ତାଂ ଚାପି ଜାତାଂ ସୁଶ୍ରୋଣୀଂ ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ। ସର୍ଵଯୋଷିଦ୍ଵରା କୃଷ୍ଣା କ୍ଷଯଂ କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ନେଷ୍ଯତି
ତାପରେ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱର କହିଲା: 'ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ଯୁବତୀ, ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠା, ଏବଂ କଳାବରଣୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିନାଶ ଆଣିବି.'
ସୁରକାର୍ଯମିଯଂ କାଲେ କରିଷ୍ଯତି ସୁମଧ୍ଯମା। ଅସ୍ଯା ହେତୋଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ମହଦୁତ୍ପତ୍ସ୍ଯତେ ଭଯମ୍
'ଏହି ସୁସ୍ଥଳୀ ଯୁବତୀ ସମୟ ଆସିଲେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବେ। ଏହାର କାରଣରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେବ।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପାଞ୍ଚାଲାଃ ପ୍ରଣେଦୁଃ ସିଂହସଙ୍ଘଵତ୍। ନ ଚୈନାନ୍ହର୍ଷସଂପନ୍ନାନିଯଂ ସେହେ ଵସୁନ୍ଧରା
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ ଦଳ ସିଂହମାନଙ୍କ ଦଳ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଦେଖି ପୃଥିବୀ ଧରିପାରିଲା ନାହିଁ।
ତଥା ତୁ ମିଥୁନଂ ଜଜ୍ଞେ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। କୁମାରଶ୍ଚ କୁମାରୀ ଚ ମନୋଜ୍ଞୌ ତୌ ନରର୍ଷଭୌ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଝଡ଼ି ଜନ୍ମ ହେଲା— ଏକ ପୁଅ ଏବଂ ଏକ ଝିଅ, ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ମନୋହର।
ଶ୍ରିଯା ପରମଯା ଯୁକ୍ତୌ କ୍ଷାତ୍ରେଣ ଵପୁଷା ତଥା। ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୃଷତୀ ଯାଜଂ ପ୍ରପେଦେ ସା ସୁତାର୍ଥିନୀ
ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ରାଜସିକ ରୂପରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ପ୍ରିଷତୀ ଏହା ଦେଖି, ସନ୍ତାନ ପାଇବା ଆଶାରେ ଯାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ନ ଵୈ ମଦନ୍ଯାଂ ଜନନୀଂ ଜାନୀଯାତାମିମାଵିତି। ତଥେତ୍ଯୁଵାଚ ତାଂ ଯାଜୋ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା
'ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମହିଳା ଏହି ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ମା' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯିବେ ନାହିଁ,' ସେ କହିଲେ। ରାଜାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଯାଜ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ତଯୋସ୍ତୁ ନାମନୀ ଚକ୍ରୁର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ସଂପୂର୍ଣମାନସାଃ। ଧୃଷ୍ଟତ୍ଵାଦପ୍ରଧୃଷ୍ଯତ୍ଵାତ୍ ଦ୍ଯୁମ୍ନାଦ୍ଯୁତ୍ସଂଭଵାଦପି
ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ନାମ ଦେଲେ— ସାହସ ଏବଂ ଅଜୟତା, ପ୍ରଭା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଜନ୍ମର ଅନୁସାରେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ କୁମାରୋଽଯଂ ଦ୍ରୁପଦ୍ସଯ ଭଵତ୍ଵିତି। କୃଷ୍ଣେତ୍ଯେଵାଭଵତ୍କନ୍ଯା କୃଷ୍ଣା ଭୂତ୍ସା ହି ଵର୍ଣତଃ
'ଏହି ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ନାମ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ହେଉ,' ସେମାନେ କହିଲେ। ଝିଅଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣା ବୋଲି ନାମ ଦିଆଗଲା, କାରଣ ସେ କଳାବରଣୀ ଥିଲେ।
ତଥା ତନ୍ମିଥୁନଂ ଜଜ୍ଞେ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହାମଖେ। ଵୈଦିକାଧ୍ଯଯନେ ପାରଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଗତସ୍ତଦା
ଏଭଳି ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ମହାଯଜ୍ଞରେ ଏହି ଝଡ଼ି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାପରେ ବେଦ ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ତୁ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯମାନୀଯ ସ୍ଵଂ ନିଵେଶନମ୍। ଉପାକରୋଦସ୍ତ୍ରହେତୋର୍ଭାରଦ୍ଵାଜଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଲେ।
