पूर्व दिशेला नंदी आणि महाकाळ, दक्षिणेला भृंगी आणि विनायक, पश्चिमेला वृषभ आणि स्कंद, तर उत्तर दिशेला देवी आणि चंडा असे देवांचे स्थान आहे. या शाखांच्या पायाशी शांत आणि शीतल घट, पर्जन्य, अशोक, भूत, संजीवन, आणि अमृत हे आहेत. संपत्ती आणि समृद्धी देणाऱ्या या जोड्यांची, त्यांच्या नावांचा चौथा विभक्तीमध्ये उच्चार करून, ओम् ने समाप्ती करीत, अनुक्रमे पूजा करावी. लोकपाल, पृथ्वीचे द्वारपाल, दोन प्रवाह, तीन सूर्य, युग, वेद, लक्ष्मी आणि गणेश यांच्या पूजेचा क्रम ठरवावा. याप्रमाणे, यज्ञशाळेत देवता प्रत्येक द्वारावर उपस्थित राहतात, विघ्नांचा समुदाय दूर करतात आणि यज्ञाचे रक्षण करतात. पुढे अनुक्रमे वज्र, भाला, दंड, तलवार, फास, ध्वज, गदा, त्रिशूल, चक्र, कमळ आणि पताका यांची पूजा करावी. 'ओ ह्रूं फट नमः', 'ओं ह्रूं फट, द्वारस्थ शक्तीला, ह्रूं फट नमः' अशा मंत्रांनी कुमुद, कुमुदाक्ष, पुण्डरीक, वामन, शंकुकर्ण, सर्वनेत्र, सुमुख, आणि सुप्रतिष्ठित यांना आवाहन करावे. ध्वजाच्या आठ देवता, पूर्व दिशेपासून, त्यांच्या अनुयायींनी, 'ओं कौं, कुमुदाला नमस्कार' अशा मंत्रांनी पूजिले जावे. हे तुक, त्रिपुरविनाशक, शक्ती, यमझ्वक, काळ, करालिना, सहावा एकांघ्नी, भीम, आणि आठवा अष्टक यांची पूजा करावी. दिशांच्या रक्षकांची पूजा, पुष्प, धूप आणि नैवेद्य देऊन, त्यांना प्रसन्न झाल्यावर सन्मान करावा. रंगीत गालिच्यावर, अनुक्रमे बांबूच्या खांबांवर, पृथ्वीपासून पंचमहाभूतांची पूजा सद्योजात आणि इतर देवतांच्या नामांनी करावी. या मंडपात सदाशिवाचे राज्य व्यापलेले आहे; शंकराचे निवासस्थान, ध्वज आणि शक्तीने संयुक्त, तत्वदृष्टीने त्याचे दर्शन करावे. दिव्य, आकाशीय आणि पृथ्वीवरील विघ्ने दूर करून, पश्चिम द्वाराने प्रवेश करावा आणि उर्वरित द्वार दाखवावे. दक्षिण बाजूला वेदीच्या उत्तर दिशेला बसून, पूर्वीप्रमाणे पंचमहाभूतांची शुद्धी करावी. आंतरिक होम, विशेष अर्घ्य, मंत्र व द्रव्यांची शुद्धी, आणि पंचगव्याने स्वतःची पूजा करावी. सामान्य आसनावर, विशेषतः शिवतत्वासाठी, तीन तत्वे अनुक्रमे ठेवावीत. कपाळ, खांदा आणि पायाच्या टोकापासून, शिवज्ञानाचा सर्वोच्च सार, रुद्र, नारायण आणि ब्रह्मा, त्यांच्या स्वतःच्या गतिने प्रकट करावे. 