गंधर्वांनी सेविलेला, मोजता न येणारा, आणि अधर्माने भरलेल्या लोकांना अजिंक्य असा होता.
व्यालैरावारितं घोरैर्दिव्यौषधिविदीपितम्। नाकमावृत्य तिष्ठन्तमुच्छ्रयेण महागिरिम्
भयंकर सर्पांनी वेढलेला आणि दिव्य औषधींनी उजळलेला, तो मोठा डोंगर आकाशाला झाकावा असा उंच उभा होता.
अगम्यं मनसाप्यन्यैर्नदीवृक्षसमन्वितम्। नानापतगसङ्घैश्च नादितं सुमनोहरैः
इतरांना कल्पनेतही न येईल असा, नद्या आणि झाडांनी सजलेला, आणि अनेक सुंदर पक्ष्यांच्या गोड आवाजांनी निनादलेला तो डोंगर होता.
तस्य शृङ्गमुपारुह्य बहुरत्नाचितं शुभम्। अनन्तकल्पमद्वन्द्वं सुराः सर्वे महौजसः
त्या डोंगराच्या सुंदर, अनेक रत्नांनी मढवलेल्या शिखरावर सर्व देवता, द्वेषरहित आणि अमर, एकत्र जमले.
ते मन्त्रयितुमारब्धास्तत्रासीना दिवौकसः। अमृताय समागम्य तपोनियमसंयुताः
तेथे स्वर्गातील सर्व देवता, अमृतासाठी एकत्र येऊन, तप आणि नियम पाळत, विचारविनिमय करू लागले.
तत्र नारायणो देवो ब्रह्माणमिदमब्रवीत्। चिन्तयत्सु सुरेष्वेवं मन्त्रयत्सु च सर्वशः
त्या वेळी, देवता विचार करत असताना आणि चर्चा करत असताना, नारायणाने ब्रह्माला असे सांगितले.
देवैरसुरसङ्घैश्च मथ्यतां कलशोदधिः। भविष्यत्यमृतं तत्र मथ्यमाने महोदधौ
देवांनी आणि असुरांनी मिळून डोंगराच्या सहाय्याने समुद्राचे मंथन करावे; कारण मोठ्या समुद्राचे मंथन केल्यावर तिथे अमृत मिळेल.