బాష్పగద్గదయా వాచా ముఖేన పరిశుష్యతా। కృతాఞ్జలిర్వరారోహా పర్యశ్రునయనా తతః
కన్నీళ్లతో గొంతు దడదడలాడుతూ, ముఖం పొడిబారిపోయి, చేతులు ముడుచుకుని, కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయిన ఆ సుందరి ఇలా చెప్పింది.
ధైర్యమాలమ్బ్య వామోరూర్హృదయేన ప్రవేపతా। న మామర్హసి ధర్మజ్ఞ పరిత్యక్తుమనాగసమ్
ధైర్యంగా ఉండాలని ప్రయత్నిస్తూ, ఎడమ తొడ వణికిపోతుండగా, "ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, నేను దోషం లేని వాడిని, నన్ను వదిలిపెట్టకూడదు," అని అంది.
ధర్మే స్థితాం స్థితో ధర్మే సదా ప్రియహితే రతామ్। ప్రదానే కారణం యచ్చ మమ తుభ్యం ద్విజోత్తమ
నేను ధర్మంలో నిలిచినవాడిని, ఎప్పుడూ నీకు ఇష్టమైనది, మంచిది చేయడంలో ఆసక్తి చూపించాను. నన్ను నీకు ఇచ్చిన కారణం కూడా ఇదే, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా.
తదలబ్ధవతీం మన్దాం కిం మాం వక్ష్యతి వాసుకిః। మాతృశాపాభిభూతానాం జ్ఞాతీనాం మమ సత్తమ
నేను అదృష్టం లేకుండా, ఆశించినది పొందలేకపోతే, మా తల్లి శాపంతో బాధపడుతున్న బంధువుల మధ్య, వాసుకి నన్ను ఎలా చూస్తాడు, మానవ శ్రేష్ఠా?
అపత్యమీప్సితం త్వత్తస్తచ్చ తావన్న దృశ్యతే। త్వత్తో హ్యపత్యలాభేన జ్ఞాతీనాం మే శివం భవేత్
నీవు ఇవ్వాల్సిన సంతానం నాకు ఇంకా కలగలేదు. నీ ద్వారా సంతానం కలిగితే, నా బంధువులకు మేలు జరుగుతుంది.
సంప్రయోగో భవేన్నాయాం మమ మోఘస్త్వయా ద్విజ। జ్ఞాతీనాం హితమిచ్ఛన్తీ భగవంస్త్వాం ప్రసాదయే
బ్రాహ్మణా, నీతో నా కలయిక వృథా కాకూడదు. నా బంధువుల మేలు కోసం, ప్రభూ, నేను నిన్ను వేడుకుంటున్నాను.
ఇమమవ్యక్తరూపం మే గర్భమాధాయ సత్తమ। కథం త్యక్త్వా మహాత్మా సన్గన్తుమిచ్ఛస్యనాగసమ్
శ్రేష్ఠుడా, నీవు నా గర్భంలో స్పష్టంగా కనిపించని శిశువును ఉంచి, నన్ను వదిలిపెట్టి పాముల దగ్గరకు వెళ్ళాలని ఎలా అనుకుంటున్నావు?
ఏవముక్తస్తు స మునిర్భార్యాం వచనమబ్రవీత్। యద్యుక్తమనురూపం చ జరత్కారుం తపోధనః
ఇలా ఆమె అడిగినప్పుడు, తపస్సులో ప్రావీణ్యుడైన ఆ ఋషి తన భార్య జరత్కారునికి ఇలా అన్నాడు: "నీ మాటలు తగినవే, సరైనవే అయితే—"
అస్త్యయం సుభగే గర్భస్తవ వైశ్వానరోపమః। ఋషిః పరమధర్మాత్మా వేదవేదాఙ్గపారగః
"శుభే, నీ గర్భంలో నిజంగా అగ్నిలా ప్రకాశించే ఒక శిశువు ఉన్నాడు. అతడు మహా ధర్మాత్ముడు, వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు నేర్చుకున్న ఋషి."
ఏవముక్త్వా స ధర్మాత్మా జరత్కారుర్మహానృషిః। ఉగ్రాయ తపసే భూయో జగామ కృతనిశ్చయః
ఇలా చెప్పి, ఆ ధర్మాత్ముడు, మహర్షి జరత్కారు, తన సంకల్పంలో స్థిరంగా, మళ్లీ ఘోర తపస్సు కోసం వెళ్లిపోయాడు.
