ਹਨ੍ਯੁਰ੍ਹਿ ਪਿਤਰਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਥਾ ਪਿਤॄਨ੍। ਹਨ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਪਤਯੋ ਭਾਰ੍ਯਾਃ ਪਤੀਨ੍ਭਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣਗੇ, ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ; ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣਗੇ, ਪਤਨੀ ਵੀ ਪਤੀ ਨੂੰ।
ਏਵਂ ਸਂਕੁਪਿਤੇ ਲੋਕੇ ਜਨ੍ਮ ਕृष੍ਣੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਸਨ੍ਧਿਮੂਲਂ ਹਿ ਜਨ੍ਮ ਵਿਦ੍ਧਿਸ਼ੁਭਾਨਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਨਮ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।
ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਯੇਰਨ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਰੌਪਦਿ ਤਾਦृਸ਼ਾਃ। ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਭਵਾਯ ਚ
ਐਂ Draupadi, ਐਸੇ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਸਾ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਟ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਲੋਕੇ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਮਿਣਃ ਪृਥਿਵੀਸਮਾਃ। ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਨ੍ਮ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਭਵਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੁਰੁषੇਣੇਹ ਸਰ੍ਵਾਪਤ੍ਸੁ ਸੁਸ਼ੋਭਨੇ। ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤੋ ਹਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਜਨ੍ਮ ਚੈਵ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਹਰੇਕ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਐਂ ਸੋਹਣੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਕ੍ਰੁष੍ਟਸ੍ਤਾਡਿਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਯੋ ਬਵੀਯਸਾ। ਯਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨੁਤ੍ਤਮਪੂਰੁषਃ। ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਨਪਿ ਨਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਲੋਕਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ
ਜੋ ਗਲਾਂ ਕੱਢੀ ਹੋਣ, ਮਾਰੇ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ—even ਜੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਨਸ੍ਤ੍ਵਲ੍ਪਵਿਜ੍ਞਾਨਃ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚੇਹ ਚ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਇੱਥੇ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਥਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਾ ਗਾਥਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤਾਮ੍। ਗੀਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤਾਂ ਕृष੍ਣੇ ਕਾਸ਼੍ਯਪੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇੱਥੇ ਵੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗਾਥਾਵਾਂ ਉਧਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ Kashyapa ਨੇ Krishna ਨੂੰ ਸੁਣਾਈਆਂ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਯਜ੍ਞਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵੇਦਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਯਸ੍ਤਮੇਵਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਸ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਰ੍ਮਹਤਿ
ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਯੱਗ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਵੇਦ ਹਨ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਮਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਭੂਤਂ ਚ ਭਾਵਿ ਚ। ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤਪਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸ਼ੌਚਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯੇਦਂ ਧृਤਂ ਜਗਤ੍
ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਸਚ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਤਪ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਤਿ ਯਜ੍ਞਵਿਦਾਂ ਲੋਕਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਮਿਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਚ। ਅਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਲੋਕਾਨਤਿ ਚਾਪਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਯੱਗ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਾਂ ਤਪ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਵੈ ਯਜੁषਾਂ ਲੋਕਾਃ ਕਰ੍ਮਿਣਾਮਪਰੇ ਤਥਾ। ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਲੋਕਾਃ ਪਰਮਪੂਜਿਤਾਃ
ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ। ਪਰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਤੇਜਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍। ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਵਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਯਜ੍ਞਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸ਼ਭਃ
ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਤੇਜਸਵੀਆਂ ਦਾ ਤੇਜ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਸਚਵਾਂ ਲਈ ਸਚ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਯੱਗ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ।
ਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਤਾਦृਸ਼ੀਂ ਕृष੍ਣੇ ਕਥਮਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍। ਯਤ੍ਰਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਯਜ੍ਞਾ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਧਿष੍ਠਿਤਾਃ
Krishna, ਐਸੇ ਮਾਫ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਚ, ਯੱਗ ਤੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਜਿਹੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਇਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਜ੍ਵਨਾਂ ਲੋਕਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਿਣਾਮਪਰੇ ਤਥਾ।' ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਮੇਵ ਸਤਤਂ ਪੁਰੁषੇਣ ਵਿਜਾਨਤਾ। ਯਦਾ ਹਿ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੀ। ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤਾਮਯਂ ਲੋਕਃ ਪਰਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤਾਮ੍। ਇਹ ਸਨ੍ਮਾਨਮृਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਪਰਾ ਗਤਿਮ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਲਾ ਵੀ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਯੇषਾਂ ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯਾऽਭਿਹਤਃ ਸਦਾ। ਤੇषਾਂ ਪਰਤਰੇ ਲੋਕਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਪਰਾ ਮਤਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗੁੱਸਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਫੀ ਨਾਲ ਦਬੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਫੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਗੀਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪੇਨ ਗਾਥਾਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤਾਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਾਥਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਯਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤੁष੍ਯਦ੍ਰੌਪਦਿ ਮਾ ਕ੍ਰੁਧਃ
