आस्तीकः तदा वासुकिं सर्पराजानमुवाच—“अद्याहं राजानं मङ्गलैर्वचोभिः तुष्ययिष्यामि, महाबाहो, येन धर्मात्मनः स राज्ञः यज्ञः निवर्तितुं शक्येत, उत्तमसर्प। बुद्धिमान् सर्पराज, मयि सम्पूर्णं विश्वासं कुरु; तव मनसि कदापि सन्देहः न भवतु।” इत्युक्ते वासुकिः शोकविह्वलः, भग्नहृदयोऽभवत्; दिशः न पश्यति, ब्रह्मदण्डेन संतप्तः। तं सान्त्वयन् आस्तीकः पुनरुवाच—“त्वं न किञ्चित् क्लेशं कुर्याः, श्रेष्ठसर्प; तव यः ज्वलनाग्निसमुत्थः भयः, तं अहं निवारयिष्यामि। अहं तं भीषणं ब्रह्मदण्डं, कालाग्निसमं, नाशयिष्यामि; त्वं कदापि न भीतः भव।” एवं स आस्तीकः तदा वासुकेः तं घोरं शोकं स्वयमङ्गीकृत्य शीघ्रं तत्रतः प्रस्थितः। स आस्तीकः, द्विजश्रेष्ठः, सर्वगुणसम्पन्नः, सर्पपतिनां मोक्षाय जनमेजयस्य यज्ञस्थानं जगाम। तत्र गत्वा स आस्तीकः तदीयं श्रेष्ठं यज्ञवाटं ददर्श, यत्र बहवः ऋत्विजः सूर्याग्निसमप्रभाः विराजन्ते स्म। आस्तीकः तत्र प्रवेष्टुमिच्छन् द्वारपालैः निरुद्धः, प्रवेशकामः स महातपाः तं यज्ञं स्तुत्वा स्थितः। ततः स द्विजश्रेष्ठः, धर्मात्मा, यज्ञशालां प्राप्त्वा, अनन्तकीर्तिं राजानं, ऋत्विजः, होतारः, अग्निं च सस्मार, तान् सर्वान् प्रशशंस। स तत्र उवाच—“प्रयागे सोमयज्ञो वरुणयज्ञश्च, प्रजापतेश्च यज्ञः अभूत्; तथा तवायं यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणं भूयात्। इन्द्रस्य शतयज्ञाः श्रूयन्ते, तेषां चान्यद् एकशतम्; एवं तवायं यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणं भूयात्। यमस्य यज्ञः, हरिमेधस्य, रन्तिदेवस्य च यज्ञः; तथैव तवायं यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणं भूयात्। गयस्य, शशबिन्दोः, वैश्रवणस्य च यज्ञः; तथैव तवायं यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणं भूयात्। नृगस्य, अजमीढस्य, दशरथस्य च यज्ञः; तथैव तवायं यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणं भूयात्। दिव्यः देवपुत्रस्य, युधिष्ठिरस्य, अजमीढस्य च यज्ञः श्रुतः; तथैव तवायं यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणं भूयात्। कृष्णस्य सत्यवत्याः पुत्रस्य यज्ञः, यत्र स एव तद्देवकर्म अकरोत्; तथैव तवायं यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणं भूयात्। एते चात्र, ये सूर्यसमप्रभाः, इन्द्रकर्मणि समागताः; अद्य तेषां ज्ञानं न लभ्यते, न च तेषां दानानि नश्यन्ति। लोके द्वैपायनात् श्रेष्ठो होतृनास्ति; एष मे निश्चयः। तस्य शिष्याः पृथिव्यां विचरन्ति, स्वकर्मसु निपुणाः। विभावसुः, अद्भुततेजाः, महात्मा, सुवर्णबीजः, हविःप्रदः, कृष्णपदः, सर्पिललाटः—अयं अग्निः, भगवन्, तव हविः गृह्णाति। इमस्मिन्सर्वभूतेषु, राजन्, त्वदन्यः न विद्यते येन प्रजाः रक्ष्यन्ते; तव स्थैर्येण अहं सर्वदा विश्वस्तः अस्मि—त्वं वरुणधर्मराजयमसमानः। यथा शक्रः वज्रधारी लोके रक्षकः, तथैव त्वं प्रजापालकः; मम मतिना त्वमेव श्रेष्ठः नराणाम्, न चान्यः राजा त्वत्तुल्यः जातः। त्वं खट्वाङ्गनाभागदिलिपययातिमान्धातृणां बलसमः; तव तेजः सूर्यसमम्, त्वं भीष्मवत् धर्मनियमपालकः। वाल्मीकिवत् स्वबलं गुह्यं करोषि, वसिष्ठवत् कोपसंयतः; तव राज्यं मम मन्येन्द्रसमं, तव प्रभा नारायणसमप्रभा। यमवत् धर्मवित्, कृष्णवत् सर्वगुणसम्पन्नः, वसुसदृशः श्रीनिवासः, यज्ञनिधिः त्वम्। दम्भोध्भवसमबलः, रामवत् अस्त्रविद्यावान्, और्वत्रितसमतेजाः, भागीरथवत् दुर्लभदर्शनः। एवं स्तूयमाने सर्वे तुष्टाः—राजा, सभासदः, ऋत्विजः, होतारश्च; तेषां मङ्गलचेष्टाः दृष्ट्वा जनमेजयः उवाच। स राजा—“अयं बालकः सति वृद्धवत् भाषते; नैनं बालं मन्ये, वृद्ध एवायम्। इच्छाम्येनं वरं दातुम्; ब्राह्मणाः, मम कृते सम्यक् व्यवस्थितिं कुरुत।” एवं तक्षकोऽपि शीघ्रं आगच्छति— राजा वरदः वाक्यं वक्तुमिच्छन् ब्राह्मणं प्राह—“वरणं वृणीष्व।” तदा होता, हृदये न संपूज्य, उवाच—“तक्षको नायं यज्ञे सति आगच्छति।” राजा उवाच—“यथा मम यज्ञः संपूर्णः, तथा तक्षकः शीघ्रं आगच्छति, एवं सर्वे यत्नं कुरुत, स हि मम शत्रुः।” शास्त्रवदग्निवद्, तक्षकः भयार्तः इन्द्रस्य वासे अस्ति। यथा रक्ताक्षः सारथिः, महात्मा, प्राचीनकथाविद्, पूर्वं बुद्ध्वा, तदा राजानं पृष्ट्वा प्रोवाच यद् ब्राह्मणाः वदन्ति—“इन्द्रेण तक्षकाय वरः दत्तः—‘मया सह स्थेहि, सुपालितः; त्वां वह्निः न दहिष्यति।’” एवं सर्पैः निर्भयः कृतः प्रभुः प्रस्थितः। मनसि चिन्तयन्—“एवं भविष्यति”—इति। स तक्षकः, उत्तरीयवासे स्थितः, भयात् संतप्तः, न सुखं लेभे; तदा राजा, मन्त्रविद्, कोपसमन्वितः, तक्षकस्य विनाशकामः, पुनरुवाच। “यदि तक्षकः इन्द्रस्य वासे अस्ति, ब्राह्मणाः, तर्हि स इन्द्रेण सह वह्निना अपात्यताम्।” राज्ञा तक्षको विशेषतः नाहूतः, ततः होता तत्र हविः प्रायच्छत् तक्षकस्य आह्वानाय। एवं यज्ञे हविराहूयमानं तक्षकोऽपि पुरन्दरसमेतः आकाशे तदा ददृशे, महता कम्पनेन।