ଵିଵାସଯେଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣନ୍ତୁ ଭୋଜ୍ଯୋ ଵିଧିର୍ନ୍ନ ହୀରିତଃ । ନିକ୍ଷେପସ୍ଯ ସମଂ ମୂଲ୍ଯଂ ଦଣ୍ଡ୍ଯୋ ନିକ୍ଷେପଭୁକ୍ ତଥା ।। ୨୨୭.
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ କହିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ନୀତି। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଜମା ଥିବା ଜିନିଷ ବ୍ୟବହାର କରିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ମୂଲ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ।
ଵସ୍ତ୍ରାଦିକସ୍ଯ ଧର୍ମ୍ମଜ୍ଞ ତଥା ଧର୍ମୋ ନ ହୀଯତେ । ଯୋ ନିକ୍ଷେପଂ ଘାତଯତି ଯଶ୍ଚାନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଯାଚତେ ।। ୨୨୭.
ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏହା ପରି ଜିନିଷ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୀତି ଲାଗୁ ହୁଏ; ଧର୍ମ କେବେ କମିଯାଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି କେହି ଜମା ଥିବା ଜିନିଷ ନଷ୍ଟ କରେ କିମ୍ବା ଯାହା ଜମା ହୋଇନଥିଲା ତାହା ଦାବି କରେ—
ତାଵୁଭୌ ଚୌରଵଚ୍ଛାସ୍ଯୌ ଦଣ୍ଡ୍ଯୌ ଵା ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦମଂ । ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଯଃ ପୁମାନ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ପରଦ୍ରଵ୍ଯସ୍ଯ ଵିକ୍ରଯଂ ।। ୨୨୭.
ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ଅଜ୍ଞାନରେ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଚୋରଙ୍କ ପରି ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ ଏବଂ ଦୁଇଗୁଣା ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
ନିର୍ଦ୍ଦୋଷୋ ଜ୍ଞାନପୂର୍ଵନ୍ତୁ ଚୌରଵଦ୍ଦଣ୍ଡମର୍ହତି
ଯଦି କେହି ଜାଣିସୁଣି ଏହି କାମ କରେ, ସେ ଦୋଷମୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଚୋର ପରି ଦଣ୍ଡିତ ହେବାଯୋଗ୍ୟ।
ମୂଲ୍ଯମାଦାଯ ଯଃ ଶିଲ୍ପଂ ନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଦଣ୍ଡ୍ଯ ଏଵ ସଃ ।। ୨୨୭.୧୧ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍ଯାପ୍ରଦାତାରଂ ସୁଵର୍ଣଂ ଦଣ୍ଡଯେନ୍ନୃପଃ । ଭୃତି ଗୃହ୍ଯ ନ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଯଃ କର୍ମାଷ୍ଟୌ କୃଷ୍ଣଲା ଦମଃ ।। ୨୨୮.
ଯେଉଁଠି ଜଣେ କାମ ପାଇଁ ଦେୟ ନେଇଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ କାମ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ।
ଅକାଲେ ତୁ ତ୍ଯଜନ୍ ଭୃତ୍ଯଂ ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ତାଵଦେଵ ତୁ । କ୍ରୀତ୍ଵା ଵିକ୍ରୀଯ ଵା କିଞ୍ଚିଦ୍ଯସ୍ଯେହାନୁଶଯୋ ଭଵେତ୍ ।। ୨୨୮.
ଯଦି କେହି ସମୟର ପୂର୍ବରୁ ନୋକରକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେ ତିଏ ତତ୍ତିକି ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ। କିମ୍ବା କିଛି କିଣିବା କି ବେଚିବା ପରେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ—
ସୋଽନ୍ତର୍ଦଶାହାତ୍ତତ୍ସ୍ଵାମୀ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚୈଵାଦଦୀତ ଚ । ପରେଣ ତୁ ଦଶାହସ୍ଯ ନାଦଦ୍ଯାନ୍ନୈଵ ଦାପଯେତ୍ ।। ୨୨୮.
