ଗାନ୍ଧାରୀ ସା ପତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁଷମୀଶ୍ଵରମ୍। ଅତିଚାରାଦ୍ଭୃଶଂ ଭୀତା ଭର୍ତୁଃ ସା ସମଚିନ୍ତଯତ୍
ଗାନ୍ଧାରୀ ତାଙ୍କ ପତି, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଅତିକ୍ରମରେ ଭୟଭିତ ହେଲେ ଓ ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ସା ଦୃଷ୍ଟିଵିନିଵୃତ୍ତ୍ଯା ହି ଭର୍ତୁଶ୍ଚ ସମତାଂ ଯଯୌ। ନହି ସୂକ୍ଷ୍ମେପ୍ଯତୀଚାରେ ଭର୍ତୁଃ ସା ଵଵୃତେ ତଦା
ନିଜ ଦୃଷ୍ଟି ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ପତି ସହ ସମତା ଅନୁଭବ କଲେ। ପତିଙ୍କ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅତିକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ସେ କେବେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲେ ନାହିଁ।
ଵୃତ୍ତେନାରାଧ୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଗୁରୂନ୍ପତିପରାଯଣା। ଵାଚାପି ପୁରୁଷାନନ୍ଯାନ୍ସୁଵ୍ରତା ନାନ୍ଵକୀର୍ତଯତ୍
ପତିଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ତାଙ୍କ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ଶୁଭ ନିୟମ ରଖି, ସେ କେବେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଃ ସହୋଦରୀଃ କନ୍ଯାଃ ପୁନରେଵ ଦଦୌ ଦଶ। ଗାନ୍ଧାରରାଜଃ ସୁବଲୋ ଭୀଷ୍ମେଣ ଚ ଵୃତସ୍ତଦା
ଗାନ୍ଧାରର ରାଜା ସୁବଳ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହମତିରେ, ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ଦଶ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ଦେଇଦେଲେ।
ସତ୍ଯଵ୍ରତାଂ ସତ୍ଯସେନାଂ ସୁଦେଷ୍ଣାଂ ଚାପି ସଂହିତାମ୍। ତେଜଶ୍ଶ୍ର୍ଵାଂ ସୁଶ୍ରଵାଂ ଚ ତଥୈଵ ନିକୃତିଂ ଶୁଭାମ୍
ସେ ସତ୍ୟବ୍ରତା, ସତ୍ୟସେନା, ସୁଦେଷ୍ଣା, ସଂହିତା, ତେଜଶ୍ର୍ବା, ସୁଶ୍ରବା ଓ ନିକୃତି ନାମକ ଶୁଭାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ଶଂଭ୍ଵଠାଂ ଚ ଦଶାର୍ଣାଂ ଚ ଗାନ୍ଧାରୀର୍ଦଶ ଵିଶ୍ରୁତାଃ। ଏକାହ୍ନା ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ
ଶମ୍ଭ୍ଭଟ୍ଠା, ଦଶାର୍ଣ୍ଣା ଓ ଦଶଜଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାନ୍ଧାରୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ଦିନରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତତଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ଭୀଷ୍ମୋ ଧାନୁଷ୍କସ୍ତାସ୍ତତସ୍ତତଃ। ଅଦଦାଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ରାଜପୁତ୍ରୀଃ ପରଶ୍ଶତମ୍
ତାପରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ଧନୁର୍ଧର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ଶତ ରାଜକୁମାରୀ ଦେଇଦେଲେ।
ଶୂରୋ ନାମ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵସୁଦେଵପିତାଽଭଵତ୍। ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ପୃଥା ନାମ ରୂପେଣାପ୍ରତିମା ଭୁଵି
ଯଦୁମାନ୍ୟ ଶୂର ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ବସୁଦେବଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଝିଅ ପୃଥା ନାମ, ଭୂମିରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ମାଲିକା ଥିଲେ।
ପିତୃଷ୍ଵସ୍ରୀଯାଯ ସ ତାମନପତ୍ଯାଯ ଭାରତ। ଅଗ୍ର୍ଯମଗ୍ରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ସ୍ଵସ୍ଯାପତ୍ଯଂ ସ ସତ୍ଯଵାକ୍
ଭାରତ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଭଉଣୀଙ୍କ ପୁଅ, ଯିଏ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ସେଠିକୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ଏବଂ ସେଇ କଥାକୁ ସତ୍ୟ କଲେ।
ଅଗ୍ରଜାମଥ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ଶୂରୋଽନୁଗ୍ରହକାଙ୍କ୍ଷିଣେ। ପ୍ରଦଦୌ କୁନ୍ତିଭୋଜାଯ ସଖା ସଖ୍ଯେ ମହାତ୍ମନେ
ତାପରେ, ସେ ଜେଷ୍ଠ ଓ ବୀର ପୁରୁଷ, ତାହା କନ୍ୟାକୁ ତାଙ୍କ ମହାନ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବନ୍ଧୁ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କୁ, ଯିଏ ତାଙ୍କର କୃପା ଚାହୁଁଥିଲେ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ଦାନ କଲେ।
