ପୁଷ୍କର ଏହିପରି କହିଲେ— ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିନରେ ମୁଖର ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ପାଇଁ ସମାନ ଭାଗ ଦାଳଚିନି ଓ ପଥ୍ୟା, ତାଙ୍କର ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ଶଶିଭାଗ, ଏବଂ ସମାନ ପାନପତ୍ର ମିଶାଇଲେ ଏକ ଅତି ରମ୍ୟ ମୁଖଗନ୍ଧ ତିଆରି ହୁଏ। ଏପରି, ରାଜା ସଦା ନାରୀମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବିଶେଷ କରି ସନ୍ତାନ ଓ ମାତାଙ୍କ ବିଷୟରେ। ପୁଷ୍କର ଏହିପରି କହିଲେ— ରାଜା ନିଜ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ କଳା ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ, ଅସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିବା କିମ୍ବା ଚାଟୁକାରଙ୍କଠାରୁ ନୁହେଁ; ଶରୀର ରକ୍ଷାର ଉପଲକ୍ଷେ ରକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ କ୍ରୋଧୀ, ଲୋଭୀ, ଅଭିମାନୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଯଦି ଗୁଣଗୁଣିତ ହେଉଛି କିନ୍ତୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର, ତେଣୁ ସୁବିଧା ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖନ୍ତୁ। ଶିଷ୍ଟ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ; ରାଜା ଶିକାର, ମଦପାନ, ଜୁଆ ଓ ରାଜ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ କରିବା ଉଚିତ। ଦିନ ଶୋଇବା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଘୂମିବା, କଠୋର କଥା, ଅପବାଦ, ନିର୍ଦୟ ଦଣ୍ଡ, ଧନର ଅପଯୋଗ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁର୍ଗ ନଷ୍ଟ କରିବା, ଦୁର୍ଗର ଅବହେଳା, ଧନର ଅପଯୋଗ, ଅନାବୃତ୍ତି ଏହି ସବୁ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିବାର ଦ୍ୱାରା। ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ, ସମୟ, ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦାନ ଦେବା, ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଦାନ ଦେବା ଅଧର୍ମର ଦ୍ୱାରା। ରାଜା ଚାହିଁବା, କ୍ରୋଧ, ମଦ, ଅଭିମାନ, ଲୋଭ, ଅଭିମାନ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ଦାସମାନେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପରେ ପ୍ରଜା ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଜିତିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ବାହ୍ୟ ଶତ୍ରୁ, ପରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶତ୍ରୁ, ତିନି ପ୍ରକାର ଶତ୍ରୁ ଜିତିବା ଉଚିତ; ବୃଦ୍ଧ, ବନ୍ଧୁ, ନିମିତ୍ତିକ ବନ୍ଧୁ ଯଥାପୂର୍ବ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ। ପିତା, ପିତାମହଙ୍କ ମିତ୍ର, ସହଚର, ସୀମାପାଳ, ଶତ୍ରୁ ଓ ନିମିତ୍ତିକ ମିତ୍ର— ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ମିତ୍ର ଅଟୁଟ ରଖିବା ଉଚିତ। ରାଜା, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଦେଶ, ଦୁର୍ଗ, ଧନ, ସେନା, ମିତ୍ର— ଏହି ସାତ ରାଜ୍ୟର ଅଙ୍ଗ। ରାଜା ମୂଳ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ରାଜ୍ୟ ରାଜା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଯେ ରାଜ୍ୟର ଅଙ୍ଗକୁ ଦ୍ରୋହ କରେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା ଉଚିତ। ରାଜା ଦୁଇ ଲୋକରେ ଦାସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉପହାସିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏଠାରେ ଦାସମାନେ ଉପହାସ କରିଲେ ରାଜାର ସମ୍ମାନ ଓ ଆନନ୍ଦ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଲୋକଙ୍କ ମନ ଜିତିବା ପାଇଁ ଦାନ ଦେବା ଅଭ୍ୟାସ ଗଢିବା ଉଚିତ, ସଦା ମୃଦୁ ହସ ଦେଇ କଥା କହିବା ଓ ଲୋକଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ଉଚିତ। ଯେ ରାଜା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶିଥିଳ, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ରାଗ, ଅଭିମାନ, ଦ୍ୱେଷ, ଶତ୍ରୁତା, ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିବା ଦରକାର