అభవద్దోషదర్శిత్వాద్బ్రహ్మచారిణ్యయన్త్రితా। స తదా వ్రీడితాం దృష్ట్వా ఋషిస్తాం ప్రత్యభాషత
తనలో తప్పు చూచి, బ్రహ్మచర్య నియమంతో కట్టుబడి, ఆమె లజ్జతో నిలిచింది. అప్పుడు ఆ ముని ఆమెను చూసి మాట్లాడాడు.
సవ్రీడైవ చ దీర్ఘాయుః పురేవ భవితా న చ। వృత్తం కథయ రమ్భోరు మా త్రాసం చ ప్రకల్పయ
లజ్జతో ఉన్నా, నువ్వు మునుపటిలాగే దీర్ఘాయుష్మతిగా ఉంటావు. రంభూరూ, ఏం జరిగిందో చెప్పు, భయపడవద్దు.
తతః ప్రక్షాల్య పాదౌ సా విశ్రాన్తం పునరబ్రవీత్। నిధాయ కామం తస్యర్షేః కన్దాని చ ఫలాని చ
తర్వాత ఆమె ఆయన పాదాలు కడిగి, విశ్రాంతిగా ఉన్న ఋషికి, ఆయనకు ఇష్టమైనట్లు కందులు, పండ్లు ముందుంచి మళ్లీ మాట్లాడింది.
తతః సంవాహ్య పాదౌ సా విశ్రాన్తం వేదిమధ్యమా। శకున్తలా పౌరవాణాం దుష్యన్తం జగ్ముషీ పతిమ్
ఆమె ఆయన పాదాలు మర్దన చేసి, విశ్రాంతిగా ఉన్న ఋషిని వదిలి, పౌరవ వంశానికి చెందిన దుశ్యంతుడికి భార్యగా మారబోయే శకుంతల దేవీ అక్కడి నుంచి వెళ్లింది.
తతః కృచ్ఛ్రాదతిశుభా సవ్రీడా శ్రమతీ తదా। సగద్గదమువాచేదం కాశ్యపం సా శుచిస్మితా
తర్వాత అలసటతో కూడిన, ఎంతో అందమైన, సిగ్గుతో చిరునవ్వుతో ఉన్న ఆమె, మాటలు తడబడుతూ కశ్యప మహర్షిని ఇలా అడిగింది.
రాజా తాతాజగామేహ దుష్యన్త ఇలిలాత్మజః। మయా పతిర్వృతో యోఽసౌ దైవయోగాదిహాగతః
తండ్రీ, ఇలిలునందనుడైన రాజు దుశ్యంతుడు ఇక్కడికి వచ్చాడు. దేవతల సంకల్పంతో నేను భర్తగా ఎంచుకున్నవాడు ఇక్కడకు వచ్చాడు.
తస్య తాత ప్రసీద త్వం భర్తా మే సుమహాయశాః। అతః సర్వం తు యద్వృత్తం దివ్యజ్ఞానేన పశ్యసి
కాబట్టి తండ్రీ, దయచేసి అనుగ్రహించండి. నా భర్తకు గొప్ప పేరు ఉంది. మీరు మీ దివ్యదృష్టితో జరిగినదంతా చూస్తున్నారు.
చక్షుషా స తు దివ్యేన సర్వం విజ్ఞాయ కాశ్యపః
అప్పుడు కశ్యపుడు తన దివ్యదృష్టితో అన్నీ తెలుసుకున్నాడు.
తతో ధర్మిష్ఠతాం మత్వా ధర్మే చాస్ఖలితం మనః। ఉవాచ భగవాన్ప్రీతస్తద్వృత్తం సుమహాతపాః
ఆమె ధర్మబద్ధతను, ధర్మం మీద ఆమె మనస్సు ఎంత స్థిరంగా ఉందో గ్రహించి, గొప్ప తపస్సు కలిగిన, పుణ్యశీలుడైన మహర్షి ఆనందంతో జరిగినదాన్ని వివరించాడు.
ఏవమేతన్మయా జ్ఞాతం దృష్టం దివ్యేన చక్షుషా। త్వయాఽద్య రాజాన్వయయా మామనాదృత్య యత్కృతమ్
ఇది నిజమే, నేను నా దివ్యదృష్టితో అన్నీ చూశాను, తెలుసుకున్నాను. నువ్వు నేడు రాజవంశాన్ని కాపాడేందుకు నన్ను పట్టించుకోకుండా చేసినదంతా నాకు తెలుసు.
పుంసా సహ సమాయోగో న స ధర్మోపఘాతకః। న భయం విద్యతే భద్రే మా శుచః సుకృతం కృతమ్
ఒక పురుషునితో కలవడం ధర్మానికి విరుద్ధం కాదు. భయపడవద్దు, సుముఖీ, నీవు మంచి పని చేసావు.
క్షత్రియస్య తు గాన్ధర్వో వివాహః శ్రేష్ఠ ఉచ్యతే। సకామాయాః సకామేన నిమన్త్రః శ్రేష్ఠ ఉచ్యతే
క్షత్రియులకు గంధర్వ వివాహమే ఉత్తమమని చెబుతారు. ఇద్దరికీ ఇష్టంగా, పరస్పర సమ్మతితో జరిగితే అది అత్యుత్తమం.
కిం పునర్విధివత్కృత్వా సుప్రజస్త్వమవాప్స్యసి।' ధర్మాత్మా చ మహాత్మా చ దుష్యన్తః పురుషోత్తమః
అది కూడా విధిగా జరిగితే, నీకు ఉత్తమమైన సంతానం కలుగుతుంది. ధర్మాత్ముడైన మహాత్ముడైన దుశ్యంతుడు పురుషోత్తముడు.
అభ్యాగచ్ఛత్పతిర్యస్త్వాం భజమానాం శకున్తలే। మహాత్మా జనితా లోకే పుత్రస్తవ మహాయశాః
శకుంతల, నిన్ను ప్రేమిస్తూ వచ్చిన నీ భర్త మహాత్ముడు. నీ కుమారుడు లోకంలో గొప్ప పేరు పొందుతాడు.
స చ సర్వాం సముద్రాన్తాం కృత్స్నాం భోక్ష్యతి మేదినీమ్। పరం చాభిప్రయాతస్య చక్రం తస్య మహాత్మనః
అతడు సముద్రాల వరకు విస్తరించిన భూమంతా పాలిస్తాడు. అతని చక్రం ఎటూ నిరోధం లేకుండా ముందుకు సాగుతుంది.
భవిష్యత్యప్రతిహతం సతతం చక్రవర్తినః। ప్రసన్న ఏవ తస్యాహం త్వకృతే వరవర్ణిని
ఆయన చక్రవర్తిత్వం ఎప్పుడూ అడ్డంకి లేకుండా కొనసాగుతుంది. నీ కోసం నేను సంతోషంగా ఉన్నాను, సుందరీ.
ఋతవో బహవస్తే వై గతా వ్యర్థాః శుచిస్మితే। సార్థకం సాంప్రతం హ్యేతన్న చ పాప్మాస్తి తేఽనఘే। గృహాణ చ వరం మత్తస్తత్కృతే యదభీప్సితమ్
చిరునవ్వుతో ఉన్నవాడా, ఎన్నో కాలాలు వ్యర్థంగా గడిచిపోయాయి. ఇప్పుడు నీ జీవితం ఫలించింది. నీకు ఎలాంటి దోషం లేదు. కావలసిన వరాన్ని నన్ను అడుగు.
మయా పతిర్వృతో యోఽసౌ దుష్యన్తః పురుషోత్తమః। మమ చైవ పతిర్దృష్టో దేవతానాం సమక్షతః। తస్మై ససచివాయ త్వం ప్రసాదం కర్తుమర్హసి
నేను భర్తగా ఎంచుకున్న దుశ్యంతుడు పురుషోత్తముడు. దేవతల సమక్షంలో ఆయన నా భర్త అని నేను గుర్తించాను. కాబట్టి ఆయనకు, ఆయన మంత్రులకు దయ చూపించండి.
ఇత్యేవముక్త్వా మనసా ప్రణిధాయ మనస్వినీ। తతో ధర్మిష్ఠతాం వవ్రే రాజ్యే చాస్ఖలనం తథా
ఇలా చెప్పి, మనస్సులో దృఢంగా సంకల్పించి, ఆ జ్ఞానవంతురాలు ధర్మాన్ని, రాజ్యంలో స్థిరతను వరంగా కోరుకుంది.
