അഗ്നിപുരാണമ്

കുമ്ഭോപരിഷ്ടാദ്ദേവേശം പദ്മിനീം ന്യസ്യ ദേവതാമ്। മൃത്തികാശ്ചൈവ പുഷ്പാണി ധാതവോ രത്നമേവ ച

കലശത്തിന് മുകളിൽ പദ്മിനി ദേവിയെ സ്ഥാപിച്ച്, മണ്ണും പൂക്കളും ലോഹങ്ങളും രത്നവും വെക്കണം.

ലൌഹാനി ദിക്പതേരസ്ത്രം യജേദ്വൈ ഗര്ഭഭാജനേ। ദ്വാദശാങ്ഗുലവിസ്താരേ ചതുരങ്ഗുലകോച്ഛ്രയേ

ഇരുമ്പ് പാത്രത്തിൽ, ദിക്കുകളുടെ രക്ഷകനായ ദേവന്റെ ആയുധം ഗർഭപാത്രത്തിനായി പന്ത്രണ്ട് വിരൽ വീതവും നാല് വിരൽ ഉയരവും ഉള്ളതിൽ പൂജിക്കണം.

പദ്മാകാരേ താമ്രമയേ ഭാജനേ പൃഥിവീം യജേത്। ഏകാന്തേ സര്വഭൂതേശേ പര്വതാസനമണ്ഡിതേ

പദ്മാകൃതിയിലുള്ള താമ്രപാത്രത്തിൽ ഭൂമിയെ പൂജിക്കണം; ഒറ്റാന്തരത്തിൽ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഇശ്വരനോടൊപ്പം, പർവ്വതാസനത്തിൽ അലങ്കരിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം.

സമുദ്രപരിവാരേ ത്വം ദേവി ഗര്ഭം സമാശ്രയ। നന്ദേ നന്ദയ വാസിഷ്ഠേ വസുഭിഃ പ്രജയാ സഹ

സമുദ്രം ചുറ്റിയ ദേവിയേ, ഗർഭം സ്വീകരിക്കണമേ; നന്ദേ, വാസിഷ്ഠന്മാരോടും വസുക്കളോടും അവരുടെ സന്തതിയോടും കൂടി സന്തോഷിക്കണം.

ജയേ ഭാര്ഗവദായാദേ പ്രജാനാം വിജയാവഹേ। പൂര്ണേങ്ഗിരസദായാദേ പൂര്ണകാമം കുരുഷ്വ മാമ്

വിജയശാലിയായ ഭൃഗുവംശജേ, ജനങ്ങൾക്ക് വിജയം നൽകണമേ; പൂർണ്ണമായ അംഗിരസവംശജേ, എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റണം.

ഭദ്രേ കാശ്യപദായാദേ കുരു ഭദ്രാം മതിം മമ। സര്വബീജസമായുക്തേ സര്വരത്നൌഷധീവൃതേ

ഭദ്രേ, കാശ്യപന്റെ വംശജയേ, എന്റെ മനസ്സിന് എല്ലാ വിത്തുകളും, എല്ലാ രത്നങ്ങളും ഔഷധികളും നിറഞ്ഞു ഭദ്രത നൽകണമേ.

ജയേ സുരുചിരേ നന്ദേ വാസിഷ്ഠേ രമ്യതാമിഹ। പ്രജാപതിസുതേ ദേവി ചതുരസ്രേ മഹീയസി

വിജയം, ഭംഗിയും, സന്തോഷവും ഈ മനോഹരമായ വാസിഷ്ഠന്റെ ഭവനത്തിൽ നിലനില്ക്കട്ടെ, പ്രജാപതിയുടെ മകളായ ദേവിയേ, ഈ വലിയ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള സ്ഥലത്ത്.