ଏହି ଦୁଃଖରେ, ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସେ ମାଲିକ ଏହା ଫେରାଇପାରିବେ କିମ୍ବା ନେଇପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ଦଶ ଦିନ ପରେ, ଏହା ଫେରାଇବା କି ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦତ୍ତାପ୍ଯଦତ୍ତା ସା ସସ୍ଯ ରାଜ୍ଞା ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ ଶତଦ୍ଵଯଂ । ପ୍ରଦାଯ କନ୍ଯାଂ ଯୋଽନ୍ଯସ୍ମୈ ପୁନସ୍ତାଂ ସମ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ।। ୨୨୭.
ଯଦି କେହି ଜଣେ କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ପୁଣି ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ରାଜା ଦୁଇଶ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ।
ଦଣ୍ଡଃ କାର୍ଯ୍ଯୋ ନରେନ୍ଦ୍ରେଣ ତସ୍ଯାପ୍ଯୁତ୍ତମସାହସଃ । ସତ୍ଯଙ୍କାରେଣ ଵାଚା ଚ ଯୁକ୍ତଂ ପୁଣ୍ଯମସଂଶଯଂ ।। ୨୨୭.
ଏହା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ରାଜା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍। ସତ୍ୟ ମନ ଓ କଥା ସହିତ କରିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଉପକାର ମିଳେ।
ଲୁବ୍ଧୋଽନ୍ଯତ୍ର ଚ ଵିକ୍ରେତା ଷଟ୍ଶତଂ ଦଣ୍ଡମର୍ହତି । ଦଦ୍ଯାର୍ଦ୍ଧନୁଂ ନ ଯଃ ପାଲୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଭକ୍ତଵେତନଂ ।। ୨୨୭.
ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଲୋଭୀ ହୋଇ ଅନ୍ୟଠାରେ ବିକ୍ରୟ କରେ, ସେ ଛଅଶ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏବଂ ଯେଉଁ ଗୋପାଳ ଭୋଜନ ଓ ଦେୟ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଧନୁ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେ ଭୁଲ କରିଛନ୍ତି।
ସ ତୁ ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ ଶତଂ ରାଜ୍ଞା ସୁଵର୍ଣଂ ଵାପ୍ଯରକ୍ଷିତା । ଧନୁଃଶତଂ ପରୀଣା୍ହୋ ଗ୍ରାମସ୍ଯ ତୁ ସମନ୍ତତଃ ।। ୨୨୮.
ଏହି ଦୋଷ ପାଇଁ ରାଜା ଏକଶ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଏକ ସୁନା ଦେବେ। ଯଦି ସେ ରକ୍ଷା କରିନାହାନ୍ତି, ଗ୍ରାମର ସମସ୍ତ ପାଖରେ ଶତଧନୁ ପରିମାଣ ସୀମା ହେବ।
ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ତ୍ରିଗୁଣଂ ଵାପି ନଗରସ୍ଯ ଚ କଲ୍ପଯେତ୍ । ଵୃତି ତତ୍ର ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଯାମୁଷ୍ଟ୍ରୋ ନାଵଲୋକଯେତ୍ ।। ୨୨୭.
ନଗର ପାଇଁ ଏହାର ଦୁଇ ଗୁଣା କିମ୍ବା ତିନି ଗୁଣା ପରିମାଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିଠାରେ ଉଠାଘୋଡ଼ା ରକ୍ଷକ ଉତ୍ପାଦନ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତ୍ରାପରିଵୃତେ ଧାନ୍ଯେ ହିଂସିତେ ନୈଵ ଦଣ୍ଡନଂ । ଗୃହନ୍ତଡାଗମାରାମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଵା ଭୀଷଯା ହରନ୍ ।। ୨୨୭.
