कुरुकुलस्य महाबारतस्य आरम्भे, मद्रराजः पाण्डवेषु आगच्छन्, तत्र सुघोषः सुईयोधनः तं मार्गे उपहारैः ठगयामास। तस्मिन् समये, शल्यः वरं प्रार्थितवान्, "तव साह्यं ददामि" इति। तेन वचनं दत्त्वा, शल्यः पाण्डवेषु गत्वा आगच्छत्। तत्र, शान्तिप्रयासेन, राजा धृतराष्ट्रः इन्द्रस्य विजयस्य कथा वर्णयामास, यत्र पाण्डवाः कौरवेषु याजकं प्रेषयामास। तत्र, विचित्रवीर्यस्य याजकस्य वचः स्वीकृत्य, इन्द्रस्य विजयः च याजकस्य गमनं च वर्णितम्। पाण्डवेषु शान्तिं इच्छन्, धृतराष्ट्रः संजयम् एकं दूतं प्रेषयामास। पाण्डवाः वासुदेवेन सह, धृतराष्ट्रः चिन्तितः रात्रिं जाग्रतामास। तत्र, विदुरः धृतराष्ट्राय उपकारी वाक्यानि बहूनि उवाच। तदनन्तरम्, सनत्सुजाता दुःखितराज्ञे आत्मनं ज्ञानं व्याख्यातम्। प्रभाते, राजसभा मध्ये, संजयः वासुदेवस्य च अर्जुनस्य एकता विषये भाषितवान्। तत्र, कृष्णः, करुणया पूर्णः, शान्तिं इच्छन्, नागसाह्वय नगरे आगच्छन्, सम्विधानार्थं। कृष्णस्य शान्तिप्रार्थनां दुर्योधनः अस्वीकृतवान्, यद्यपि सः उभयोः पक्षयोः कल्याणं इच्छति। तत्र दम्भोद्भवस्य कथा च महात्मनः मातालीः वरप्रार्थना च वर्णिताः। गालवस्य ऋषिः च विदुलायाः पुत्रे उपदेशः च कथितः। तत्र, कृष्णः कर्णस्य पापपूर्णं परामर्शं दुर्योधनस्य च अन्येषां च ज्ञापयामास। कृष्णः कर्णं रथे उपविष्टं कृत्वा, तं विविधानि उपायैः सम्बोधितवान्, किन्तु कर्णः स्वधर्मे स्थिता अस्वीकृतवान्। हस्तिनापुरात् उपप्लव्यं गत्वा, शत्रुघातकः हरिः पाण्डवेषु सर्वं घटनां वर्णयामास। तस्य वचः श्रुत्वा, पाण्डवाः युद्धाय सर्वं सन्नद्धाः अभवन्। ततः, हस्तिनापुरात् पुरुषाः, अश्वाः, रथाः च गजाः च युद्धाय गन्तुं प्रस्थानम् आरब्धम्। तत्र, राजा दुर्योधनः पाण्डवेषु सन्देशं प्रेषयितुं उलूकं प्रेषयामास, महायुद्धस्य पूर्वसन्ध्यायाम्। रथचालकाणां च महाबलानां च गणना, अम्बायाः कथा च अत्र वर्णिता। एषः उद्योगपर्वः, संवादानां च संघर्षाणां च समाविष्टः, शतद्विशत् अष्टादश अध्यायानां युक्तः, महर्षिणा प्रतिवक्तम्। नवसहस्त्रद्वयं अङ्कितानि श्लोकानि अत्र विद्यमानानि, तत्र च नवतिः अधिकानि। व्यासेन, यः उत्तमबुद्धिमान्, एषः खण्डः संकल्पितः, ततः भीष्मपर्वः वर्ण्यते, यः विविधविषयैः युक्तः अस्ति। तत्र, संजयः जम्बुद्वीपस्य निर्माणं वर्णयति, यत्र युधिष्ठिरस्य सेना गम्भीरशोकं अनुभवति। तत्र, दशदिनानि तीव्रं भयंकरं युद्धं जातम्, यत्र महान् मनःसामर्थ्ययुक्तः वासुदेवः अर्जुनस्य भ्रमं नाशयति। तस्मिन् समये, कृतज्ञता पूर्वकः कृष्णः, चक्रधरः, त्वरितं रथात् कृत्यं कृत्वा भीष्मं वधाय गत्वा, भयंकरं युद्धं आरभत। तत्र, कृष्णस्य वचः चाबद्धं भूतम्, अर्जुनः, गाण्डीवपाणिः च सर्वश्रेष्ठः योद्धा, युध्दे स्थितः। अर्जुनः शक्तिशाली धनुर्धरः, शिखण्डिनं पूर्वतः स्थापयित्वा, भीष्मं तीव्राणि बाणैः रथात् नीतवान्। तत्र भीष्मः बाणशय्यायाम् उपविशति; एषः भीष्मपर्वः तदनन्तरं विस्तृतं महाबारते वर्णितम्। एषः शतद्विशत् सप्तदश अध्यायाः, पञ्च हजारद्वयं अङ्कितानि श्लोकानि युक्तानि। अत्र च चौराशीतिः श्लोकानि व्यासेन ज्ञातानि भीष्मपर्वे। तदनन्तरं द्रोणपर्वः वर्ण्यते, यः विविधघटनैः पूर्णः अस्ति, यत्र विशिष्टः आचार्यः सेनायाः सेनापतिः नियुक्तः। दुर्योधनस्य प्रसन्नतायाम्, अस्त्राणां स्वामी धर्मराजस्य पुत्रं पकडितुं आचार्यः प्रतिज्ञां कृतवान्। तत्र, संशप्तकाः अर्जुनं युद्धभूमिना दूरं गच्छन्ति, तथा राजा भागदत्तः, इन्द्रसमानः युद्धे, कृष्णेन सुशृङ्गाश्वेन पराजितः। तत्र, अनेकाः महाबलाः योद्धाः अभिमन्युम् एकाकिनं नाशयन्ति। जयद्रथेन नेतृत्वं कृत्वा, युवा, वीर अभिमन्युः, यः न अपक्वः, नाशितः; तदा अर्जुनः युद्धे क्रोधितः, सप्त अक्षौहिण्यः नाशयति। तत्र, भीमः प्रचण्डबाहुः च सत्यकी, महान् रथचालकः, युधिष्ठिरस्य आज्ञया, पाण्डवसेनायाम् प्रविष्टाः। सर्वेषां संशप्तकाणां युद्धे नाशः जातः; नवकोटिः वीराणां संशप्तकयोद्धाः पतिताः। एवं महाभारते युध्दस्य कथा, यत्र धर्मस्य विजयः लभ्यते, यथावत् वर्णिता।