സുഭഗേ സുപ്രഭേ ഭദ്രേ ഗൃഹേ കാശ്യപി രമ്യതാമ്। പൂജിതേ പരമാശ്ചര്യ്യേ ഗന്ധമാല്യൈരലങ്കൃതേ

സൗഭാഗ്യവതിയായും, പ്രകാശമുള്ളതുമായും, ഭദ്രയായും കാശ്യപന്റെ വീട്ടിൽ നീ സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കണമേ, പൂജ്യവും അത്ഭുതകരവുമായ ഈ ഭവനം സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഭവഭൂതികരീ ദേവി ഗൃഹേ ഭാര്ഗവി രമ്യതാമ്। ദേശസ്വാമിപുരസ്വാമിഗൃഹസ്വാമിപരിഗ്രഹേ

ഭാഗ്യദായിനിയായ ദേവിയേ, ഭൃഗുവിന്റെ വംശജയേ, നീ ഈ വീട്ടിലും ദേശാധിപതിയുടെ, നഗരാധിപതിയുടെ, ഗൃഹസ്വാമിയുടെ ഭവനങ്ങളിലും സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കണമേ.

മനുഷ്യാദികതുഷ്ട്യര്ഥം പശുവൃദ്ധികരീ ഭവ। ഏവമുത്ക്വാ തതഃ ഖാതം ഗോമൂത്രേണ തു സേചയേത്

മനുഷ്യർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും തൃപ്തി നൽകുകയും, പശുക്കളുടെ വർദ്ധനവിനും കാരണമാവുകയും ചെയ്യണമേ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആ കുഴിയിൽ പശുവിന്റെ മൂത്രം തളിക്കണം.

കൃത്വാ നിധാപയേദ്‌ഗര്ഭം ഗര്ഭാധാനം ഭവേന്നിശി। ഗോവസ്ത്രാദി പ്രദദ്യാച്ച ഗുരവേന്യേഷു ഭോജനമ്

ഇത് ചെയ്തശേഷം, ഗർഭം (അടിസ്ഥാനം) വയ്ക്കണം; ഗർഭാധാനം രാത്രിയിൽ നടത്തണം. പശുവിന്റെ വസ്ത്രം മുതലായവയും, ഗുരുവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും ഭക്ഷണവും നൽകണം.

ഗര്ഭം ന്യസ്യേഷ്ടകാ ന്യസ്യ തതോ ഗര്ഭം പ്രപൂരയേത്। പീഠബന്ധമതഃ കുര്യ്യാന്മിതപ്രാസാദമാനത

ആദ്യം ഗർഭം വയ്ക്കുക, പിന്നെ ഇഷ്ടികകൾ ഇടുക, അതിനുശേഷം അടിസ്ഥാനം പൂരിപ്പിക്കുക. അതിനുശേഷം, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ, ചെറുതായുള്ള പീഠം പണിയണം.

പീഠോത്തമം ചോച്ഛ്രയേണ പ്രാസാദസ്യാര്ദ്ധവിസ്തരാത്। പാദഹീനം മധ്യമം സ്യാത് പനിഷ്ഠം ചോത്തമാര്ദ്ധതഃ

ഏറ്റവും നല്ല പീഠം കെട്ടിടത്തിന്റെ വീതിയുടെ പാതി ഉയരത്തിൽ ആയിരിക്കണം; മധ്യസ്ഥം അതിൽ പാദം കുറവായിരിക്കും; ഏറ്റവും താഴ്ന്നത് ഏറ്റവും നല്ലതിന്റെ പാതി മാത്രം.

പീഠബന്ധോപരിഷ്ടാതു പുനര്യജത്। പാദപ്പരതിഷ്ഠകാരീ തു നിഷ്പാപോ ദിവി മോദതേ

പീഠം പണിതശേഷം, വീണ്ടും പൂജ നടത്തണം; സ്വന്തം കാലിൽ അടിസ്ഥാനം സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ പാപരഹിതനായി സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കും.

ദേവാഗാരം കരോമീതി മനസാ യസ്തു ചിന്തയേത്। തസ്യ കായഗതം പാപം തദഹ്രാ ഹി പ്രണശ്യതി

ആർക്കെങ്കിലും മനസ്സിൽ 'ഞാൻ ദേവതകൾക്ക് ക്ഷേത്രം പണിയാം' എന്ന ചിന്ത ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ പാപങ്ങളും അന്നേ ദിവസം നശിക്കും.

