ଏକ ସମୟରେ, ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଶ୍ରୀପରଶୁରାମଙ୍କୁ କଶ୍ୟପ ମୁନି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ, ଏଠାରେ ଅଠାର ହାତ ଉଚ୍ଚ ସୁନାର ଯଜ୍ଞବେଦୀ ଦାନ ନେଲେ। ପରେ, ପରଶୁରାମ ମହାଦାନ ଓ ବିଶାଳ ଯଜ୍ଞ କରି, ଶୌଭ ନାମକ ରାଜା ସାଲ୍ଵଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥ ଛାଡ଼ି, ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ନଗ୍ନିକାମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀ କହିଲେ— “ହେ ପରଶୁରାମ, ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କର; ଶୌଭଙ୍କୁ ତୁମେ ବିନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯିଏ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଭୟକୁ ପାଉଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ସାମ୍ବ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୌଭଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବେ।” ଏହି ଶୁଣି, ପରଶୁରାମ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ରଥ, ଧନୁଷ, ବାଣ, ପରଶୁ ଓ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଜଳରେ ରଖି, ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ଲଜ୍ଜା, ଜ୍ଞାନ, ଶ୍ରୀ, ଯଶ ଓ ଧନକୁ ଜୟ କରି, ପଞ୍ଚ ଆଧାର ସ୍ଥାପନ କରି ତାଙ୍କର ରଥକୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଏହିପରି ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ପାଇଁ ଜଗତରେ କୀର୍ତ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏହିପରେ, ରାଜା, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ସରୋବର ସମୀପରେ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିୟ ଯୁଗରେ ମହାପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ଘଟିଥିଲା। ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ, ଦଶରଥଙ୍କ ଗୃହରେ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁ ଚାରିଭାଗ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ରାମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ, ସେଠି ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କର ନାଥଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବେ ବି ମାନେ। ସେଠି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ବିଘ୍ନ କରୁଥିବା ସୁବାହୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ମାରୀଚକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଆଘାତ କଲେ। ପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। ଜନକ ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ରାମ ସହଜରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହିପରେ, ସେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି, ରାଜଧାନୀକୁ ଫେରି ସୀତା ସହ ଆନନ୍ଦରେ ବଞ୍ଚିଲେ। କିଛିଦିନ ପରେ, ପିତୃଆଜ୍ଞାରେ ଓ କୈକେୟୀଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ, ରାମ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏହି ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଅରଣ୍ୟବାସ କଲେ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଭାବିଲେ। ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଶେଷେ, ସୀତା, ଯିଏ ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପତି ପାଇଁ ଶୋକ କରିଥିଲେ; ଜନସ୍ଥାନରେ ରାମ ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କଲେ। ସେ ମାରୀଚ, ଦୂଷଣ, ଖର, ତ୍ରିଶିର ଓ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଚଉଦ୍ଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସକୁ ବିନାଶ କଲେ। ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ଧାର୍ମିକ ରାମ ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ବିଲାତି ଓ କବନ୍ଧକୁ ମଧ୍ୟ ସଂହାର କଲେ। ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଶାଷ ଓ ବିକ୍ଷତକୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ନାକ କାଟିଦେଲେ। ସୀତା ହରାଇ ଯିବା ପରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ସନ୍ଧାନରେ ଅରଣ୍ୟ ଚାରିଦିଗ ଘୁଞ୍ଚିଲେ। ପମ୍ପା ଅତିକ୍ରମ କରି, ରିଶ୍ୟମୂକ ପର୍ବତ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠି ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ସହ ପରିଚୟ ଓ ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନ କଲେ। ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ସହ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଯାଇ, ବାନର ରାଜା ବାଲୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବାନର ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଲଙ୍କା ଅଞ୍ଚଳ ସନ୍ଧାନ କରି, ସୀତା ସନ୍ଦେଶ ନେଇ ଆସି, ଉତ୍ସୁକ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁ ରାମଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ। ସୀତା ଖୋଜିବା ପାଇଁ, ବାନରମାନେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ତିଆରି କଲେ; ଏପରି ଭାବେ ରାମ ଲଙ୍କା ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠି, ଦେବତା, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାମ ଅପରାଜିତ ଯୁଦ୍ଧା ରାବଣଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲେ। ଅନେକ କୋଟି ରାକ୍ଷସ, କଳିକା ଚିତାର ପରି କଳା, ଦେବତାମାନେ ଭୟପାଉଥିବା, ବରଦାନରେ ଅହଂକାରୀ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ ଥିଲା। ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣ, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବଂଶକୁ ବି ହତ୍ୟା କଲେ। ଏହିପରି ତିନି ଲୋକର କଣ୍ଟକ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅନୁଚରକୁ ବିନାଶ କରି, ରାମ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କରିଥିଲେ। ପରେ, ମହାତ୍ମା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଲଙ୍କାର ରାକ୍ଷସ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରି, ଅମରତ୍ୱ ଦାନ କଲେ। ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ସୀତା ସହ, ରାମ ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରି, ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ମଧୁପୁତ୍ର ଲବଣ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବକୁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ହତ୍ୟା କଲେ। ଏଭଳି ଅନେକ ଲୋକମଙ୍ଗଳକର କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଧର୍ମରେ ପ୍ରଥମ ରାମ ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ସେ ଶତଶଃ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦେଲେ; ସେ ସମୟରେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ବାଣୀ ଶୁଣିଯାଏନି, କିମ୍ବା କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରିନଥିଲା।