ଗଦା ପୂର୍ବେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମହାତ୍ମ୍ୟ କଥା କହିଥିଲେ। ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ଜ୍ଞାନୀ କେଶବ ଏକଥା ଚିନ୍ତା କରି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରି, ସେଉଁଠି ଘଟିଥିବା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କଥାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀମାନେ କ୍ରୋଧ ଓ ଗର୍ବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଧନୁର୍ଧରମାନେ କିଏ ବଡ଼ ପୁରୁଷ ତାହା ନେଇ ତୁଳନା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଆପସରେ ବିବାଦ କରି, କେହି କହୁଥିଲେ, “ଅର୍ଜୁନ ଆମ ପରି ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ତୁମେ କେଉଁଠୁ?” ତଥାପି, ସେମାନେ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, “ହେ ଶିଶୁ, ଧନୁର୍ଧର ଅର୍ଜୁନ ପରି ପ୍ରାକ୍ରମୀ ହେଅ,” ବୋଲି କହୁଥିଲେ। ଏହିପରି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ସୁଭଦ୍ରା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସତ୍ୟ, ରୂପ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେଉଁଠି ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତବଂଶୀଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ। ଗଦାଙ୍କ ଠାରୁ ଚାରଣ ଓ ଅତିଥିମାନେ ଯୋଗ ଲଗାଇଥିବା କଥାଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣି, ସୁଭଦ୍ରା ଯେଉଁ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିନଥିଲେ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଭାବନା ଜନ୍ମ ନେଲା। କେବେ କେବେ କେହି କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ ବା ବିବରଣୀ ଦେଲେ, ସେ ସମ୍ବିଧାନରେ ବିଭତ୍ସୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଆବୃତ୍ତି ଶୁଣିବା ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ସେଉଁଠି ପାଣ୍ଡବ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଅନୁଭବ ହେଉଥିଲେ। ଏକଦିନ, ସେ ତାଙ୍କ ଭୁଜଦ୍ୱୟକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସର୍ପ ସଦୃଶ ଓ ଧନୁର୍ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ତେବେ ସୁଭଦ୍ରା ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ, “ଏହିଏ ପାର୍ଥ।” ଯେପରି ସେ ଭାରତବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ରୂପ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ସେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ରୂପରେ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏକ ଦିନ, ସେ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ବସି, ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “କୁରୁମାନେ କେମିତି ଏତେ ଖୁସି? ଆପଣ କେମିତି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଶ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, ସେଠାରେ କେମିତି ଲୋକମାନେ ଥିଲେ?” “ଆପଣ କିପରି ହ୍ରଦ, ନଦୀ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଅଟକିଲେ? ସଦା କିପରି ଏକ ଦେଶରୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ?” ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଅର୍ଜୁନ ଅନେକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା କହିଲେ। ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଜଗତ୍ସଞ୍ଚାର ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଣି, କୁମାରୀଙ୍କ ଭାବନା ଅଧିକ ଗଭୀର ହେଉଥିଲା। ଏକ ଉତ୍ସବ ଅବସରରେ, ସୁଭଦ୍ରା ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏକାନ୍ତ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଭାରତବୃଷ୍ଣିଙ୍କୁ ଆସି, କଥା କହିଲେ: “ଏହି ତପସ୍ବୀ ରୂପେ ଦେଶ ଦେଶ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ଆମ ଚାଚୀ ପୃଥାଙ୍କୁ ଖଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥରେ ଦେଖିଲେ କି? ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ଧୀମାନ ୟୁଧିଷ୍ଠିର ଦେଖା ମିଳିଲା କି? ଭୀମ କି ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ? ଅର୍ଜୁନ କି ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, କୌଣସି ଅପରାଧରେ ଉପବାସ ଛାଡ଼ି, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି କି? ପାର୍ଥ କେଉଁଠି ଘୁଞ୍ଚୁଛନ୍ତି? ସେ ଶୌଖ ଉପଭୋଗକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ଦୁଃଖ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆପଣ କି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ଶୁଣିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଦେଖିଛନ୍ତି?” ସେଉଁଠି ଅର୍ଜୁନ ହସି କହିଲେ: “ମା କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ବୋଉମାନେ ସହ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଖୁସି ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଏବେ ଦ୍ୱାରକାରେ ତପସ୍ବୀ ରୂପେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଠାରେ ରହୁଛନ୍ତି। ମାଧବୀ, ଆପଣ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହାନ୍ତି କି?” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ ଭୟ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ମାଟିକୁ ଖୁଟି ଖୁଟି, ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ: “ମୁଁ ଅର୍ଜୁନ! ଯେପରି ଆପଣ ଶୁଣି ମୋତେ ଭଲପାଇଛନ୍ତି, ସେପରି ମୋ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ। ଶୁଭ ଦିନରେ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନିଜେ ଚୟନ କରିଛି। ମୁଁ ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ପରି ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହେବି।” ଏପରି କହି, ପାର୍ଥ ଲତାମଣ୍ଡପରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେଠାରେ ଶୋଭାମୟ, ଲଜ୍ଜାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଭଦ୍ରା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦିବ୍ୟ ଶୟ୍ୟାରେ ଶୁଇ, ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନଥିବା ଦ୍ୱାରା ସୁଭଦ୍ରା ଅଚେତନ ହେଲେ, ଲଜ୍ଜାରେ ତିନି ନିଜେ କୌଣସି ବିଶେଷ ପୂଜା କଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସବୁ ବୁଝି, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ କାମରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଏହିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଧନଞ୍ଜୟ ସେଇ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଉଦ୍ୟାନରେ ଅତିଶୟ କାମାକୁଳ ହୋଇ ରହିଲେ। ସୁଭଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାରେ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ସେ ଶୋକ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ପଳାଇ, ଶରୀର କ୍ଷୀଣ ଓ ମୁହଁ ମ୍ଲାନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଭଦ୍ରା ନିଜ ମନରେ ଦୟାଳୁ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ; ଶୟ୍ୟା ବା ଆସନରେ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ନଥିଲା। ସେ ଦିନ ରାତି ଶୁଇପାରୁନଥିଲେ, ପ୍ରାୟ ଭ୍ରମ୍ ଭଳି ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଭଦ୍ରା ଶୋକରେ ଲିନ ଥିଲେ, ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଦେଇ କହିଲେ: “ଶୋକ କରିନାହ, ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶଜା! ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।” ଏହା ପରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁରୀ ଦେବକୀଙ୍କୁ ସୁଭଦ୍ରା ବିଷୟରେ କହିଲେ। ଅର୍ଜୁନ, ତପସ୍ବୀ ରୂପେ ଆସି, ସୁସଂଯମିତ ଭାବେ କୁମାରୀଙ୍କ ଶଯନଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଏହା ଜାଣି, ସୁଭଦ୍ରା ଲଜ୍ଜାରେ ଅତିଶୟ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ଦିନ ଓ ରାତି ଶୁଇ ଥିଲେ, ଖାଦ୍ୟ ବା ଅନ୍ୟ କିଛି କାମ କରୁନଥିଲେ। ରାଣୀ ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ତେଣୁ ଶୋକରେ ଲିନ ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଆସି, ସେ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ: “ଶୋକ କରିନାହ, ବୃଷ୍ଣିବଂଶଜା! ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।