ହେଲେ, ଶିଥିଳତା ପ୍ରଶଂସିତ; ରାଜା ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଗୁପ୍ତ ଯୋଜନା ଥିଲେ ଅପଦ୍ରବ ହୁଏ ନାହିଁ। ଚେହେରା, ଭାବ, ଚଳା, କ୍ରିୟା, କଥା ଦ୍ୱାରା; ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁହଁର ଆକାର ଦ୍ୱାରା ଗୁପ୍ତ ଭାବ ବୁଝିବାଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏକାକି ମନ୍ତ୍ରଣା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରାଜା ଚାହିଁଲେ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମନ୍ତ୍ରଣା କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ତ୍ର ଅଲଗା ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ; ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ। ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କିଏ ନା କିଏ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରର ନିର୍ଣୟ ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱାରା ହେବା ଉଚିତ। ଅନୁଶାସନ ଅଭାବରେ ରାଜା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଅନୁଶାସନ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ; ତିନି ବେଦ ଦ୍ୱାରା ତିନି ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଦଣ୍ଡ ଶାସ୍ତ୍ର ଶିଖିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୱେଷଣ ଶାସ୍ତ୍ର, ଧନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜୀବନ ଉପାୟ ଏହି ସବୁ ବିଶ୍ୱରୁ ଶିଖିବା ଉଚିତ; ଯେ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜିତିଥାଏ, ସେ ପ୍ରଜାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରେ। ଦେବମାନେ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ଧନ, ଯେଉଁ ଦିନେ କେହି ନଷ୍ଟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛ ଫେରିବା ନୁହେଁ, ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷା କରିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା— ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ କଳ୍ୟାଣ। ଦୁଃଖୀ, ଅସହାୟ, ବୃଦ୍ଧ, ବିଧବାମାନେଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ଜୀବନ ଉପାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମର ନିୟମ ରକ୍ଷା କରିବା, ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିବେ। ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଆଧାର କରି ବିଶ୍ୱାସ ଦେବା ଉଚିତ; କ୍ରାନ୍ତି ଭଳି ବିଚାର କରିବା, ସିଂହ ଭଳି ଶୂର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଭୂକା ଭଳି ଧରିବା, ଖରା ଭଳି ପଛ ଫେରିବା, ବାଘ ଭଳି ଦୃଢ଼ ଆଘାତ କରିବା ଉଚିତ। ମୟୂର ଭଳି ଚତୁର, କୁକୁର ଭଳି ଭକ୍ତିଶୀଳ, କୋଇଲା ଭଳି ମଧୁର କଥା କହିବା ଉଚିତ। କାଉଁ ଭଳି ସବୁବେଳେ ସଚେତନ, ଅଜଣା ସ୍ଥାନରେ ରହିବା, ପୂର୍ବରୁ ଯାଞ୍ଚ ନ କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିଛା ଛୁଇଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅଜଣା ନାରୀଙ୍କୁ ନିକଟ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଅଜଣା ନାଉକା ଚଢ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଅବିଚାରୀ ରାଜା ଦୁଇ ଦିନରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ଜୀବନ ହରାଇଥାଏ। ଯେପରି ଏକ ଛେନା ବଡ଼ ହେଲେ କାମକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ, ଏପରି ଭଳି ସୁପୋଷିତ ରାଜ୍ୟ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୁଏ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୈବ ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଦୈବ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁରୁଷାର୍ଥରେ ଅଛି। ପୁଷ୍କର କହିଲେ— ଦୈବ ଭଳି କୁହାଯାଉଥିବା ଜିନିଷ ଆଗରୁ ଅନ୍ୟ ଦେହର କର୍ମ; ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ଏହି ଜଗତରେ ପୁରୁଷାର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।