ଏହିପରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହେଉଛି—ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଓ ବିଲାଇ ଦୃଷ୍ଟି ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟରେ ସ୍କନ୍ଦ ତାଙ୍କର ମୟୂର ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶ୍ୱାମୀ, ଶାଖା ଓ ବିଶାଖା ଦୁଇ ହାତରେ ଶିଶୁ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଦେବୀଙ୍କ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶକ୍ତି ଓ ଏକ ମୁର୍ଗା ଅଛି; ସେ କେବେ ଏକ ମୁହଁରେ, କେବେ ଛଅ ମୁହଁରେ, କେବେ ଛଅ ହାତରେ, ଗ୍ରାମରେ ଦ୍ୱାଦଶ ହାତରେ, ଅଥବା ଜଙ୍ଗଲରେ କେବଳ ଦୁଇ ହାତରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି। ତାଙ୍କର ହାତରେ ଶୁଳ, ବାଣ, ପାଶ, ତଳୱାର, ଢାଲ ଓ ଚେତାବନୀ ମୁଦ୍ରା ଅଛି; ଡାହାଣ ହାତରେ ଶୁଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଛଅ ବାମ ହାତରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅସ୍ତ୍ର ରହିଛି। ମୟୂରପଙ୍ଖୀ ଶୋଭା ଧାରଣ କରି, ଏହି ଦେବୀ ଢାଲ, ପତାକା, ଅଭୟମୁଦ୍ରା ଓ ମୁର୍ଗା ଧରିଛନ୍ତି; କ୍ରୂର ଓ ଶାନ୍ତ ଦୁଇ ରୂପରେ, ସେ ଖପର, ଛୁରୀ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପାଶ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। ହାତୀଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଉଠିଥିବା ମୁହଁ ଓ ପାଦ ସହିତ ରୁଦ୍ରଚର୍ଚିକା ଦେବୀ ଅଠ ହାତରେ ମୁଣ୍ଡ ଓ କମରବନ୍ଧ ଧାରଣ କରି ଶୋଭିତ। ଏହି ଦେବୀ ରୁଦ୍ର-ଚାମୁଣ୍ଡା ଭାବେ, ନୃତ୍ୟର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଭାବେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି; ଏହି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚାରି ମୁହଁରେ ବସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ହାତରେ ଧରା ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା ଓ ମହିଷକୁ ସେ ଖାଇଯାଉଛନ୍ତି; ଦଶ ହାତରେ ଏବଂ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରି, ଅସ୍ତ୍ର, ତଳୱାର ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। ଡାହାଣ ହାତରେ ଘଣ୍ଟା ଓ ଢାଲ, ଗଦା ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ସେ ସିଦ୍ଧ-ଚାମୁଣ୍ଡା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଦେବୀ ସିଦ୍ଧ-ଯୋଗେଶ୍ୱରୀ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ରୂପ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଭୈରବୀ, ଜ୍ଞାନର ରୂପ, ବାରହ ହାତରେ ଶୋଭିତ; ଏହି ଅଷ୍ଟ କ୍ରୂର ମାତୃଗଣ ଶ୍ମଶାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏମିତି ମନେ ରହିଛନ୍ତି। ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଭୂଷା ଧାରଣ କରି, ବୃଦ୍ଧା, ଦୁଇ ହାତରେ ଖୋଲା ମୁହଁ ଓ ଦାନ୍ତ ଦେଖାଉଥିବା, ଭଲ ହେବା ଦାୟିନୀ, ମାଟି ଉପରେ ବସି ହାତ ଦୁଇଟି ଘୁଁଟି ଉପରେ ରଖିଥାନ୍ତି। ଯକ୍ଷିଣୀମାନେ ଦୃଢ଼ ଓ ଲମ୍ବା ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଶାକିଣୀମାନେ ଏକ ପାଶରେ ଚାହାନ୍ତି; ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ରୂପରେ, ସେମାନେ ସଦା ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ପରି ଦିଶନ୍ତି। ଝପରି ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ନନ୍ଦି ଦ୍ୱାରପାଳ ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି; ମହାକାଳ ଛେଦିତ ମୁଣ୍ଡ ଧରି, ଶୁଳ ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। କ୍ଷୀଣ ଭୃଙ୍ଗି ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ସାଙ୍ଗରେ କୁସ୍ମାଣ୍ଡା ଯିଏ ଗଠିଲା ଓ ବାମନ ଆକୃତିରେ; ହାତୀ, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁମୁଖୀ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଭୂତଗଣ। ଘଣ୍ଟାକାନ, ଦଶ ଓଠ, ଦଶ ହାତ ଧାରଣ କରି, ପାପ ଓ ରୋଗକୁ ଛିରି ଦେଉଛନ୍ତି; ବଜ୍ର, ତଳୱାର, ଦଣ୍ଡ, ଚକ୍ର, ମୁଷଳ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଡାହାଣ ହାତରେ ଚେତାବନୀ ମୁଦ୍ରା, ଢାଲ, ଶୁଳ, ଖପର, ପାଶ, ଧନୁଷ, ଘଣ୍ଟା ଓ କୁଠାର ଧରିଛନ୍ତି; ଦୁଇ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଅଛି। ଏହି ଦେବତା ଘଣ୍ଟାମାଳା ଧାରଣ କରି, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କରନ୍ତି। ଏହିପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ସାତ ଘୋଡ଼ା ଓ ଏକ ଚକ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ଦୁଇଟି ପଦ୍ମ ଧରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରେ ଦ୍ୱିଲିଖା ଓ ଦବାତ ଓ ଜଳପାତ୍ର ରହିଛି। ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପିଙ୍ଗଳା ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଉଭୟପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇ ଜନ ଚାମର ଧରିଥିବା ନାରୀ ଓ ରୂଚିହୀନ ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ରୂପରେ, ଭାସ୍କର ଏକାକି ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଦେଖାଯାଇପାରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଦୁଇ ପଦ୍ମ ଧରି ଦାନ କରୁଛନ୍ତି, ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଦିଗ୍ଗତିରେ ଦଣ୍ଡ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆର୍ୟମାନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ଚାରି ହାତରେ ଦ୍ୱାଦଶ ପତ୍ର ପଦ୍ମ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି। ବରୁଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାମରେ, ଅନ୍ୟ ଜଣ ସହସ୍ରାଂଶୁ; ଧାତା, ତାପନ, ସବିତା, ଗଭସ୍ତିକା; ରବି, ପର୍ଜନ୍ୟ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ମିତ୍ର, ବିଷ୍ଣୁକ; ଏମିତି ମେଷ ଆଦି ରାଶିରେ, ମାର୍ଗଶିରା ଠାରୁ କାର୍ତ୍ତିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସ୍ଥିତ। କଳା, ଲାଲ, ହାଲ୍କା ଲାଲ, ହଳଦିଆ, ଧୂସର, ଧଳା, ତାମ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ହରିତ, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧଳା ରଙ୍ଗ; ଧୂଆଁ ଓ ନୀଳ ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ରହିଛି। କିରଣ ଶିରୋଭାଗରେ ଶକ୍ତିମାନ୍ ଇଡା, ସୁଷୁମ୍ନା, ବିଶ୍ୱର୍ଚ୍ଚି, ଇନ୍ଦୁ ଓ ପ୍ରମାର୍ଦ୍ଦିନୀ ଅଛନ୍ତି। ଗ୍ରହର୍ଷଣୀ, ମହାକାଳୀ, କପିଳା, ପ୍ରବୋଧିନୀ; ମେଘରେ ବସିଥିବା ନୀଳାମ୍ବରା ଓ ଅମୃତା ନାମକ ଶକ୍ତିମାନେ ଅଛନ୍ତି। ବରୁଣ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ କିରଣ ଶିରୋଭାଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ତେଜସ୍, ଦୁଇ ହାତରେ ତଳୱାର ଓ ପଦ୍ମ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଓ ମହାନ୍। କୁଣ୍ଡିକା ଜପମାଳା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଧରିଛନ୍ତି; କୁଜ ଶୁଳ ଓ ମାଳା; ବୁଧ ଧନୁଷ ଓ ମାଳା; ଜୀବ କମଣ୍ଡଳୁ ଓ ମାଳା ଧରିଛନ୍ତି। ଶୁକ୍ର ଘଟମାଳା ଧାରଣ କରି, ଘଣ୍ଟା ମାଳା ପିନ୍ଧି, ହାର ଆଶା କରନ୍ତି; ରାହୁ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଧରି, କେତୁ ତଳୱାର ଓ ଦୀପ ଧରିଛନ୍ତି। ଅନନ୍ତ, ତକ୍ଷକ, କର୍କ, ପଦ୍ମ, ମହାବ୍ୟ, ଶଂଖକ, କୁଳିକ—ଏହି ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ମାଳାଧାରୀ, ଫଣା ଉଠାଇ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ମକର ରାଶିରେ ବରୁଣ ପାଶ ଧରିଛନ୍ତି; ବାୟୁ ପତାକା ଧରିଛନ୍ତି; ମୃଗରେ କୁବେର ଗଦା ଧରି ମେଷ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି; ଈଶାନ ଯଟା ଧାରଣ କରି ବୃଷଭ ଚଢ଼ିଛନ୍ତି। ଲୋକପାଳମାନେ ଦୁଇ ହାତରେ ଅଛନ୍ତି; ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପାଶା ମାଳା ଧରିଛନ୍ତି; ହନୁମାନ୍ ହାତରେ ବଜ୍ର ଧରି, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଭାର ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ନରମାନେ ବୀଣା ବଜାଉଛନ୍ତି; ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଆକାଶରେ ବସିଛନ୍ତି; ପିଶାଚମାନେ କ୍ଷୀଣ ଦେହରେ; ବେତାଳମାନେ ବିକୃତ ମୁହଁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନେ ଶୁଳ ଧରିଛନ୍ତି; ଭୂତମାନେ ବଡ଼ ପେଟ ଓ କ୍ଷୀଣ ଦେହରେ ଅଛନ୍ତି।