ଯଦି ଅରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଧାନ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ କୌଣସି ଦଣ୍ଡ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭୟ ଦେଇ ଘର, ଉଦ୍ୟାନ କି କ୍ଷେତ୍ର ଦଖଳ କରେ—
ଶତାନି ପଞ୍ଚ ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ ସ୍ଯାଦଜ୍ଞାନାଦ୍ଦ୍ଵିଶତୋଦମଃ । ମର୍ଯାଦାଭେଦକାଃ ସର୍ଵେ ଦଣ୍ଡ୍ଯାଃ ପ୍ରଥମସାହସଂ ।। ୨୨୭.
ସେ ଅଜ୍ଞାନରେ କଲେ ପଞ୍ଚଶ ଦଣ୍ଡ, ଜାଣିସୁଣି କଲେ ଦୁଇଶ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ସମସ୍ତ ସୀମା ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକ ପ୍ରଥମ ସାହସ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ।
ଶତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାକ୍ରୁଶ୍ଯ କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଦଣ୍ଡମର୍ହତି । ଵୈଶ୍ଯଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଶତଂ ରାମ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚ ବଧମର୍ହତି ।। ୨୨୭.
ଯଦି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ଏକଶ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ବୈଶ୍ୟ ଦୁଇଶ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ, ଓ ଶୂଦ୍ର ଶାରୀରିକ ଶାସ୍ତି ପାଇବ।
ପଞ୍ଚାଶଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯାଭିଶଂସନେ । ଵୈଶ୍ଯେ ଵାପ୍ଯର୍ଦ୍ଧପଞ୍ଚାଶଚ୍ଛୂଦ୍ରେ ଦ୍ଵାଦଶକୋ ଦମଃ ।। ୨୨୭.
ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ପଞ୍ଚାଶ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ। ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ ଅର୍ଦ୍ଧ ପଞ୍ଚାଶ ଓ ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ବାର ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯାପ୍ନୁଯାଦ୍ଵୈଶ୍ଯଃ ସାହସଂ ପୂର୍ଵମେଵ ତୁ । ଶୂଦ୍ରଃ କ୍ଷତ୍ରିଯମାକ୍ରୁଶ୍ଯ ଜିହ୍ଵାଚ୍ଛେଦନମାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୨୮.
ଯଦି ବୈଶ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ପ୍ରଥମ ସାହସ ଦଣ୍ଡ ପାଇବ। ଶୂଦ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ, ତାଙ୍କର ଜିଭ କାଟିଦିଆଯିବ।
ଧର୍ମୋପଦେଶଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଶୂଦ୍ରଃ କୁର୍ଵଂଶ୍ଚ ଦଣ୍ଡଭାକ୍ । ଶ୍ରୁତଦେଶାଦିଵିତଥୀ ଦାପ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଗୁଣସାହସଂ ।। ୨୨୭.
ଯଦି ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଶିଖାଏ, ସେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବ। ଶୁଣିବା କି ଦେଖିବା ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଲେ, ସେ ଦୁଇଗୁଣା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
ଉତ୍ତମଃ ସାହସସ୍ତସ୍ଯ ଯଃ ପାପୈରୁତ୍ତମାନ୍ କ୍ଷିପେତ୍ । ପ୍ରମାଦାଦ୍ଯୈର୍ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦଣ୍ଡାର୍ଦ୍ଧମର୍ହତି ।। ୨୨୭.
ଯିଏ ନିର୍ମଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଖରାପ କଥା କହି ଅପମାନ କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଯଦି ଅସାବଧାନତା କିମ୍ବା ସ୍ନେହରେ କରେ, ତେବେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
ମାତରଂ ପିତରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଭ୍ରାତରଂ ଶ୍ଵଶୁରଂ ଗୁରୁଂ । ଆକ୍ଷାରଯଞ୍ଛତଂ ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ ପନ୍ଥାନଂ ଚାଦଦଦ୍ଗୁରୋଃ ।। ୨୨୭.