ଅମୋକ୍ଷଣୀଯଂ ଦୈଵଂ ହି ଭାଵି ମତ୍ଵା ମହାମତିଃ। ତଥା ତତ୍କୃତଵାନ୍ଦ୍ରୋଣ ଆତ୍ମକୀର୍ତ୍ଯନୁରକ୍ଷଣାତ୍
ଭାଗ୍ୟକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଝି, ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କର ନିଜ ମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହିପରି କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରାଣି ସ ତୁ କ୍ଷିପ୍ରମାପ୍ତଵାନ୍ପରଯା ଧିଯା
ସେ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧିରେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାପି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ସଂଭଵମ୍। କଥଂ ଚାପି ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ କଥମସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଵାପ୍ତଵାନ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି, ମୁଁ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ସେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ କିପରି ଶସ୍ତ୍ର ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏହି କଥା ମତେ କୁହ।
ଏତଦିଚ୍ଛାମି ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରୋତୁଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। କୌତୂହଲଂ ଜନ୍ମସୁ ମେ କୀର୍ତ୍ଯମାନେଷ୍ଵନେକଶଃ
ହେ ଭଗବନ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ଏହି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜନ୍ମ କଥା ନେଇ ମୋର ଅତି ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି।
ରାଜା ବଭୂଵ ପାଞ୍ଚାଲଃ ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ପୁତ୍ରକାରଣାତ୍। ଵନଂ ଗତୋ ମହାରାଜସ୍ତପସ୍ତେପେ ସୁଦାରୁଣମ୍
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା, ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ, ଅଟବାରେ ଗଲେ ଏବଂ ତିବ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଆରାଧଯନ୍ପ୍ରଯତ୍ନେନ ମହର୍ଷୀନ୍ସଂଶିତଵ୍ରତାନ୍। ତସ୍ଯ ସଂତପ୍ଯମାନସ୍ଯ ଵନେ ମୃଗଗଣାଯୁତେ
ସେ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଅଟବାରେ ମୃଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିଲେ।
କାଲସ୍ତୁ ସୁମହାନ୍ରାଜନ୍ନତ୍ଯଯାତ୍ସୁତକାରଣାତ୍। ସ ତୁ ରାଜା ମହାତେଜାସ୍ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ସମାଦଦେ
ହେ ରାଜା, ପୁଅ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ ବହୁତ ବର୍ଷ କଟିଗଲା। ସେ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ତିବ୍ର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କଂଚିତ୍କାଲଂ ଵାଯୁଭକ୍ଷୋ ନିରାହାରସ୍ତଥୈଵ ଚ। ତଥୈଵ ତୁ ମହାବାହୋର୍ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ଭାରତ
କିଛି ଦିନ ସେ କେବଳ ପବନ ଖାଇ ରହିଲେ, ଖାଦ୍ୟ ନ ଖାଇ। ଏଭଳି ମହାବାହୁ ଦ୍ରୁପଦ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
କାଲସ୍ତସ୍ଯ ମହାରାଜ ଯାତୋ ଵୈ ନୃପସତ୍ତମ। ତତୋ ନାତିଚିରାତ୍କାଲେ ଵସନ୍ତେ କାମଦୀପନେ
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଗଲା, ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ। ତାପରେ, ବହୁ ଦିନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ଚେତନା ଜଗାଇଦେଇଥିବା ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଲା।
ଫୁଲ୍ଲାଶୋକଵନେ ଚୈଵ ପ୍ରାଣିନାଂ ସୁମନୋହରେ। ନଦ୍ଯାସ୍ତୀରଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ଗଙ୍ଗାଯାଃ ପଦ୍ମଲୋଚନଃ
ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ସେଠାରେ, ସେ ପଦ୍ମନୟନୀ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ତୀରକୁ ଗଲେ।
ନିଯମସ୍ଥଶ୍ଚ ରାଜାସୀତ୍ତଦା ଭରତସତ୍ତମ। ତତୋ ନାତିଚିରାତ୍କାଲେ ଵନଂ ତନ୍ମନୁଜେଶ୍ଵର
