ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀର କୂଳରେ ନିଷାଦମାନେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏକ ଅବାସ ଅଛି । ଏଠାରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ନିଷାଦମାନଙ୍କର ଘର ଅଛି । ଏହି ନିଷାଦମାନେ ହଜାର ହଜାର, ପାପୀ, ସଂସାରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ଦୟାହୀନ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ, ତୁମେ ଏମାନେଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ଆଣିବାକୁ ପାରିବ । କିନ୍ତୁ, ତୁମେ କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପ୍ରତି ମନେ ମନେ ଭାବିବେ ନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିର୍ମଳ । ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବିଷ ଓ ଅସ୍ତ୍ର—ଏମାନେ ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ରୋଷ ଦେଖିଲେ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଗୁରୁ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ଗୁଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମହତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି; ତେଣୁ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, କ୍ରୋଧ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କେବେ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ କେବେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେପରି ଅଗ୍ନି ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୋଷହୀନଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିନଥାନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହାରୁ ଦୂରେ ରହ । ଏବଂ, ଏମିତି କିଛି ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ଏକ ଦୃଢ଼ ନିୟମିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେମିତି କ୍ରୋଧିତ ହୁଏ, ତାହା ଚିହ୍ନଟ କର । ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ପିତା ଓ ଗୁରୁ । କିଏ ଅଗ୍ନି ପରି ଅଭିଭାସିତ? କିଏ ମୃଦୁ ଚରିତ୍ର ଦେଖାଏ? କେଉଁ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଚିହ୍ନିପାରିବି? ଯିଏ ତୁମ ଗଳାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେପରି ଅଂଗୁଲି ଗଳାରେ ଫସିଯାଏ—ଯଦି ସେ ଜୀବନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱାଳିଉଠେ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବିବା; ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କେବେ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଏବେ, ଭିନତା ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ହୃଦୟରୁ କହିଲେ: ଯିଏ ତୁମ ଗଭରେ ଅପରିଣତ ରହିଯାଏ, ସେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୁଝ । ପୁଣି, ଭିନତା ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ: ତାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୁଭକାମନାରେ ନିୟୋଜିତ ଲୋକମାନେ ସେଉଁଠି ଦୃଢ଼ ରହନ୍ତି । ବାୟୁ ତୁମ ପକ୍ଷକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ପୃଷ୍ଠକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଅଗ୍ନି ତୁମ ମୁଣ୍ଡକୁ, ବସୁମାନେ ସରିରକୁ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବିଷ୍ଣୁ ତୁମ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ, ତୁମ ମାଆ, ସଦା ତୁମ ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳରେ ନିୟୋଜିତ ରହିବି । ମୁଁ ଏଠାରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ରହିବି; ତୁମେ, ପୁତ୍ର, ନିରାପଦ ପଥରେ ଯାଅ, ତୁମ କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କର । ମାଆଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସେ ପକ୍ଷ ବିସ୍ତାର କରି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ; ପରେ, ବଳଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ, ଯମର ପରି, ନିଷାଦମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ । ସେ ନିଷାଦମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରି, ଏମିତି ଧୂଳି ଉଠେଇଲେ ଯାହା ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଗଲା; ସେ ସମୁଦ୍ରର ଜଳକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲେ ଏବଂ ନିକଟସ୍ଥ ପାହାଡ଼ମାନେ ଉପ୍ରେ ଉପ୍ରେ କମ୍ପିଗଲା । ତା’ପରେ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା ଏକ ବଡ଼ ମୁହଁ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ନିଷାଦମାନଙ୍କ ପଥକୁ ଅଟକାଇଲା; ଏହିପରି ମୁହଁ ଦେଖି, ଭୟଭୀତ ନିଷାଦମାନେ ତାହାର ମୁହଁ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଲେ । ସେହି ବିଶାଳ ମୁହଁକୁ ନିଷାଦମାନେ ଆସିଲେ, ଯେପରି ଆକାଶରୁ ପକ୍ଷୀ ଝଡ଼ିପଡ଼େ, ବନରେ ବାୟୁରେ ଗଛମାନେ ହଲିଯାନ୍ତି, ଏପରି ହଜାର ହଜାର ନିଷାଦ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାହାର ମୁହଁକୁ ପଶିଲେ । ତା’ପରେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦୁଃଖଦାତା ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ସେମାନେକୁ ଧରି ଭକ୍ଷଣ କଲେ; ଏହି ମାଛ ଖାଇବାକୁ ଭଲପାଉଥିବା ନିଷାଦମାନେ ଭକ୍ଷିତ ହେବା ପରେ, ଆକାଶର ନାୟକ ଗରୁଡ଼ ତୃପ୍ତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଗଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଜନୀ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଆକାଶ ଚାରିଥିବା ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏହି ଖୋଲା ମୁହଁ ଛାଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଯାଅ; କାରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମୁଁ କେବେ ହତ୍ୟା କରିପାରିବି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେ ସବୁବେଳେ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥାଏ ।" ଗରୁଡ଼ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଏହି ନିଷାଦୀ ମୋର ଜନୀ—ତା’କୁ ମୋ ସହିତ ଛାଡ଼ିଦିଅ ।" "ଏହି ନିଷାଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ନେଇ ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଯାଅ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଉ, କାରଣ ମୋର ଶକ୍ତି ତୁମ ଦେହରେ ଏଯାଁ ହଜମ ହୋଇନାହିଁ ।" ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଜନୀ ସହିତ ବାହାରିଗଲେ; ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଜନୀ ସହିତ ବାହାରିଯିବା ପରେ, ଗରୁଡ଼ ପକ୍ଷ ବିସ୍ତାର କରି, ଚିନ୍ତାର ତୀବ୍ରତା ସହିତ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ । ତା’ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବେଦନ କଲେ; ଏବଂ ସେଇ ମହାମୁନି ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ପୁତ୍ର, ସବୁବେଳେ ତୁମର ଭଲ ଅଛି କି? ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ମିଳୁଛି କି? ମାନବ ଲୋକରେ ତୁମେ ତୃପ୍ତ କି? ଏତେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ? ମୋତେ କୁହ ।" ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: "ମୋ ମାଆ, ମୋ ଭାଇ ଓ ମୁଁ ଭଲ ଅଛୁ; କିନ୍ତୁ, ପିତା, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ମିଳୁନାହିଁ । ସର୍ପମାନେ ମୋତେ ଅମୃତ ଆଣିବାକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଆଙ୍କୁ ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବି; ଆଜି ମୁଁ ଏହା ଆଣିବି । ମୋ ମାଆ ମୋତେ ଏଠି ନିଷାଦମାନେ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ଷିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଭୋକ ଶାନ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ । ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଖାଦ୍ୟ ଦେଖାନ୍ତୁ, ଯାହା ଭକ୍ଷଣ କରି ମୁଁ ଅମୃତ ଆଣିପାରିବି । ମୋର ଭୋକ ଓ ତୃଷ୍ଣା ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ଖାଦ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ ।" ତା’ପରେ ପିତା କହିଲେ: "ଏଠି ଏକ ହାତୀ ଅଛି, ଯିଏ ସର୍ପର ବଡ଼ ଭାଇକୁ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନ କରି ଟାଣିନେଉଛି; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖେଇଦେବି, ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଆଗରୁ ଜନ୍ମର ଶତୃତା କଥା କହେଇଦେବି । ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ, ତାଙ୍କ ଆକାର ଓ ଗୁଣ ଜାଣ; ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଶ୍ରବଣ କର, ଯାହା ଅସକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ—ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ ।