ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ କହିଲେ— "ନାରୀମାନେ ଏହି ବିଷୟରେ ପବିତ୍ର ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଧର୍ମଅନୁସାରେ ପ୍ରତିମାସ ତାଙ୍କର ଶରୀରରୁ ଅପବିତ୍ରତା ବିଲୀନ ହୁଏ।" ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଯେଉଁଜଣ ସ୍ତ୍ରୀରେ ବୀଜ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯମଲୋକରୁ ଉଠାଇ ନେଇଥାନ୍ତି; ରାଜନ୍, ତୁମେ ଏହି ଗର୍ଭର ପୋଷକ, ଶକୁନ୍ତଳା ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।" "ପତି ନାରୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତି, ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବେ ନାହିଁ।" "ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଦୁଇ ଅଂଶରେ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏହିପରି, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ତୁମେ ତୁମର ପୁଅ ଶାକୁନ୍ତଳକୁ ଗ୍ରହଣ କର।" "ଏହା ଭାଗ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଘଟଣା, ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୁମେ ତୁମ ପୁଅଙ୍କୁ ପାଳନ କର, ମହାତ୍ମା ଶାକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର।" "ଏହି ପୁଅକୁ ତୁମେ ଆମ ଆଦେଶ ଠାରୁ ବେଶି ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁମର, ତେଣୁ ତୁମ ପୁଅଙ୍କୁ 'ଭାରତ' ନାମ ଦିଅ।" "ଭାରତରୁ ଏହି ଖ୍ୟାତି ନାମ ଆସିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବଂଶକୁ 'ଭାରତ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପୂର୍ବଜ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀମାନେ ସମସ୍ତେ 'ଭାରତ' ଭାବରେ ପରିଚିତ।" ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନେ ଓ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରି, ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ 'ପତିବ୍ରତା' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଦେବମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପୁରୁବଂଶଜ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସିଂହାସନରୁ ଉଠି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦେବମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ସମସ୍ତେ ଶୁଣନ୍ତୁ।" "ଦେବତାମାନେ ଓ ମହାଋଷିମାନେ କହିଥିବା କଥା ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି; ଏହି ପୁଅ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ଅନ୍ତର୍ଗତ।" "କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଯଦି କେବଳ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ କଥାରେ ଏହି ପୁଅକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ସନ୍ଦେହ କରିଥାନ୍ତେ, ତାହାଲେ ସେ ପବିତ୍ର ଭାବିତ ହେଉନଥାନ୍ତା।" "ତେଣୁ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ଏହି ପୁଅକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।" ତାପରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କର ପୁଅଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ, ଏବଂ ଏହିପରି ଆନ୍ବିକ୍ଷିକ କ୍ରିୟା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କବିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ରାଜା ପୁଅକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଧର୍ମଅନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କରି, ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ— "ଆମର ଏଇ ସମ୍ପର୍କ ପୂର୍ବରୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଜ୍ଞାତ ଥିଲା; ଆଜି ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହା ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା।" "ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏପରି କଥା କହିଥିଲି।" "ଲୋକମାନେ ତୁମର ନାରୀତ୍ୱ ଦେଖି ମୋ ସହ କିଛି ଅନୁଚିତ ଘଟିଛି ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରିପାରନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଏହି ବିଚାର କରିଥିଲି।" "ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର—ସମସ୍ତ ତୁମକୁ ଦୋଷହୀନ ପତିବ୍ରତା ରାଣୀ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବେ।" "ଏହି ପୁଅ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ, ତୁମେ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ ହେଉ।" "ତୁମେ ଯେଉଁ କଠୋର କିମ୍ବା ଅସୁନ୍ଦର କଥା ରୋଷରେ କହିଥିଲ, ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ ମାଫ କରିଛି।" "ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯଦି କିଛି ଦୁଃଖଦାୟକ, ଅସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କଥା କହିଥିଲି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ମାଫ କର; ଯେଉଁ ନାରୀ ପତିପାଇଁ ଧୈର୍ୟ ଧରେ, ସେ ପତିବ୍ରତା ହୋଇଥାଏ।" ଏହିପରି କହି, ରାଜା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଚରିତ୍ର ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ନେଇ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଭୂଷଣ, ଖାଦ୍ୟ, ପାନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ; ପରେ ତାଙ୍କର ମାତା ରଥନ୍ତରୀଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ— "ମୋର ପୁଅ ଅରଣ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ; ଏହି ନାତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆଜି ଋଣମୁକ୍ତ।" "ଏହି ଶକୁନ୍ତଳା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟା, କଣ୍ବ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ପାଳିଥିଲେ; ଏହି ତୁମ ବହୁଁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ମା, ତୁମେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କର।" ମାତା ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନାତିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ଶକୁନ୍ତଳା ତାଙ୍କ ପାଦରେ ପଡିଲେ, ତାକୁ ମାତା ଦୁଇହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆନନ୍ଦ ଲୁହ ଝରାଇ କହିଲେ— "ମୁଁ ଚିହ୍ନ ଓ ଚିହ୍ନିତ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖୁଛି।" "ତୁମର ପୁଅ ସାର୍ବଭୌମ ରାଜା ହେବେ, ତୁମର ପତି ତିନି ଲୋକର ବିଜେତା ହେବେ।" "ତୁମେ ଦେବୀୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବ; ଏପରି ରଥନ୍ତରୀଙ୍କ କଥାରେ ଶକୁନ୍ତଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।" ତାପରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିରେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ କରି ସମସ୍ତ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧାଇଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସେନାମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ, ଶକୁନ୍ତଳାରୁ ଜନ୍ମିତ ଦୌଷ୍ୟନ୍ତି ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ତାଙ୍କୁ 'ଭାରତ' ନାମ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କଲେ; ରାଜ୍ୟଭାର ଭାରତଙ୍କୁ ଦେଇ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ ଭାବିଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରି, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ଅବସାନରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ ଦେବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁସରି, ଭାରତ ଧର୍ମଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ; ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦିବ୍ୟ, ଅଜୟ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଭୂପତିଙ୍କୁ ବଶ କରି, ପୃଥିବୀରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଅପୂର୍ବ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କଲେ; ଏହି ରାଜା ସାର୍ବଭୌମ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କଲେ; କଣ୍ବ ଋଷି ତାଙ୍କ ପୌରୋହିତ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ଅଧିକ ଦାନ ଦେଲେ।