గతమాత్రం తు భర్తారం జరత్కారురవేదయత్। భ్రాతుః సకాశమాగత్య యథాతథ్యం తపోధన
భర్త వెళ్లిన వెంటనే, జరత్కారు తన అన్నవద్దకు వెళ్లి, జరిగినదాన్ని యథాతథంగా వివరంగా చెప్పింది, ఓ తపస్వీ.
తతః స భుజగశ్రేష్ఠః శ్రుత్వా సుమహదప్రియమ్। ఉవాచ భగినీం దీనాం తదా దీనతరః స్వయమ్
అప్పుడు ఆ పాములలో శ్రేష్ఠుడైన వాసుకి, ఆ పెద్ద దుఃఖ వార్త విని, ఇంకా ఎక్కువగా దిగులుపడి, బాధతో ఉన్న తన అక్కతో మాట్లాడాడు.
జానాసి భద్రే యత్కార్యం ప్రదానే కారణం చ యత్। పన్నగానాం హితార్థాయ పుత్రస్తే స్యాత్తతో యది
భద్రే, ఏం చేయాలో, ఎందుకు ఇవ్వాలో నీవు బాగా తెలుసు. పాముల మేలుకోసమే అయితే, నీ కుమారుడు ఆ పని కోసం ఉండనివ్వు.
స సర్పసత్రాత్కిల నో మోక్షయిష్యతి వీర్యవాన్। ఏవం పితామహః పూర్వముక్తవాంస్తు సురైః సహ
ఆ వాడు గొప్ప శక్తిశాలి, సర్పయాగం నుండి మమ్మల్ని తప్పక రక్షిస్తాడు. ఇదే విషయాన్ని బ్రహ్మతో పాటు దేవతలు కూడా ముందే చెప్పారు.
అప్యస్తి గర్భః సుభగే తస్మాత్తే మునిసత్తమాత్। న చేచ్ఛామ్యఫలం తస్య దారకర్మ మనీషిణః
సుభగే, ఆ మహర్షి వల్ల నీ గర్భంలో బిడ్డ ఉన్నాడా? ఆ జ్ఞాని చేసిన ప్రయత్నం వృథా కాకూడదని నేను కోరుకుంటున్నాను.
కామం చ మమ న న్యాయ్యం ప్రష్టుం త్వాం కార్యమీదృశమ్। కింతు కార్యగరీయస్త్వాత్తతస్త్వాఽహమచూచుదమ్
ఇలాంటి విషయాన్ని నిన్ను అడగడం నాకు తగదు. కానీ ఇది ఎంతో ముఖ్యమైనది కాబట్టి, నేను అడిగాను.
దుర్వార్యతాం విదిత్వా చ భర్తుస్తేఽతితపస్వినః। నైనమన్వాగమిష్యామి కదాచిద్ధి శపేత్స మామ్
నీ భర్త గొప్ప తపస్సు చేసేవాడు, అతని స్వభావం కఠినంగా ఉంటుందని నాకు తెలుసు. అందుకే, అతను నన్ను శపించకూడదని, నేను ఎప్పుడూ అతని వెంటపడను.
ఆచక్ష్వ భద్రే భర్తుః స్వం సర్వమేవ విచేష్టితమ్। ఉద్ధరస్వ చ శల్యం మే ఘోరం హృది చిరస్థితమ్
భద్రే, నీ భర్త చేసిన పనులన్నీ నాకు చెప్పు. నా హృదయంలో ఎప్పటి నుంచో ఉన్న ఈ తీవ్రమైన బాధను తొలగించు.
జరత్కారుస్తతో వాక్యమిత్యుక్తా ప్రత్యభాషత। ఆశ్వాసయన్తీ సన్తప్తం వాసుకిం పన్నగేశ్వరమ్
ఇలా అడిగినప్పుడు, జరత్కారువు బాధపడుతున్న పాముల అధిపతి వాసుకిని ఓదార్చుతూ ఇలా సమాధానం చెప్పింది.
పృష్టో మయాఽపత్యహేతోః స మహాత్మా మహాతపాః। అస్తీత్యుత్తరముద్దిశ్య మమేదం గతవాంశ్చ సః
ఆ మహాత్ముడు, గొప్ప తపస్సు గలవాడు, సంతానం కోసం నేను అడిగినప్పుడు, 'ఉంటాడు' అని సమాధానం చెప్పి నన్ను వదిలి వెళ్లిపోయాడు.