'ओं हं हां' या मंत्राने, पूर्वीप्रमाणे रूप व त्याचा अधिपती स्थापावा; सर्वव्यापी शिव त्याच्या अंगांनी, आणि शिवहस्त डोक्यावर ठेवावा. ब्रह्मरंध्रातून प्रकाश आत-बाहेर प्रवेश करून, अंधाराचा पडदा दूर होतो आणि दिशांचे तेज उजळते. स्वतःला आणि रूपांना हार, वस्त्र, पुष्पांनी सजवून, 'मी शिव आहे' अशी ध्यानधारणा करावी; ज्ञानाच्या तलवारीने उठावे. चार कोपऱ्यांच्या विधीने मंडपाची प्रतिष्ठा करावी, कुशाची पाती विखरून आणि पुन्हा गोळा करावी. वाढलेल्या जागेवर आसन करून, पूर्वीप्रमाणे स्थळ व इतरांची पूजा करावी; शिवघट आणि वृद्धीघट स्थिर आसनावर पूजावे. दिशांमध्ये, प्रत्येक घटावर लोकपालांची कल्पना करावी, आणि इंद्र, हजार डोळ्यांचा, वज्रधारी, त्याची पूजा करावी. इंद्र, वज्रधारी, ऐरावत हत्तीवर बसलेला, सोन्याचा मुकुट घातलेला, अशी कल्पना करावी. अग्नी, सात ज्वाला, जपमाळ आणि घटधारी, ज्वालांच्या हारात, लालवर्ण, भाला घेऊन, शेळीवर बसलेला, अशी स्मरण करावी. यम, म्हशीवर उभा, दंडधारी, काळाग्नी स्वरूप; नैऋत, लाल डोळे, गाढवावर बसलेला, तलवार घेऊन, यांची स्मरण करावी. वरुण, पांढरा, मकरावर बसलेला, नागफास घेऊन; वायू, निळा, हरणावर; कुबेर, मेघावर स्थित; यांची ध्यान करावी. शिव, त्रिशूलधारी, वृषभावर; विष्णू, चक्रधारी, कासव व अनंतावर; ब्रह्मा, चौमुखी, चौहात, हंसावर बसलेला; यांची ध्यानधारणा करावी. खांबांच्या पायाशी, घटांवर आणि वेदीवर, धर्म व इतरांची पूजा करावी; दिशांमध्ये काही अनंत व इतरांची घटांवर पूजा करतात. शिवाचे आदेश सांगावे, घट स्वतःच्या पाठीमागे फिरवावे, प्रथम घट आणि नंतर वृद्धीघट ठेवावा. शिवाला घटावर स्थिर आसनावर स्थापावे, शस्त्रासाठी स्थिर आसन; पूर्वीप्रमाणे पूजा करून, उद्भव मुद्रेने स्पर्श करावा. 'हे विश्वाचे स्वामी, भक्तांवर कृपा करून माझ्या यज्ञाचे रक्षण कर' अशी प्रार्थना करून, तलवार घटात ठेवावी. दीक्षा व स्थापना वेळी, घटावर, भूमीवर किंवा मंडळात, देवाधिदेवाची पूजा करून, अग्निकुंडाजवळ जावे. अग्निकुंडाचा नाभी पुढे ठेवून, प्रतिमा स्थापून, गुरूच्या आज्ञेने प्रत्येकाने त्यांच्या अग्निकुंडात विधी करावा. ज्यांना पठण करायचे, त्यांनी मंत्र संख्या मोजून जप करावा; इतरांनी संहिता पठण करावे; वेदातील पारंगत ब्राह्मणांनी शांतीसूक्त पठण करावे. ऋग्वेदी, पूर्व दिशेला, श्रीसूक्त, पावमानी, मैत्रक, वृषाकपी—हे सर्व स्तोत्रे पठण करावे. सामवेदी, दक्षिण दिशेला, देवव्रत, भारुंड, ज्येष्ठसामन, रथंतर, पुरुष, आणि गीतिसूक्त पठण करावे. यजुर्वेदी, विशेषतः पश्चिम दिशेला, रुद्र, पुरुषसूक्त, प्रारंभिक श्लोक आणि ब्राह्मण पठण करावे. उत्तर दिशेला, अथर्ववेदी, नीलरुद्र, सूक्ष्म व अतिसूक्ष्म स्तोत्रे, आणि अथर्वशीर्ष पठण करावे; हा निश्चित क्रम आहे. गुरूने अग्नी प्रज्वलित करून, प्रत्येकाला स्वतंत्र अग्निकुंड द्यावा; अग्निच्या पूर्व दिशेपासून, अनुक्रमे सर्व प्रथम अग्निकुंडात भाग वाटावे.