अर्जुनः, पुरातनैः न पूर्वं जितान् द्वीपान् विजित्य, कर्तवीर्य इति प्रसिद्धः लोकस्य मध्ये अभवत्। तस्य पथं न कश्चन राजा पूर्वं नापरं प्राप्तुं शक्नोति; स समुद्रं प्रविश्य अपि वस्त्राणि न निमग्नानि अभवन्। तस्य सर्वं दिव्यम् आवासं सुवर्णमयं आसीत्; स राज्यं चतुर्धा विभज्य, प्रत्येकं भागं नियोज्य शासितवान्। एकेन भागेन सेनां पालयामास, अन्येन स्वगृहेषु वासं कृतवान्; तृतीयं भागं जनसमूहस्य संग्रहे योजितवान्। महतीं समृद्धिं प्राप्त्वा, स यज्ञान् अनुष्ठितवान्; ग्रामेषु वा वनान्तरेषु वासिनः चोराः अपि तेन संयमिताः। चतुर्थेन भागेन सर्वान् तान् निगृहीतवान्; नगरेषु वा पुरेषु द्वाराणि कदापि न रुद्धानि। स राज्यस्य रक्षकः अभवत्, अर्जुनः धनस्य रक्षकः अभवत्; स यज्ञस्य अपि रक्षकः, पशूनां च रक्षकः, हे जनाधिप। शतसहस्रवर्षाणि अर्जुनः पृथिवीं शिक्षितवान्; दत्तात्रेयस्य कृपया तेन राज्यं शासनं कृतम्। एवं स जगतः हिताय अनेकानि कर्माणि कृतवान्; दत्तात्रेयरूपं हि हर्यवतारः इति, हे भरतश्रेष्ठ, पुनः महात्मनः कर्माणि शृणु। भृगुवंशे जन्म तथा महात्मनः प्रयोजनं शृणु; जामदग्निसुतरूपं हि विष्ण्ववतारः। जामदग्निसुतः, हे राजन्, राम इति नाम्ना विख्यातः, महाबलः वीरः; स हेहयान् विनष्टवान्, बलिनां अग्रगण्यः। कर्तवीर्यः, महान् बलवान्, अप्रतिमबलः, जामदग्निरामेण तीक्ष्णतया हतः। स कर्तवीर्यः, हेहयानां विनाशकः, रथस्थः, रामेण युद्धे हतः। जम्भस्य यज्ञं यजमानान् च वेदीस्थाने विनष्टवान्; जम्भस्य शिरः भग्नं कृत्वा, शतदुन्दुभिं च हतः। कृष्णः गोविन्दः, भृगुषु जातः, महाबलः, सहस्रबाहुं जेतुं सहस्रजितं युद्धे पराजितवान्। स महाकीर्तिः, षष्टिचतुःसहस्रं क्षत्रियान् सरस्वत्यां धनुषा विजितवान्। ब्राह्मणद्वेषिणः चतुर्दशसहस्रं हतः; पुनः तीक्ष्णरथी वीरान् हतान्। ततः शत्रुनाशकः पूर्वं सहस्रराज्ञः भग्नवान्; गदया सहस्रं हत्वा, खड्गेन सहस्रं छित्त्वा। चतुर्दशसहस्रं धूलिरूपं कृत्वा, तान् विनष्टवान्; शेषान् ब्राह्मणद्वेषिणः जेत्वा, भर्गवः स्नानं कृतवान्। 'राम, राम' इति ब्राह्मणाः क्षत्रियैः पीडिताः आक्रन्दन्; रामः परशुधरः लक्षशः हतान्। ब्राह्मणाः महतीं पीडां न सहन्ते, 'भृगुः रामः' इति आक्रन्दन्। कश्मीराः, दरदाः, कुन्तयः, क्षुद्रकाः, मालवाः, शवाः, चेदयः, काशयः, करुषाः, ऋषिकाः, क्रथकैषिकाः— अङ्गाः, वङ्गाः, कलिङ्गाः, मगधाः, काशयः, कोसलाः, रात्रयानाः, वितिहोत्राः, किराताः, कर्तिकवाताः— एते च अन्ये च राज्ञः, प्रत्येकद्वीपे सहस्रशः, तीक्ष्णबाणैः सूर्याय समर्पिताः। कोटिभिः क्षत्रियैः मेरुश्च मन्दरश्च आच्छादितौ; सप्तत्रिवारं पृथिवीं क्षत्रियरहितां कृतवान्। पृथिवीं क्षत्रियरहितां कृत्वा, भृगुनन्दनः नद्यः सरांसि च रक्तेन इन्द्रगोपवर्णेन जीवैः च पूरितवान्। नद्यः सरांसि च रक्तेन पूर्य, वीरः तत्र एव पितृप्रीतिं कृतवान्। अष्टादशद्वीपान् अधीनं कृत्वा, भृगुपुत्रः अश्वमेधसहस्रं नरमेधशतं च कृतवान्। समुद्रपर्यन्तायां भूमौ यज्ञान् कृत्वा, कश्यपाय भूमिं दत्तवान्, तस्मात् पूर्वं भूमिं निर्दूषां कृतवान्। ततः, कालकृतस्य कथा अत्र गायते, महात्मनः भृगोर्, ये पुराणवेदिनः गाधिसहिताः वर्णयन्ति। कश्यपः जामदग्निसुतात् रत्नमयं वेदीं अष्टादशहस्तप्रमाणां स्वीकृतवान्। महायज्ञैः बहुदानैः कृत्वा, महाबाहुः रामः शाल्वं सौभे शतवर्षं युद्धं कृतवान्। ततः भृगुषु श्रेष्ठः, प्रभुः, सौभे युद्धं कृतवान्, हे भरतश्रेष्ठ, सुवाहनरथं न आरोहत्। नाग्निकानां कन्याः गायन्त्यः अपश्यत्— 'राम, राम, महाबाहो, भृगुकुलस्य कीर्तिवर्धन—' 'सर्वाणि शस्त्राणि त्यज; सौभं न हनिष्यसि। शंखचक्रगदाधरः, देवदर्पहरः—' 'कृष्णः, प्रद्युम्नः, साम्बः च सौभं युद्धे हनिष्यन्ति।' इति श्रुत्वा, पुरुषसिंहः तत्क्षणं वनं गतवान्। सर्वाणि शस्त्राणि त्यक्त्वा, मोक्षकामः, महात्मा रथं, आयुधानि, बाणान्, परशुं च समर्पितवान्। धनुषः जलं निन्याय, रामः परमं तपः कृतवान्, लज्जां, बुद्धिं, श्रीं, कीर्तिं, लक्ष्मीं च निगृह्य, हे शत्रुनिग्रह। धर्मात्मा, पञ्चाधारं स्थाप्य, रथं प्रेषितवान्; कर्मप्रभुः आरम्भे विभक्तवान्। न तयोः कश्चन सौभं भक्त्या विनष्टवान्, न च महात्मा असमर्थः; स जामदग्न्यः, ऋषिः पूज्यः, प्रसिद्धः अस्ति।