ਇਹ ਮਾਫੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਥਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਈਆਂ। ਇਹ ਗਾਥਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ।
ਪਿਤਾਮਹਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਃ ਰਸ਼ਮਂ ਸਂਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ। ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਦੇਵਕੀਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਮਂ ਸਂਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ
ਸੰਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਪਿਤਾਮਾ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸੰਯਮ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨਗੇ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਵਿਦੁਰਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਸ਼ਮਮੇਵ ਵਦਿष੍ਯਤਃ। ਕृਪਸ਼੍ਚ ਸਂਜਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਮਮੇਵ ਵਦਿष੍ਯਤਃ
ਅਚਾਰਯ, ਵਿਦੁਰ ਤੇ ਰਥੀ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਸੰਯਮ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਸੰਜਯ ਵੀ ਸੰਯਮ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੋਮਦਤ੍ਤੋ ਯੁਯੁਤ੍ਸੁਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੋਣਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਪਿਤਾਮਹਸ਼੍ਚ ਨੋ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ਮਂ ਵਦਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਸੋਮਦੱਤ, ਯੁਯੁਤਸੁ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵੀ, ਤੇ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾਮਾ ਵਿਅਾਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਯਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਤੈਰ੍ਹਿ ਰਾਜਾ ਨਿਯਤਂ ਚੋਦ੍ਯਮਾਨਃ ਸ਼ਮਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਾਤੇਤਿ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨ ਚੇਲ੍ਲੋਭਾਨ੍ਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੰਯਮ ਵੱਲ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਨਿਸਚਿਤ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਦੇਵੇਗਾ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲਾਲਚ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੇਗੀ।
ਕਾਲੋऽਯਂ ਦਾਰੁਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭਰਤਾਨਾਮਭੂਤਯੇ। ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਮੇ ਸਦੈਵੈਤਤ੍ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਪਿ ਭਾਮਿਤਿ
ਇਹ ਕਠੋਰ ਸਮਾਂ ਭਾਰਤਾਂ ਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਲਈ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਸੁਯੋਧਨੋ ਨਾਰ੍ਹਤੀਤਿ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਮਾਮੇਵ ਵਿਨ੍ਦਤਿ। ਅਰ੍ਹਸ੍ਤਤ੍ਰਾਹਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਸੁਯੋਧਨ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਫੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਥੇ ਲਾਇਕ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਫੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦਾਤ੍ਮਵਤਾਂ ਵृਤ੍ਤਮੇष ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਚੈਵਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਂ ਚ ਤਤ੍ਕਰ੍ਤਾऽਸ੍ਮ੍ਯਹਮਞ੍ਜਸਾ
ਇਹ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ, ਇਹ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਮਾਫੀ ਤੇ ਦਇਆ—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨਮੋ ਧਾਤ੍ਰੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰੇ ਚ ਯੌ ਮੋਹਂ ਚਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤਵ। ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹੇ ਰਾਜ੍ਯੇ ਵੋਢਵ੍ਯੇ ਤੇऽਨ੍ਯਥਾ ਮਤਿਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਭਟਕਾਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾਮਾ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਹੋਰ ਹੋ ਗਈ।
[ਕਰ੍ਮਭਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਿਤੋ ਲੋਕੋ ਗਤ੍ਯਾਂਗਤ੍ਯਾਂ ਪृਥਗ੍ਵਿਧਃ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਿਤ੍ਯਾਨਿ ਲੋਭਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਯਿਯਾਸਤਿ ।]
ਸੰਸਾਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਲੱਭੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੇਹ ਧਰ੍ਮਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਨਾਰ੍ਜਵੇਨ ਚ। ਪੁਰੁषਃ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਘृਣਿਤ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਦਇਆ, ਮਾਫੀ ਜਾਂ ਸਚਾਈ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤਰਸ ਨਾਲ, ਧਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚੇਦ੍ਵ੍ਯਸਨਮਭ੍ਯਾਗਾਦਿਦਂ ਭਾਰਤ ਦੁਃਸਹਮ੍। ਸ ਤ੍ਵਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਨਾਪੀਮੇ ਭ੍ਰਾਤਰਸ੍ਤੇ ਮਹੌਜਸਃ
ਜੇ ਇਹ ਅਸਹਿਣਯ ਦੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਆ ਗਿਆ, ਭਾਰਤ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਇਸ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਨ ਹਿ ਤੇऽਧ੍ਯਗਮਞ੍ਜਾਤੁ ਤਦਾਨੀਂ ਨਾਦ੍ਯ ਭਾਰਤ। ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਰਂ ਕਿਂਚਿਦਪਿ ਚੇਜ੍ਜੀਵਿਤਾਦਪਿ
ਤੂੰ, ਭਾਰਤ, ਕਦੇ ਵੀ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੁਣ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੁਝ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਨਹੀਂ।