एकदा सुमहात्मा अजमीढः सर्वान् पृथिव्यां राज्ञः करदायिनः पुनः पुनः विजित्य, भूमिं पुनः प्राप्तवान्। तदा स बलवान् महायज्ञान् अनेकेन दानसमृद्ध्या अयजत्। ततः संवरणात् सौर्यापत्यायां तपत्यां कुरुः अभवत्। सर्वजनाः धर्मज्ञं तम् राजा इति चक्रुः। तस्य महात्मनः प्रभावेन कुरवः महत् विश्वासं प्राप्तवन्तः, तस्य नाम्ना कुरुजङ्गलं विष्णातं प्रसिद्धं अभवत्। स महातपाः तपस्याः प्रभावेन कुरुक्षेत्रं पुण्यतीर्थं कृतवान्, अश्ववत् तथा चैत्तरथं ऋषिं अपि प्रतिष्ठितवान्। तस्य सुप्रसिद्धं पुत्रं जनमेजयं तथा अन्यान् अपि पुत्रान् श्रुतवन्तः स्म। तस्य पत्न्याः पञ्च पुत्राः अभवन्—अविक्षितः, परिक्षितः, सबलाश्वः, आदिराजः, विराजः, शाल्मलिः च। उच्चैःश्रवा, भङ्गकारः, जितारिः च अष्टमः अभवन्। तेषां वंशे जनमेजयः अन्ये च सप्त महावीर्यवान्, अन्ये च महारथाः कर्मणा प्रसिद्धाः अभवन्। परिक्षितस्य सर्वे पुत्राः धर्मार्थकुशलाः आसन्—कक्षसेनः, उग्रसेनः, चित्रसेनः च बलवान्। इन्द्रसेनः, सुषेनः, भीमसेनः नाम्ना—एते जनमेजयस्य पुत्राः पृथिव्यां प्रसिद्धाः महाबलवन्तः आसन्। धृतराष्ट्रः ज्येष्ठः अभवत्, पाण्डुः तथा बह्लिकः अपि। निःशधः महातेजाः, जम्बुनदः बलवान्, कुन्दोदरः, पदति, वसति अष्टमः स्मृतः। सर्वे धर्मार्थकुशलाः, सर्वभूतहिते रताः आसन्। ततः धृतराष्ट्रः राजा अभवत्। तस्य पुत्रः कुन्दिकः, हस्तिः, वितर्कः, क्रथः, कुन्दिनः पञ्चमः। हविश्रवाः, इन्द्रभः, भूमन्युः अजितः—एते त्रीणि पुत्राणि धृतराष्ट्रस्य पृथिव्यां प्रसिद्धाः अभवन्। प्रतिपः, धर्मनेत्रः, सुनेत्रः—एते त्रीणि पुत्राणि अभवन्। तेषु प्रतिपः अग्रगण्यः अभवत्, पृथिव्यां अद्वितीयः। प्रतिपस्य त्रीणि पुत्राणि—देवापिः, शान्तनुः, बह्लिकः महारथः। देवापिः धर्मस्य हितम् इच्छन् वनं गच्छन् निवृत्तः। शान्तनुः राज्यं प्राप्तवान्, बह्लिकः महारथः अभवत्। एते भारतवंशजाः दिव्याः महारथाः। तेषु अन्ये अपि उत्तमराजानः ब्रह्मसमानाः अभवन्। एते इला-वंशे दिव्याः वीर्यवन्तः अभवन्, महराजन्। जनमेजयः व्रतानि कृत्वा गङ्गायाः तटे सहस्रशः अश्वमेधयज्ञान्, शतशः वाजपेययज्ञान् अयजत्। पुनः स महायज्ञैः सर्वकामदानेन पूजां अकरोत्—अग्निष्टोम, अतिरात्र, उक्त, सोमयज्ञैः बहुलं। सहस्रशः वाजपेय, सत्रयज्ञैः सम्यक् कृत्वा, शाकुन्तलस्य पुत्रः ब्राह्मणान् धनैः तुष्ट्वा, तं दृष्टवान्। पुनः भारतः कान्वायै शुद्धजम्बुनदस्वर्णस्य सहस्रकम् पद्मानि अदात्। तस्य यूपाः शतहस्तपरिमाणाः सुवर्णमयाः, सहस्रहस्तोन्नताः, इन्द्रादिभिः देवैः सह समारोपिताः। ते भूषणैः विभूषिताः, सर्वरत्नैः शोभिताः, सुवर्णं, गजाः, अश्वाः, महिषाः, उष्ट्राः, वृषाः, पशवः च दत्ताः। दासीः, दासाः, धनम्, धान्यम्, गाः सवत्साः सद्गुणाः, भूमिः सहस्रयूपचिह्निता दानसमृद्धा कान्वायै दत्ता। अनेके ब्रह्मसदृशेभ्यः धनम् दत्त्वा, अनेकानि यज्ञानि कृत्वा, ग्रामाः, रम्यगृहाणि कोटिशः तदा दत्तानि। भारतात् भारत्या ख्यातिः उत्पन्ना, येन भारतवंशः प्रतिष्ठितः। तस्य वंशे देवसमानाः महारथाः अभवन्। तेषु अनेके श्रेष्ठाः क्षत्रियाः ब्रह्मसमानाः, तेषां नामानि अनन्तानि। तेषां वंशे मुख्याः भगवन् वर्णयिष्यामि—ये महाभागाः, दिव्याः, सत्यनिष्ठाः, धर्मपरायणाः। इक्ष्वाकुवंशे महाभिषः नाम राजा अभवत्, पृथिव्याः स्वामी, सत्यवचनः, सत्यनिष्ठः। स सहस्रशः अश्वमेधयज्ञैः, शतशः राजसूययज्ञैः देवेन्द्रम् तुष्ट्वा, स्वर्गम् प्राप्तवान्। एकदा देवाः ब्रह्माणम् उपासितवन्तः, तत्र राजर्षयः उपस्थिताः, महाभिषः अपि तत्र आसीत्। तदा गङ्गा, नदीनां श्रेष्ठा, ब्रह्माणम् उपगता। तस्या वस्त्रम् वातेन विक्षिप्तम्, शशाङ्कप्रभया शोभितम्। तस्मिन् काले देवाः मुखानि अपावर्तयन्, किन्तु महाभिषः राजर्षिः निर्भयः गङ्गाम् अपश्यत्। तदा ब्रह्मा महाभिषं अप्रसन्नः उवाच—"पुनः त्वं मृत्युलोके जन्म लप्स्यसि; तत्रैव लोकान् प्राप्तुम् शक्यसि।" "यतः गङ्गायाः मनः आकृष्टम्, तस्मात् सा त्वां मृत्युलोके दुःखं करिष्यति।" "यदा त्वयि क्रोधः जायते, तदा शापबलात् मोक्षं लप्स्यसि।" गङ्गा महाभिषं तेजस्विनम्, धैर्यहीनम् दृष्ट्वा, प्रतिपं तस्य पितरं इच्छित्वा चिन्तयामास। हृदि तम् ध्यायन्ती, नदीनां श्रेष्ठा प्रतिपम् उपगता। सा दुःखेन विदीर्णरूपा, राजानम् अपश्यत्। गच्छन्ती सा मार्गे वसुं दृष्ट्वा, दिवि स्थितं, तादृशं रूपं प्राप्तम्। तान् तथा दृष्ट्वा, नदीनां श्रेष्ठा तान् पप्रच्छ।