ସେ ସମୟରେ ରାଜା ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ଓ ଭରତବଂଶୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ। ତାପରେ, ବହୁ ଦିନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ନାଥ, ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ଥିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତା ହ୍ଯପ୍ସରା ରାଜନ୍ମେନକେତ୍ଯଭିଵିଶ୍ରୁତା। ପୁଷ୍ପଦ୍ରୁମାନ୍ସଜ୍ଜମାନା ରାଜ୍ଞୋ ଦର୍ଶନମାଗମତ୍
ସେଠାକୁ, ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅପ୍ସରା ମେନକା ଆସିଲେ। ସେ ଫୁଲ ଓ ଗଛର ଶୋଭାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ନ ଦଦର୍ଶ ତୁ ସା ରାଜଂସ୍ତତ୍ର ସ୍ଥାନଗତଂ ନୃପମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାପ୍ସରସଂ ତାଂ ତୁ ଶୁକ୍ରଂ ରାଜ୍ଞୋଽପତଦ୍ଭୁଵି
କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରାଜାଙ୍କୁ ମେନକା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ରାଜା ସେ ଅପ୍ସରାକୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ତତଃ ସ ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଲଜ୍ଜଯା ନୃପତିଃ ସ୍ଵଯମ୍। ପଦ୍ଭ୍ଯାମାକ୍ରମତାଯୁଷ୍ମଂସ୍ତତସ୍ତୁ ଦ୍ରୁପଦୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଲଜ୍ଜାରେ ରାଜା ନିଜେ ତାହାକୁ ପାଦରେ ଦବାଇଦେଲେ। ସେଠାରୁ ଡ୍ରୁପଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତତସ୍ତୁ ତପସା ତସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେର୍ଭାଵିତାତ୍ମନଃ। ପୁତ୍ରଃ ସମଭଵଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ପଦୋସ୍ତସ୍ଯ କ୍ରମେଣ ତୁ
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ରାଜାଋଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଥିବା ତାଙ୍କ ପାଦର ଛାପରୁ ଶୀଘ୍ର ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ତେନାସ୍ଯ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ସମାଗମ୍ଯ ତପୋଧନାଃ। ନାମ ଚୁକ୍ରୁର୍ହି ଵିଦ୍ଵାଂସୋ ଦ୍ରୁପଦୋଽସ୍ତ୍ଵିତି ଭାରତ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟାଶୀଳ ଋଷିମାନେ ସେଠାକୁ ଆସି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ 'ଡ୍ରୁପଦ' ନାମ ଦେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ସ ତସ୍ଯୈଵାଶ୍ରମେ ରାଜନ୍ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ଭାରତ। ଵଵୃଧେ ସୁମୁଖଂ ତତ୍ର କାମୈଃ ସର୍ଵୈର୍ନୃପୋତ୍ତମ
ସେ ଡ୍ରୁପଦ, ହେ ରାଜନ୍, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହି, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ନେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରିୟ ହୋଇ ବଢ଼ିଲେ।
ପାଞ୍ଚାଲୋଽପି ହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵରାଜ୍ଯଂ ଗତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ। ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥଂ ସୁତଂ ଦତ୍ଵା ମହାତ୍ମନଃ
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା, ହେ ରାଜନ୍, ନିଜ ସ୍ଵରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦେଇଦେଲେ।
ସ କୁମାରସ୍ତତୋ ରାଜନ୍ଦ୍ରୋଣେନ ସହିତୋ ଵନେ। ଵେଦାଂଶ୍ଚାଧିଜଗେ ସାଙ୍ଗାନ୍ଧନୁର୍ଵେଦାଂଶ୍ଚ ଭାରତ
ତାପରେ, ସେ କୁମାର, ହେ ରାଜନ୍, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ରହି, ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଶିଖିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ପରଯା ସ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୋ ଵିଚଚାର ଵନେ ସୁଖମ୍। ତସ୍ଯୈଵଂ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ଵନେ ଵନଚରୈଃ ସହ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ସହିତ ସୁଖରେ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ।