ଗଙ୍ଗା ଏପରି ଭାବରେ କଥା କହିବା ପରେ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତନୁ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, କାରଣ ତିନି ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାରୀଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ। ଶାନ୍ତନୁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ରଥରେ ବସାଇଲେ ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ଏକସାଥି ଚାଲିଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ଗଙ୍ଗା ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ଶାନ୍ତନୁ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ନିୟନ୍ତ୍ରକ, ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଗଙ୍ଗା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶର୍ତ୍ତ ମନେ ରଖି, ଶାନ୍ତନୁ କେବେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଆଚରଣ, ଚରିତ୍ର, ରୂପ ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଶାନ୍ତନୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଓ ଗୁପ୍ତ ଭଲପାଇବାରେ ଶାନ୍ତନୁ ଗଭୀର ସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେଲେ। ତିନି ତିନ୍ନି ଧାରା ଭାବରେ ବହୁଥିବା ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା, ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମାନବ ଶରୀରରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ସିଂହ ସମ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବାଦିଦେବ ସମ୍ମାନରେ ଯୋଗ ଦେଲେ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକତା ଆଣିଲେ। ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ, ପ୍ରେମ, ଦକ୍ଷତା ଓ ମନୋହର ହାସରେ ଗଙ୍ଗା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଦେବତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବର୍ଷ, ଋତୁ, ମାସ ଓ ସମୟ ବିତିଯିବାକୁ ଅନୁଭବ କରିଲେ ନାହିଁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତନୁ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାରୀଙ୍କୁ ପାଇ ସାଧାରଣ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦର ଉପଭୋଗ କଲେ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁକୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ଦିପ୍ତିମାନ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ଭାରତ, ଏହି ଶିଶୁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ, ଗଳା ଧରି ତାଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। ‘ମୁଁ ତୁମକୁ ଖୁସି କରୁଛି,’ କୁହି ଗଙ୍ଗା ଶିଶୁକୁ ଗଙ୍ଗା ଧାରାରେ ବିଲିନ କରିଦେଲେ; ଏହା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଲା ନାହିଁ। ତଥାପି, ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ହରାଇବା ଭୟରେ ଶାନ୍ତନୁ କିଛି କୁହିଲେ ନାହିଁ; ତିନି ଭାବିଲେ, ‘ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ସ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ଦରକାର।’ ଗଙ୍ଗା ନିଜ ପିତାଙ୍କ କଥା ମନେ ରଖି, ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ଅନୁମତି ଚାହିଲେ ନାହିଁ; ଏହି ନାରୀ ଜନ୍ମିଥିବା ଓ ଅଜନ୍ମିଥିବା ଦୁଇ ପୁଅକୁ ମାରିଦେଲେ—ସାତ ବର୍ଷରେ ସାତ ପୁଅ। ଧର୍ମ ପ୍ରତି ନିଶ୍ଚୟରେ ଶାନ୍ତନୁ କେବେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏଠି ଅଷ୍ଟମ ପୁଅକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାବେଳେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ଭଙ୍ଗ ହେଲା। ଅଷ୍ଟମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲାବେଳେ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ହସୁଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଦୁଃଖରେ ତପି ଏବଂ ପୁଅକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଆଶାରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଶିଶୁକୁ ଧରିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଶାନ୍ତନୁ ଦୁଃଖରେ ଭରି, ତାଙ୍କୁ କୁହିଲେ: “ତୁମେ ଏହି ପୁଅକୁ ମାରିବାନ୍ତୁ! କିଏ ତୁମେ? କାହିଁକି ତୁମେ ନିଜ ପୁଅମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛ? ନିଜ ଶିଶୁକୁ ମାରିବା ଦୁର୍ବ୍ୟତି ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପାପ; ତୁମେ ଘୋର ଦୋଷ କରିଛ।” ଗଙ୍ଗା ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ପୁଅ ପାଇଁ ଆଶା କରି, ମୁଁ ତୁମର ଶିଶୁକୁ ମାରୁନାହିଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରବନ୍ତୀ; ମୋର ଉପକୃତି ଶେଷ ହେଲା, ଏହି ପୁରୁଣା ପୋଷାକ ପରି। ମୁଁ ଜହ୍ନୁଙ୍କ ଝିଅ ଗଙ୍ଗା, ମହାଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ; ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ରହିଛି। ଏହି ଅଷ୍ଟ ଵସୁ, ଦେବତାମାନେ, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ତୁମେ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ତାଙ୍କର ପିତା ହେବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ମୋ ଭଳି ନାରୀ ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରସୂତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁଁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି; ଅଷ୍ଟ ଵସୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ତୁମେ ଅବିନାଶୀ ଲୋକ ପାଇଛ। ମୁଁ ଵସୁମାନେ ସହିତ ଏହି ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲି: ‘ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମିଥିବାକୁ ମୁଁ ମାନବ ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇବି।’ ଏହିପରି, ଏପାବାଙ୍କ ଶାପରେ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ବିଦାୟ, ମୁଁ ଯାଉଛି; ଏହି ପୁଅକୁ ରକ୍ଷା କର, ଯେଉଁଠି ମହାବ୍ରତ ଅଛି। ଏହି ପୁଅ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଭାରତବଂଶୀ ଆନନ୍ଦ, ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ—ଏହି ନିଶ୍ଚିତ।" ଏବେ ମୁଁ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ନନ କରିବି: ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଦାନଶୀଳ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ଲଜ୍ଜା, ଦୃଢତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିପ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କରେ ସଦା ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲା। ଏହି ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଓ ଧର୍ମ ଓ ଧନରେ ଦକ୍ଷ ଥିବା ଶାନ୍ତନୁ ଭାରତବଂଶର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶଙ୍ଖପରି ଗଳା, ଚଉଡ଼ି ଶୋଉଲ୍ଡର, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀର ଶକ୍ତି ଓ ରାଜା ଓ ଶ୍ରୀର ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ତାଙ୍କରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ଦିନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଚରଣ ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଇଚ୍ଛା ଓ ଧନ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହିପରି ଥିଲେ ମହାତ୍ମା ଶାନ୍ତନୁ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଧର୍ମରେ ତାଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ କେହି ରାଜା ନଥିଲେ। ତିନି ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ ଥିଲେ, ଉପାଧିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିର ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟର ଅଧିପତି କରିଲେ। ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ ବିପଦରୁ ମୁକ୍ତ, ଖୁସିରେ ଜାଗି, ରାଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ମହାନ ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ। ତାଙ୍କର ଯଶ ଓ ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଥିଲା, ଏହି ରାଜାମାନେ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ତାଙ୍କର ଶାସନରେ ଉନ୍ନତ ହେଲେ। ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାଜାମାନେ ଜଗତର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଣୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ ନିଷ୍ଠା ବ୍ୟପ୍ତ ହେଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଜନମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି ଜନମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ହସ୍ତିନାପୁରର ମଧ୍ୟରେ, କୁରୁମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅନନ୍ଦ ରହି, ଶାନ୍ତନୁ ଏ ଭୂମିକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କଲେ।