ଏହି ସମୟରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଗନ୍ଧର୍ବ ବା ରାକ୍ଷସ ବିବାହ ପ୍ରକାର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାଇଁ ଧର୍ମସମ୍ମତ, ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ବିବାହ ପ୍ରକାର ଏକାକି ବା ଏକାଠି କରାଯାଇପାରେ, ଏଥିରେ କୌଣସି ଅନିଶ୍ଚିତତା ନାହିଁ।” ତେଣୁ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଚାହାଅଛ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେପରି ତୁମକୁ ଚାହେଁ। ଏହିପରି ଦେବବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋର ପତ୍ନୀ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।” ଶକୁନ୍ତଳା ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ, “ଯଦି ଧର୍ମର ପଥ ମୋର, ଯଦି ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜକୁ ନିଜେ ଦେଇପାରିବି, ତେବେ ମୋର ଏକ ଶର୍ତ୍ତ ଅଛି, ମୋ ଦାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶୁଣ। ତୁମେ ନିଜ ସତ୍ୟ କଥା ଶପଥ କର, ଯେ ମୋ ଉପରେ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅ ସିଏ ତୁମର ସର୍ବପ୍ରଥମ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବ। ସେ ରାଜ୍ୟର ଯୁବରାଜ ହେବ, ଏହି ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଶ୍ଚିତ କହୁଛି। ଯଦି ଏହି ଶର୍ତ୍ତ ମାନ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ତେବେ ଆମର ବିବାହ ହେଉ।” ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସବୁ କଥା ମାନି, ନମ୍ରତାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ଆଉ କିଛି ଇଚ୍ଛା କରୁଛ କି? କହ।” ଶକୁନ୍ତଳା କହିଲେ, “ଏହି ବିବାହ ପ୍ରକାର ସାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ବିଶ୍ୱବିଦିତ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମହାନ। ତେଣୁ ଜନମଧ୍ୟରେ କଥା ନ ଚାଲିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ବିଧିବତ ବିବାହ କର; ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞପାତ୍ର, କୁଶ, ଫୁଲ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ ଅଛି। ବିଧିବତ ବିବାହ ହେଲେ, ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ହେବ। ତେଣୁ ଘୃତ, ହବିଷ୍ୟ ଓ ବାଲି ଦିଅ। ଏଠାରେ ବିବାହର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଅଛି, ରାଜନ୍; ଧର୍ମ ପାଇଁ କଠୋର କଥା ମଧ୍ୟ ମାନିବା ଦରକାର।" ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେଉ। କିନ୍ତୁ ହେ ସୁଶିଳା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଉଁ ସମୟରେ ମୋ ସହରକୁ ନେଇଯିବି ନାହିଁ। ତୁମେ ଯେପରି ଯୋଗ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତେପରି କଥା କହୁଛି।” ଏପରି କହି ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ଯେଉଁ ଶକୁନ୍ତଳା କହିଛି, ମୁଁ ତାହା ଅନୁମୋଦନ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ମୋର ପୁଅ ଧର୍ମାନୁସାରେ ବିବାହ କ୍ରିୟା ବିନା ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ବିବାହ କର, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।” ତେଣୁ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପୁରୋହିତ ବିଧିବତ ରାଜସୂୟ ବିବାହ କ୍ରିୟା କଲେ। ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ସବ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ହସ୍ତଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ସେଉଁଥିରେ ରହିଲେ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଭରସା ଦେଇ କହିଲେ, “ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଚତୁର୍ବିଧ ସେନା ପଠାଇବି। ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜବଂଶୀ, ହଜାର ହଜାର ପଳଙ୍କିରେ ଆମେ ଆସିବା। ମୌନବ୍ରତୀ, କିରାତ, କୁଞ୍ଜର, ବାମନ, ଶୁଭ ପୋଷାକପିନ୍ଧା ଲୋକ, ସେନାରେ ରଥୀ ଓ ସୁତ୍ରଧାର ମଧ୍ୟ ଥିବେ। ଶଂଖ ଓ ଡମ୍ବରୀର ଧ୍ୱନି ସହ ଏହି ଦଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିବ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ସହରକୁ ନେଇଯିବି। ନହେଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏବେ ନେଇଯିବି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଆତିଥ୍ୟ ସହ ଏହି କଥା ମୁଁ ସତ୍ୟ ସପଥ କରୁଛି।” ଏପରି କହି, ରାଜା ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଚରିତ୍ରକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ। ପରିକ୍ରମା କରି ତାଙ୍କୁ ପୁନି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ଶକୁନ୍ତଳା ରାଜଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ କହିଲେ, “ଚିନ୍ତା କରନି, ମୁଁ ମୋ ସୁକୃତ କର୍ମର ଶପଥ କରି କହୁଛି, ମୁଁ ତୁମକୁ ନେଇଯିବି।” ଏପରି ଶପଥ ଦେଇ, ରାଜା ଜନମେଯୟ ଚିନ୍ତାରେ ତାଙ୍କ ମନରେ କିଛି ଭାବି କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏଠିରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ଶକୁନ୍ତଳା ଭାବିଲେ, “ମୁଁ କାଶ୍ୟପ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିନାହିଁ; ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋପରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ କି?” ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ତାଙ୍କ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଅଳ୍ପ ସମୟ ପରେ କଣ୍ୱ ମହାର୍ଷି ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ। ଶକୁନ୍ତଳା ଲାଜରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାରେ ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ଭୟଭିତ ଭାବରେ ମନେ ମନେ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଦୀରେ ଦୀରେ ଋଷିଙ୍କୁ ନିକଟ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ଭାର ନେଇ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ ତିଆରି କଲେ। ଶକୁନ୍ତଳା କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଲାଜରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଲଜ୍ଜାରେ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଭୟରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲେ। ନିଜର ଦୋଷ ଦେଖି ଏବଂ ଏକାନ୍ତବ୍ରତ ରହିଥିବାରୁ ସେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି କାଶ୍ୟପ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ, “ଏ ଲଜ୍ଜା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ଆୟୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିବ। କି ଘଟିଛି, କହ, ଭୟ କରନି।” ତାଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇ, ଶକୁନ୍ତଳା ପିତାଙ୍କ ପାଖରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ରଖି, ଚିରନ୍ଦ୍ରୀ ଭାବେ କହିଲେ। ପରେ ପାଦ ମାସାଜ କରି, ଶକୁନ୍ତଳା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ବୋଲି ଦେଖାଗଲା। ଲଜ୍ଜା ଓ ଶୁଭ ହସ ସହିତ ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପିତାଜୀ, ଇଲିଲାନନ୍ଦନ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ମୁଁ ଦେବବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ପତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ତେଣୁ, ଦୟାକରି ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ଦିବ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି।” ତେବେ କାଶ୍ୟପ ଋଷି ଦିବ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଜାଣିଲେ। ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ନିଷ୍ଠୁର ମନ ଦେଖି, ମହାତ୍ମା କାଶ୍ୟପ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହା ସବୁ ଜାଣିଛି, ଦେଖିଛି। ତୁମେ ମୋ ଅନୁମତି ବିନା ଯାହା କରିଛ, ସେ ରାଜବଂଶର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅଟୁଟ ଧର୍ମରେ ଅଛ।