స్వైరేష్వపి న తేనాహం స్మరామి వితథం వచః। ఉక్తపూర్వం కుతో రాజన్సాంపరాయే స వక్ష్యతి
ఆయన తనవారితో కూడా ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పినట్టు నాకు గుర్తు లేదు. రాజా, ఒకసారి చెప్పిన మాటను ఆయన తప్పకుండా నెరవేర్చుతాడు.
న సంతాపస్త్వయా కార్యః కార్యం ప్రతి భుజంగమే। ఉత్పత్స్యతి చ తే పుత్రో జ్వలనార్కసమప్రభః
ఈ విషయంపై నీవు బాధపడకూడదు, ఓ పాము. నీకు అగ్ని, సూర్యుని వంటి తేజస్సుతో కూడిన కుమారుడు జన్మిస్తాడు.
ఇత్యుక్త్వా స హి మాం భ్రాతర్గతో భర్తా తపోధనః। తస్మాద్వ్యేతు పరం దుఃఖం తవేదం మనసి స్థితమ్
ఇలా చెప్పి నా భర్త, తపస్సులో నిపుణుడు, అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు, అన్నయ్యా. అందుకే, నీ మనసులో ఉన్న ఈ పెద్ద బాధ పోయిపోవాలి.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా స నాగేన్ద్రో వాసుకిః పరయా ముదా। ఏవమస్త్వితి తద్వాక్యం భగిన్యాః ప్రత్యగృహ్ణత
ఇది విని, పాముల రాజు వాసుకి ఎంతో ఆనందంతో తన అక్క చెప్పిన మాటలను 'అలా కావాలి' అని అంగీకరించాడు.
సాన్త్వమానార్థదానైశ్చ పూజయా చారురూపయా। సోదర్యాం పూజయామాస స్వసారం పన్నగోత్తమః
మధురమైన మాటలు, బహుమతులు, గౌరవంతో, అందమైన రూపం గల తన సోదరిని, పాములలో శ్రేష్ఠుడు అయిన వాడు పూజించాడు.
తతః ప్రవవృధే గర్భో మహాతేజా మహాప్రభః। యథా మోమో ద్విజశ్రేష్ఠ శుక్లపక్షోదితో దివి
అంతటితో ఆ మహాతేజస్సు, మహాప్రభావం గల గర్భం పెరుగుతూ, ద్విజశ్రేష్ఠుడా, శుక్లపక్షంలో పెరుగుతున్న చంద్రునిలా వెలిగింది.
అథ కాలే తు సా బ్రహ్మన్ప్రజజ్ఞే భుజగస్వసా। కుమారం దేవగర్భాభం పితృమాతృభయాపహమ్
తర్వాత, సమయానికి, బ్రాహ్మణా, పాముల రాజు సోదరి, తండ్రి తల్లి భయాన్ని తొలగించే దేవకుమారుడిలాంటి కుమారుడిని ప్రసవించింది.
వవృధే స తు తత్రైవ నాగరాజనివేశనే। వేదాంశ్చాధిజగే సాఙ్గాన్భార్గవచ్యవనాత్మజాత్
ఆ బాలుడు అక్కడే, పాముల రాజు ఇంట్లో పెరిగాడు. భృగుపుత్రుడు అయిన చ్యవనుడి వద్ద వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు నేర్చుకున్నాడు.
చీర్ణవ్రతో బాల ఏవ బుద్ధిసత్త్వగుణాన్వితః। నామ చాస్యాభవత్ఖ్యాతం లోకేష్వాస్తీక ఇత్యుత
బాలుడే అయినప్పటికీ, వ్రతాలు ఆచరించాడు, మంచి బుద్ధి, సద్గుణాలు కలిగి ఉండేవాడు. అతని పేరు ప్రపంచంలో ఆస్తికుడు అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
అస్తీత్యుక్త్వా గతో యస్మాత్పితా గర్భస్థమేవ తమ్। వనం తస్మాదిదం తస్య నామాస్తీకేతి విశ్రుతమ్
తన తండ్రి, గర్భంలో ఉన్నపుడే 'ఉంటాడు' అని చెప్పి అడవికి వెళ్లిపోయాడు. అందుకే, అతనికి ఆస్తికుడు అనే పేరు ప్రసిద్ధి అయింది.