കൃതേ തു കിം പുനസ്തസ്യ പ്രാസാദേ വിധിനൈവ തു। അഷ്ടേഷ്ടകസമായുക്തം യഃ കുര്യ്യാഹേവതാലയമ്

പിന്നീട്, ആൾ നിർദ്ദേശപ്രകാരം എട്ടു ഇഷ്ടികകൾ ഉപയോഗിച്ച് ദേവതകളുടെ ക്ഷേത്രം പണിയുമ്പോൾ, അതിന്റെ ഫലം എത്രയാണെന്ന് പറയാൻ കഴിയുമോ?

ന തസ്യ ഫലസമ്പത്തിര്വക്തും ശക്യേത കേനചിത്। അനേനൈവാനുമേയം ഹി ഫലം പ്രാസാദവിസ്തരാത്

അവനു ലഭിക്കുന്ന ഫലസമ്പത്ത് ആരാലും വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല; ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വലിപ്പം നോക്കിയാൽ അതിന്റെ ഫലം മനസ്സിലാക്കാം.

ഗ്രാമമധ്യേ ച പൂര്വേ ച പ്രത്യഗ്ദ്വാരം പ്രകല്പയേത്। വിദിശാസു ച സര്വാസു ഗ്രാമേ പ്രത്യങ്മുഖോ ഭവേത്

ഗ്രാമത്തിന്റെ നടുവിലും കിഴക്കിലും കിഴക്കോട്ടു നോക്കുന്ന വാതിൽ ഒരുക്കണം; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഗ്രാമത്തിലെ ക്ഷേത്രം പടിഞ്ഞാറോട്ട് മുഖമാക്കി നില്ക്കണം.

ഇയഗ്രീവ ഉവാച പ്രാസാദം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി സര്വസാധാരണ ശ്രൃണ। ചതുരസ്ത്രീകൃതം ക്ഷേത്രം ഭജേത് ഷോഡശധാ ബുധഃ

ഇയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിന്റെ പൊതുവായ നിയമം വിശദീകരിക്കാം—ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ. ബുദ്ധിമാന്മാർ ചതുരാകൃതിയിലുള്ള സ്ഥലത്തെ പതിനാറായി വിഭജിക്കണം.

മധ്യേ തസ്യ ചതുര്ഭിസ്തു കുര്യ്യാദായസമന്വിതമ്। ദ്വാദശൈവ തു ഭാഗാനി ഭിത്ത്യര്ഥം പരികല്പയേത്

അതിനുള്ളിൽ, നടുവിൽ നാലു ഭാഗങ്ങളായി ഇരുമ്പ് ചേർത്ത് നിർമ്മാണം നടത്തണം; മതിലുകൾക്കായി പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങൾ വേർതിരിക്കണം.

ജങ്ഘോച്ഛായന്തു കര്ത്തവ്യം ചതുര്ഭാഗേണ ചായതമ് । ജങ്ഘായാം ദ്വിഗുണോച്ഛായം മഞ്ചര്യ്യാഃ കല്പയേദ് ബുധഃ

താഴത്തെ മതിലിന്റെ ഉയരം ദൈർഘ്യത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ആക്കണം; പീഠത്തിന്റെ ഉയരം അതിന്റെ ഇരട്ടിയാക്കണമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

തുര്യ്യഭാഗേന മഞ്ചര്യ്യാഃ കാര്യ്യഃ സമ്യക് പ്രദക്ഷിണഃ । തന്മാനനിര്ഗമം കാര്യ്യമുഭയോഃ പാര്ശ്വയോഃ സമമ്

പീഠത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ദൈർഘ്യത്തിൽ പ്രദക്ഷിണപഥം ഒരുക്കണം; ഇരുവശത്തും സഞ്ചാരപാത ഒരുപോലെ ആക്കണം.

ശിശരേണ സമം കാര്യ്യമഗ്രേ ജഗതി വിസ്തരമ്। ദ്വിഗുണേനാപി കര്ത്തവ്യം യഥാശോഭാനുരൂപതഃ

അഗ്രഭാഗം, അപ്രകാരം, തറവാതിലിന്റെ വീതിയ്ക്ക് സമമായോ അതിന്റെ ഇരട്ടിയാക്കിയോ, ഭംഗിക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ വികസിപ്പിക്കാം.

വിസ്താരാന്മണ്ഡപസ്യാഗ്രേ ഗര്ഭസൂത്രദ്വയേന തു। ദൈര്ഘ്യാത്പാദാധികം കുര്യ്യാന്മധ്യസ്തമ്ഭൈര്വിഭൂഷിതമ്

മണ്ഡപത്തിന്റെ മുന്നിൽ, അതിന്റെ വീതിയോളം രണ്ട് ഗർഭസൂത്രങ്ങൾ വയ്ക്കണം. ദൈർഘ്യം ഒരു അടി അധികം ആക്കണം, നടുവിൽ തൂണുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം.

പ്രാസാദഗര്ഭമാനം വാ കുര്വ്വീത മുഖമണ്ഡപമ്। ഏകാശീതിപദൈര്വ്വാസ്തും പശ്ചാത് മണ്ഡപമാരഭ്ത്

അല്ലെങ്കിൽ, പ്രാസാദത്തിന്റെ അകത്തെ മുറിയുടെ അളവുപോലെ മുഖമണ്ഡപം പണിയാം. അല്ലെങ്കിൽ, എൺപത്തൊന്ന് അടി നീളമുള്ള മണ്ഡപം പിന്‍വശത്ത് തുടങ്ങിക്കൊണ്ട് നിർമ്മിക്കാം.

ശുകാന് പ്രാഗ്‌ദ്വാരവിന്യാസേ പാദാന്തഃ സ്ഥാന് യജേത് സുരാന്। തഥാ പ്രാകാരവിന്യാസേ യജേദ് ദ്വാത്രിംശദന്തഗാന്

കിഴക്കേ വാതിലിന്റെ ക്രമത്തിൽ, കാലിന്റെ അറ്റങ്ങളിൽ ദേവന്മാർക്ക് ഹോമം നടത്തണം. അതുപോലെ തന്നെ, ചുറ്റുമതിലിന്റെ ക്രമത്തിൽ, മുപ്പത്തിരണ്ട് ദേവന്മാർക്ക് അറ്റങ്ങളിൽ ഹോമം ചെയ്യണം.

സര്വസാധാരണം ചൈതത് പ്രാസാദസ്യ ച ലക്ഷണമ്। മാനേന പ്രതിമായാ വാ പ്രാസാദമപരം ശ്രൃണു

ഇതൊക്കെയാണ് ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൊതുവായ ലക്ഷണം. ഇപ്പോൾ, പ്രതിമയുടെ അളവിൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം അളവിൽ നിർമിക്കുന്ന മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

പ്രതിമായാഃ പ്രമാണേന കര്ത്തവ്യാ പിണ്ഡികാ ശുഭാ। ഗര്ഭസ്തു പിണ്ഡികാര്ദ്വേന ഗര്ഭമാനാസ്തു ഭിത്തയഃ

പ്രതിമയുടെ അളവനുസരിച്ച് നല്ലൊരു പീഠം നിർമ്മിക്കണം. ഗർഭഗൃഹം പീഠത്തിന്റെ പാതിയാകണം, അതിന്റെ അളവിൽ ചുമരുകൾ പണിയണം.

ഭിത്തേരായാമമാനേന ഉത്സേധന്തു പ്രകല്പയേത്। ഭിത്ത്യുച്ഛായാത്തു ദ്വിഗുണം ശിഖരം കല്പയേദ് ബുധഃ

ചുമരിന്റെ അളവനുസരിച്ച് ഉയരം നിശ്ചയിക്കണം. ചുമരിന്റെ നിഴലിന്റെ ഇരട്ടിയാകണം ശിഖരം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്.