శకున్తలాం పౌరవాణాం దుష్యన్తహితకామ్యయా। `ఏవమస్త్వితి తాం ప్రాహ కణ్వో ధర్మభృతాం వరః
పౌరవ వంశానికి చెందిన దుశ్యంతుని మేలుకోసం, ధర్మబద్ధులలో శ్రేష్ఠుడైన కణ్వుడు ఆమెకు 'అలా జరగనీ' అని అనుగ్రహించాడు.
పస్పర్శ చాపి పాణిభ్యాం సుతాం శ్రీమివరూపిణీమ్
ఆ మహర్షి తన కుమార్తెను, అందంలో తేజోవంతురాలైన ఆమెను, తన చేతులతో సున్నితంగా తాకాడు.
అద్యప్రభృతి దేవీ త్వం దుష్యన్తస్య మహాత్మనః। పతివ్రతానాం యా వృత్తిస్తాం వృత్తిమనుపాలయ
ఈ రోజు నుండి, మహాత్ముడైన దుశ్యంతుని భార్యవు నీవు. పతివ్రతలకు తగిన విధంగా నడుచుకో.
ఇత్యేవముక్త్వా ధర్మాత్మా తాం విశుద్ధ్యర్థమస్పృశత్। స్పృష్టమాత్రే శరీరే తు పరం హర్షమవాప సా
అలా చెప్పి, ధర్మాత్ముడు ఆమెను పవిత్రత కోసం మళ్లీ తాకలేదు. కానీ ఆమె శరీరాన్ని తాకిన క్షణంలో ఆమెకు అపారమైన ఆనందం కలిగింది.
ప్రతిజ్ఞాయ చ దుష్యన్తే ప్రతియాతే దినే దినే। `గర్భశ్చ వవృధే తస్యాం రాజపుత్ర్యాం మహాత్మనః
దుశ్యంతుడు హామీ ఇచ్చి వెళ్లిన తరువాత, రోజుకో రోజు ఆ రాజకుమార్తె గర్భంలో మహాత్ముడైన దుశ్యంతుని సంతానాన్ని పెంచుకుంటూ పోయింది.
శకున్తలా చిన్తయన్తీ రాజానం కార్యగౌరవాత్। దివారాత్రమనిద్రైవ స్నానభోజనవర్జితా
శకుంతల, తన పరిస్థితి గంభీరత వల్ల రాజును ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ, పగలు రాత్రి నిద్ర లేకుండా, స్నానం, భోజనం కూడా మానేసింది.
రాజప్రేషణికా విప్రాశ్చతురఙ్గబలాన్వితాః। అద్య శ్వో వా పరశ్వో వా సమాయాన్తీతి నిస్చితా
రాజు పంపిన దూతలు, బ్రాహ్మణులు, సేనలు ఈ రోజు, రేపు లేదా ఎల్లుండి వస్తారని నిశ్చయంగా భావిస్తూ, ఎదురుచూసింది.
దినాన్పక్షానృతూన్మాసానయనాని చ సర్వశః। గణ్యమానాని వర్షాణి వ్యతీయుస్త్రీణి భారత
ఓ భారతా! రోజులు, పక్షాలు, ఋతువులు, నెలలు, సంవత్సరాలు అన్నీ లెక్కించుకుంటూ, మూడు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.
త్రిషు వర్షేషు పూర్ణేషు ఋషేర్వచనగౌరవాత్। ఋషిపత్న్యః సుబహుశో హేతుమద్వాక్యమబ్రువన్
మూడు సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక, ఋషి మాటలకు గౌరవంగా, ఋషిపత్నులు ఆమెను పలుమార్లు కారణంతో చెప్పారు.
శృణు భద్రే లోకవృత్తం శ్రుత్వా యద్రోచతే తవ। తత్కురుష్వ హితం దేవి నావమాన్యం గురోర్వచః
"భద్రే! లోకంలో ఎలా నడుస్తారో విను. నీవు ఇష్టపడినదాన్ని చేయు. దేవీ! గురువు మాటను తక్కువగా చూడకూడదు. నీకు మేలు అయ్యేదాన్ని చేయు."
దేవానాం దైవతం విష్ణుర్విప్రాణామగ్నిర్బ్రహ్మ చ। నారీణాం దైవతం భర్తా లోకానాం బ్రాహ్మణో గురుః
దేవతలకు విష్ణువు దేవుడు, బ్రాహ్మణులకు అగ్ని, బ్రహ్మ కూడా; స్త్రీలకు భర్తే దేవుడు, లోకాలకు బ్రాహ్మణుడు గురువు.