रामे राज्यं कुर्वति, तदा मुनिभ्यो देवमानुषेभ्यश्च चौरभयं नासीत्। रामे राज्ये स्थिते, सर्वे पृथिव्यां जनाः धर्मिष्ठाः आसन्; न कश्चन प्राणिनां अधार्मिकः दृष्टः। रामे राज्ये, सर्वे प्राणाः सम्यग्व्यवस्थिताः आसन्; एतदद्यापि पुराणकथाः जानन्तः गायन्ति। स रामः श्यामवर्णः, तरुणः, रक्तलोचनः, गजराजेषु वृषभ इव, जानुपर्यन्तभुजः, सुन्दरमुखः, सिंहस्कन्धः, महाबलश्च आसीत्। स दशवर्षसहस्राणि दशशतानि च राज्यं भुक्त्वा, पृथिवीं शशास। ‘रामः रामः रामः’ इति विद्वांसां मध्ये कीर्तिः आसीत्; रामे राज्ये, जगत् एव राममयं जातम्। तस्मिन्काले, न द्विजेषु कश्चन ऋग्यजुःसामवेदवर्जितः आसीत्; दण्डकावनवासेन देवकार्यं स सम्पन्नवान्। स पुलस्त्यवंशसम्भवः पुरुषश्रेष्ठः, पूर्वं दुष्कृत्यं कृतवान्, स देवगन्धर्वनागारिभिः सह रावणं हत्वा, स्वबलेन तेजसा च विराजमानः, इक्ष्वाकुवंशवर्धनः अभवत्। स रावणं तस्य च अनुचरान् हत्वा, दुर्जयः स्वर्गं जगाम; एवं महात्मनः दशरथात्मनः प्रसिद्धं प्रादुर्भावं अभवत्। ततः, द्वाविंशतितमे युगे, श्रीवत्सलाञ्छनः, भयत्राणाय, महाबाहुः कृष्णः अवतरत्। सः दयालुः, दानशीलः, लोकप्रसिद्धः, देशकालवित्, शङ्खचक्रगदाखड्गधारी च आसीत्। वसुदेवसंज्ञः, सदा लोकहिते रतः, वृष्णिकुले अभवत्, पृथिव्याः कल्याणाय। स मधुसूदनः, दातृ, शत्रुभयप्रदः, शकटार्जुनरामदुर्गविनाशकः कीर्तिमान् आसीत्। स कंसादीन् युद्धे हत्वा, मानुषरूपिणः दानवान् अपि नाशयामास; एषः महात्मनः लोकसंग्रहार्थं प्रादुर्भावः। पुनः, कलियुगक्षये, विष्णुयशोनाम्ना कल्किरूपेण हरिः अवतारं करिष्यति, धर्मह्रासे संप्राप्ते। तदा, बह्वपार्थदर्शनानां दुष्टमतानां विनाशाय, धर्मवृद्धये, ब्राह्मणानां च हितकाम्यया, सः अवतरिष्यति। एते चान्ये च बहवो विष्णोः प्रादुर्भावाः, देवसंघैः सहिताः, पुराणेषु ब्रह्मविद्भिः कीर्त्यन्ते। एवं श्रुत्वा, कुन्तीपुत्रः कौन्तेयः युधिष्ठिरः, कुरूनां नन्दनः, भीष्मं पुनः अपृच्छत्। सः उवाच—"भूयः, उत्तमवक्ता, श्रीमदुपेन्द्रस्य वृष्णिषु जन्म कथय। यथा श्रीजनार्दनः माधवेषु अवतीर्णः, तथा विस्तरेण वद, पितामह।" एतच्छ्रुत्वा, महाबलः भीष्मः, माधवेषु केशवस्य जन्मकथां प्रवक्तुम् आरब्धवान्। "शृणु, युधिष्ठिर, यथातथ्यं वक्ष्यामि—कथं नारायणः वृष्णिकुले जातः। पुरा, कृतयुगे, लोके त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धः युद्धः अभवत्, यं तारकामयं विदुः। तत्र, विरोचनः, मायः, तारकः, वराहः, श्वेतः, विप्रचित्तिः, प्रलम्बः, वृत्रः, जम्भः, बलः, नामुचिः, कालनेमिः, प्रह्लादः, लम्बः, किशोरः, स्वरभानुः, अरिष्टः, राक्षसेन्द्रश्च—एते चान्ये सहस्रशो दैत्यगणाः, विविधायुधधारिणः, नानारत्नविभूषिताः, विविधवाहनाः च, युद्धाय समुपस्थिताः। ते दैत्यदानवाः देवसंघान् प्रत्यस्थन्; देवा अपि, आदित्या वसवः रुद्राः साध्याः, विश्वेदेवाः, मरुद्गणाः, इन्द्रः, यमः, वरुणः, चन्द्रः, कुबेरः, अश्विनौ च, अन्ये च देवगणाः, स्वस्वशक्त्या दानवैर्युद्धं कृतवन्तः। तत्र सुरासुरयुद्धं घोरं जातम्; उभयोरपि सैन्ययोः मध्ये भीषणः सङ्ग्रामः अभवत्, तीक्ष्णशस्त्रवर्षेण परस्परं प्रहारयन्तः। तत्र दैत्यैः देवा, गन्धर्वयक्षनागरचारणैः सहिताः, निपातिताः; सुरगणाः तैः दैत्यैः युद्धे विनाश्यमानाः आसन्। तदा, देवाः मनसा नारायणं शरणं प्रपन्नाः; तस्मिन्नेव क्षणे, हरिः, सर्वेश्वरः, तत्र समुपस्थितः। सः श्रीमान् विष्णुः, शङ्खचक्रगदाधरः, गरुडारूढः, स्वतेजसा पृथिवीं प्रकाशयन्, सर्वलोकवन्दितः, तत्र प्रादुरभवत्। तमागतं दृष्ट्वा, सर्वे देवा प्रमुदिताः, भयमुत्सृज्य, पुनः दानवदैत्यैः समरे प्रवृत्ताः। ततः युद्धं भीषणं, अद्भुतं, रोमाञ्चनं जातम्; सर्वे देवाः शक्रपूर्वकाः, तेषां दैत्यान् समरे निपातितवन्तः। देवैः पीड्यमानाः, दैत्यदानवाः पलायितवन्तः। तदा, दानवान् रणभूमौ पलायमानान् दृष्ट्वा, कालनेमिनामकः दानवः समुपस्थितः। सः रिपून् कम्पयन्, शतबाहुः, शतवदनः, शतशिराः, शतशृङ्गगिरिप्रख्यः, तत्र द्रढमवस्थितः।