ନିଯୁକ୍ତା ସା ପିତୁର୍ଗେହେ ବ୍ରାହ୍ମଣାତିଥିପୂଜନେ। ଉଗ୍ରଂ ପର୍ଯଚରତ୍ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ସଂଶିତବ୍ରତମ୍
ସେ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ସେବା କରିବାକୁ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଏକ କଠୋର ଓ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।
ନିଗୂଢନିଶ୍ଚଯଂ ଧର୍ମେ ଯଂ ତଂ ଦୁର୍ଵାସସଂ ଵିଦୁଃ। ତମୁଗ୍ରଂ ସଂଶିତାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵଯତ୍ନୈରତୋଷଯତ୍
ଯିଏ ଧର୍ମରେ ଗୁପ୍ତ ନିଶ୍ଚୟ ରଖିଥିଲେ, ସେ ଉଗ୍ର ଋଷିଙ୍କୁ ଲୋକେ ଦୁର୍ବାସା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ସେ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ସେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
ଦଧ୍ଯାଜ୍ଯକାଦିଭିର୍ନିତ୍ଯଂ ଵ୍ଯଞ୍ଜନୈଃ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଶୁଭା। ସହସ୍ରସଙ୍ଖ୍ଯୈର୍ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରମୁପଚାରଦନୁତ୍ତମା
ସେ ଶୁଭା, ପ୍ରତିଦିନ ଦହି, ଘିଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରକାରରେ, ସେ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଦର ଦେଇ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଦୁର୍ଵାସା ଵତ୍ସରସ୍ଯାନ୍ତେ ଦଦୌ ମନ୍ତ୍ରମନୁତ୍ତମମ୍'। ଯଶସ୍ଵିନ୍ଯୈ ପୃଥାଯୈ ତଦାପଦ୍ଧର୍ମାନ୍ଵଵେକ୍ଷଯା। ଅଭିଚାରାଭିସଂଯୁକ୍ତମବ୍ରଵୀଚ୍ଚୈଵ ତାଂ ମୁନିଃ
ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଦୁର୍ବାସା ମୁନି ତାହା ଯଶସ୍ୱିନୀ ପୃଥାକୁ ଏକ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଆପଦରେ ଧର୍ମ ପାଳନ ଦେଖି, ଏବଂ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତାହାର ବ୍ୟବହାର ଶିଖାଇଲେ।
ଯଂ ଯଂ ଦେଵଂ ତ୍ଵମେତେନ ମନ୍ତ୍ରେଣାଵାହଯିଷ୍ଯସି। ତସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବ, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ତୁମ ପାଖରେ ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବ।
ତଥୋକ୍ତା ସା ତୁ ଵିପ୍ରେଣ କୁନ୍ତୀ କୌତୂହଲାନ୍ଵିତା। କନ୍ଯା ସତୀ ଦେଵମର୍କମାଜୁହାଵ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ଏଭଳି ଋଷିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇ, କୁନ୍ତୀ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସତୀ ଓ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଥିବାବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
ତତୋ ଘନାନ୍ତରଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵମାର୍ଗଂ ତପନସ୍ତଦା। ଉପତସ୍ଥେ ସ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ପୃଥାଂ ପୃଥୁଲଲୋଚନାମ୍
ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ମେଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନିଜ ପଥ ଦେଇ, ସେ ପ୍ରଥା, ଚଉଡ଼ା ଆଖି ଥିବା କନ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ସା ଦଦର୍ଶ ତମାଯାନ୍ତଂ ଭାସ୍କରଂ ଲୋକଭାଵନମ୍। ଵିସ୍ମିତା ଚାନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତନ୍ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶରୀର ଥିବା ପ୍ରଥା, ଲୋକଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିବା ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ସେ ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ।
ଆହୂତୋପସ୍ଥିତଂ ଭଦ୍ରେ ଋଷିମନ୍ତ୍ରେଣ ଚୋଦିତମ୍। ଵିଦ୍ଧି ମାଂ ପୁତ୍ରଲାଭାଯ ଦେଵମର୍କଂ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ମୁନିଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ କହିଲେ: 'ଶୁଭ୍ର ହସ୍ତିନୀ, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମକୁ ପୁଅ ଦେବା ପାଇଁ ଆସିଛି, ଏହି କଥା ଜାଣ।'
ପୁତ୍ରସ୍ତେ ନିର୍ମିତଃ ସୁଭ୍ରୁ ଶୃଣୁ ମହାଦୃକ୍ଛୁଭାନନେ। ଆଦିତ୍ଯେ କୁଣ୍ଡଲେ ବିଭ୍ରତ୍କଵଚଂ ଚୈଵ ମାମକମ୍
ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟି ଥିବା, ମହାନ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ ଥିବା ପ୍ରଥା, ତୁମ ପୁଅ ତିଆରି ହୋଇଛି; ସେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ପିନ୍ଧି ଜନ୍ମ ନେବ।
ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରାଣାମଭେଦ୍ଯଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ଶୁଚିସ୍ମିତେ। ନାସ୍ଯ କିଂଚିଦଦେଯଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଶୁଭ୍ର ହସ୍ତିନୀ, ସେ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅଭେଦ୍ୟ ହେବେ; ତାଙ୍କର କିଛିବି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ଚୋଦ୍ଯମାନୋ ମଯା ଚାପି ନ କ୍ଷମଂ ଚିନ୍ତଯିଷ୍ଯତି। ଦାସ୍ଯତ୍ଯେଵ ହି ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ମାନୀ ଚୈଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କେବେ ନାକାରିବେ ନାହିଁ; ସେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦେବେ ଏବଂ ଗର୍ବିତ ମଧ୍ୟ ହେବେ।
ଏଵମୁକ୍ତା ତତଃ କୁନ୍ତୀ ଗୋପତିଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ। କନ୍ଯା ପିତୃସା ଚାହଂ ପୁରୁଷାର୍ଥୋ ନ ଚୈଵ ମେ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଏକ କନ୍ୟା, ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି, ମୋର କୌଣସି ପତି ନାହିଁ।'
କଶ୍ଚିନ୍ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵରଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ଶତ୍ରୁହନ୍। ତଦ୍ଵିଜିଜ୍ଞାସଯାଽଽହ୍ଵାନଂ କୃତଵତ୍ଯସ୍ମି ତେ ଵିଭୋ
'ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ଏକ ଵର ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରୁଥିବା; ତାହାର ଜିଜ୍ଞାସାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।'
ଏତସ୍ମିନ୍ନପରାଧେ ତ୍ଵାଂ ଶିରସାଽହଂ ପ୍ରସାଦଯେ। ଯୋଷିତୋ ହି ସଦା ରକ୍ଷ୍ଯାସ୍ତ୍ଵପରାଧେଽପି ନିତ୍ଯଶଃ
'ଏହି ଅଜାଣି ଅପରାଧ ପାଇଁ ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତୁମ ପ୍ରସାଦ ଚାହୁଁଛି; ନାରୀମାନେ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କର ଅପରାଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।'
ଵେଦାହଂ ସର୍ଵମେଵୈତଦ୍ଯଦ୍ଦୁର୍ଵାସା ଵରଂ ଦଦୌ। ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଭଯମେଵେହ କ୍ରିଯତାଂ ସଙ୍ଗମୋ ମମ
'ମୁଁ ଜାଣେ ଦୁର୍ବାସା ମୋତେ ଯେଉଁ ଵର ଦେଇଥିଲେ, ଭୟକୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆମର ଏକତା ହେଉ।'
ଅମୋଘଂ ଦର୍ଶନଂ ମହ୍ଯମାହୂତଶ୍ଚାସ୍ମି ତେ ଶୁଭେ। ଵୃଥାଽଽହ୍ଵାନେଽପି ତେ ଭୀରୁ ଦୋଷଃ ସ୍ଯାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ମୋର ଦର୍ଶନ କେବେ ବ୍ଫଳ ହୁଏନାହିଁ, ତୁମେ ମୋତେ ଡାକିଛ, ଶୁଭେ। ଯଦି ତୁମର ଡାକ ଅକାରଣ ଥାଏ, ଭୟଭିତେ, ତେବେ ତୁମ ପାଇଁ ଦୋଷ ହେବ ନିଶ୍ଚୟ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଦ୍ଯେଵଂ ମନ୍ଯସେ ଭୀରୁ କିମାହ୍ଵଯସି ଭାସ୍କରମ୍। ଯଦି ମାମଵଜାନାସି ଋଷିଃ ସ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯଦି ଏଭଳି ଭାବୁଛ, ଭୟଭିତେ, ତେବେ କାହିଁକି ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକିଲ? ଯଦି ମୋତେ ଅମାନ୍ୟ କର, ତେବେ ଋଷିଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଫଳିବ ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ରଦାନେନ ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଵଲେପେନ ଦର୍ପିତା। କୁଲଂ ଚ ତେଽଦ୍ଯ ଧକ୍ଷ୍ଯାମି କ୍ରୋଧଦୀପ୍ତେନ ଚକ୍ଷୁଷା
ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିବାରୁ ତୁମେ ଗର୍ବିତ ଓ ଅହଂକାରରେ ଭରିଯାଇଛ, ଏହି ଅହଂକାର ପାଇଁ ଆଜି ମୁଁ ରାଗରେ ତୁମର ବଂଶକୁ ଜଳାଇଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତା ବହୁଵିଧଂ ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵଂ ଵିଵସ୍ଵତା। ସା ତୁ ନୈଚ୍ଛଦ୍ଵରାରୋହା କନ୍ଯାହମିତି ଭାରତ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ମୃଦୁ କଥା କହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଅପରିଣୀତା କୁମାରୀ ମୁଁ, ବୋଲି ମନା କଲେ, ହେ ଭାରତ।