नहुषस्य पुत्रः ययातिः, धर्मनिष्ठः महाबलः, स्वपुत्रान्—यदुं, तुर्वसुं, द्रुह्युं, अनुं च—स्वैः अनुजान् सहितान्, बहिर्भूमिषु न्ययोजयत्। स्वकं राज्यं तु कनिष्ठपुत्रं पुरुम् उपादाय, स्वयम् वनवासव्रतम् आदाय, ब्राह्मणैः तपस्विभिः च सह नगरात् निर्गत्य वनं प्रविवेश। सः राजा देवयानीं शर्मिष्ठां च अन्याभिः पत्निभिः सहितः, वनवासे परमं तपः समाचरत्। यदुतः यदोरपत्यं यदवः अभवन्; तुर्वसोर्यवनाः; द्रुह्योः भोजाः; अनुं प्रत्यपि म्लेच्छाः जाताः। पुरोः तु पौर्वाः, येषां त्वं, राजन्, वंशजेः; स एव कुलः सहस्रशः वर्षाणि क्षितिपालकः अभवत्। एवं नहुषात्मजः ययातिः, स्वेच्छया स्वपुत्रं राजे स्थाप्य, स्वयम् वनं प्राविशत्, तपस्वी सञ्जातः। सः ब्राह्मणैः सह वनवासं कृत्वा, नियमपरायणः, फलमूलभक्षी, जितेन्द्रियः, स्वर्गं जगाम। स्वर्गे गत्वा, सः सुरगृहे सुखेन रममाणः किञ्चित्कालं वसन्, शक्रेण पुनः पतितः। स्वर्गात् पतित्वा, न पृथिवीं न स्वर्गं, मध्ये व्योम्नि तिष्ठन्, तत्रैव स्थितः इति श्रुतम्। तस्मात् पुनः सः स्वर्गं प्राप्तवान्, वसुमत् अष्टकश्च वीर्यवान् सह। प्रतर्दनः शिविश्च तत्र सभायाम् उपविष्टाः, तत्र केन कर्मणा पुनः सः स्वर्गं प्राप्तवान् इति प्रश्नः जातः। ययातिः, इन्द्रसमः, कुरुवंशवर्धनः, अग्निवर्चसा दीप्तः, तस्य सर्वाणि कर्माणि, यस्य कीर्तिः दिवि भूमौ च विस्तीर्णा, श्रोतुम् इच्छामि। अहं ते ययातेरुत्तरं चरितं, पुण्यं पापनाशनं, स्वर्गे चिह्नि च, विस्तरेण कथयिष्यामि। नहुषपुत्रः ययातिः, प्रसन्नेन मनसा कनिष्ठपुत्रं पुरुम् राज्ये स्थाप्य, स्वयम् वनं गतः। ज्येष्ठपुत्रान् पुरवे न्यस्य, फलमूलाशनः, दीर्घकालं वने वासं कृतवान्। सः जितेन्द्रियः जितक्रोधः, पितृन् देवांश्च तर्पयन्, अग्निषु वनेनियमेन हविः समर्पयत्। अतिथीन् वन्यैः अन्नैः पूजयन्, शिल्पिनः व्रतं गृहीत्वा, अवशिष्टभोजी अभवत्। सहस्रवर्षाणि एतेनैव विधिना वसन्, त्रिंशद् हेमन्तान् वायुभक्षः, निगृहीतवाक्चेताः। ततः संवत्सरं वायुभक्षः, अपरिश्रान्तः, पंचाग्निमध्ये तपश्चकार। षण्मासान् एकपदस्थितः, वायुनैव जीवन्, पुण्यकीर्तिः सः स्वर्गं ययौ, पृथिवीमाक्रम्य व्योम्नि चरन्। सः राजा स्वर्गं प्राप्त्वा, देवगृहे वसन्, त्रिंशद्भिः साध्यैः मरुद्भिः वसुभिः च पूजितः। देवलोकं ब्रह्मलोकं च विचरन्, धर्मात्मा जितेन्द्रियः सः तत्र चिरं वासं कृतवान्। कदाचित् सः ययातिः इन्द्रस्य समीपम् आगतः; संवादान्ते इन्द्रः पृथिवीश्वरं पप्रच्छ—"यदा तव पुत्रः पुरुः, तव रूपं गृहीत्वा, तव वार्धक्यं बिभ्रन्, पृथिवीं पालितवान्, त्वं च तस्मै राज्यं दत्त्वा, किं तस्मै उक्तवान्? सत्यं वद।" "गङ्गायमुनयोर्मध्ये एषा सर्वा भूमिः तव; पृथिव्याः मध्ये त्वमेव राजा, भ्रातरः तव बाह्येषु देशेषु अधिपाः। न कदाचित् पुरुषः विषादात्, मायया, क्रोधेन वा, कर्म कुर्यात्; न च पराजयमातनोत्, न द्वेषं, न वैरं कुत्रचित्। माता, पिता, ज्येष्ठः, विद्वान्, तपस्वी, धीरः—एतान् न कदापि अवज्ञायेत्। यो बलवान् सदा क्षमते; दुर्बलः क्रुध्यति। दुष्टः साधून् द्वेष्टि, निर्बलः बलिनं द्वेष्टि।" "कुब्जः सुन्दरं द्वेष्टि, दरिद्रः धनिनं द्वेष्टि; आलसी प्रवृत्तिं द्वेष्टि, अधर्मात्मा धर्मात्मानं द्वेष्टि। अधार्मिकः धार्मिकं द्वेष्टि—एषः दुष्टस्य लक्षणं; विपरीतम् उत्तमस्य। ब्राह्मणो वा राजा वा वैश्यः शूद्रः अपि वा—ये गुणिनां प्रति भक्ताः, ते कीर्तिमन्तः स्मृताः। तस्मात्, राजन्, पुरुषः सदा गुणेषु मनः स्थापयेत्; अगुणभक्ताः अज्ञानिनः, यथा तव भ्रातरः।" "त्वं धर्मज्ञः, परं धर्मं गर्वयन्, अद्य पुनः श्रावय मे लोकधर्मस्य उत्तमां कथां। यो न क्रुध्यति सः क्रुध्यमानात् श्रेष्ठः; क्षमावान् अक्षमात् श्रेष्ठः। अमानुषेषु मानुषः श्रेष्ठः, अज्ञानिषु पण्डितः श्रेष्ठः। निन्दितः अपि क्षमावान् कठोरं न वदेत्; सः निन्दकं दहति, पुण्यं च प्राप्नोति। न कदाचित् निन्दकः स्यात्, न च कटुवादी; न च हीनात् किंचिद् गृह्णीयात्। यदि वाक्येन परस्य चित्तं विक्रियते, तादृशं वचनं न वदेत्।" "यो निन्दकः, कटुवादी, वाक्शल्ययुक्तः, अन्यान् वाक्कण्टकैः विदारयति, सः भाग्यहीनः, तस्य विनाशः वदने बद्धः।" एवं धर्मज्ञः ययातिः पुत्रं पुरुम् उपदिश्य, स्वधर्मे स्थितः, स्वर्गे च महतीं कीर्तिं प्राप, पृथिव्यां च पुण्यश्लाघ्यं वंशं संस्थाप्य, तपसा च परमां सिद्धिं अलभत।