ଯିଏ ମା, ବାପା, ବଡ଼ ଭାଇ, ଶ୍ୱଶୁର କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ରାସ୍ତା ନେଇଯାଏ, ସେ ଏକଶ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
ଅନ୍ତ୍ଯଜାତିର୍ଦ୍ଵିଜାତିନ୍ତୁ ଯେନାଙ୍ଗେନାପରାଧ୍ନୁଯାତ୍ । ତଦେଵଚ୍ଛେଦଯେତ୍ତସ୍ଯ କ୍ଷିପ୍ରମେଵାଵିଚାରଯନ୍ ।। ୨୨୭.
ଯଦି କୌଣସି ନିମ୍ନ ଜାତିର ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅଂଗରେ ଅପରାଧ କରେ, ରାଜା ତାହାର ସେଇ ଅଂଗକୁ ସତ୍ବରେ ଚେରିଦେବା ଉଚିତ, କୌଣସି ଭାବେ ଦିର୍ଘସୂତ୍ର କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଅଵନିଷ୍ଠୀଵତୋ ଦର୍ପାଦ୍ ଦ୍ଵାଵୋଷ୍ଠୌ ଛେଦଯେନ୍ନୃପଃ । ଅପମୂତ୍ରଯତୋ ମେଢ୍ରମପଶବ୍ଦଯତୋ ଗୁଦଂ ।। ୨୨୭.
ଯଦି କେହି ଅହଂକାରରେ ଭୂମିରେ ଥୁକିଦେଉଛି, ରାଜା ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଓଠକୁ କାଟିଦେବା ଉଚିତ। ସାଧାରଣ ସ୍ଥାନରେ ପିଶାବ କଲେ ଲିଙ୍ଗକୁ, ଅଶ୍ଳୀଳ କଥା କହିଲେ ମଳଦ୍ୱାରକୁ କାଟିଦେବା ଉଚିତ।
ଉତ୍କୃଷ୍ଟାସନସଂସ୍ଥସ୍ଯ ନୀଚସ୍ଯାଧୋନିକୃନ୍ତନଂ । ଯୋ ଯଦଙ୍ଗଂ ଚ ରୁଜଯେତ୍ତଦଙ୍ଗନ୍ତସ୍ଯ କର୍ତ୍ତଯେତ୍ ।। ୨୨୭.
ଯଦି କୌଣସି ନିମ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିଯାଏ, ତାହାର ପିଛକୁ କାଟିଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଅଂଗ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତି କରାଯାଇଛି, ସେଇ ଅଂଗକୁ କାଟିଦେବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଦ୍ଧପାଦକରାଃ କାର୍ଯା ଗୋଗଜାଶ୍ଵୋଷ୍ଟ୍ରଘାତକାଃ । ଵୃକ୍ଷନ୍ତୁ ଵିଫଲଂ କୃତ୍ତ୍ଵା ସୁଵର୍ଣ ଦଣ୍ଡମର୍ହତି ।। ୨୨୭.
ଯେଉଁମାନେ ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଉଠକୁ ମାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅର୍ଦ୍ଧ ପା ଓ ହାତ କାଟିଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଫଳ ନଥିବା ଗଛକୁ କାଟିଦେଉଛି, ସେ ଲୋକ ରାଜାଙ୍କୁ ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦାପ୍ଯେଚ୍ଛିନ୍ନେ ପଥି ସୀମ୍ନି ଜଲାଶଯେ । ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ଯୋ ହରେଦ୍ଯସ୍ଯ ଜ୍ଞାନତୋଽଜ୍ଞାନତୋଽପି ଵା ।। ୨୨୭.
ଯଦି କେହି ରାସ୍ତା, ସୀମା କିମ୍ବା ଜଳାଶୟରେ ଜିନିଷ ଚୋରି କରେ କିମ୍ବା କ୍ଷତି କରେ, ସେ ଜଣେ ଜାଣି କିମ୍ବା ଅଜାଣି ହେଉ, ଦୁଇଗୁଣା ମୂଲ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ସ ସସ୍ଯୋତ୍ପାଦ୍ଯ ତୁଷ୍ଟିନ୍ତୁ ରାଜ୍ଞେ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତୋ ଦମଂ । ଯସ୍ତୁ ରଜ୍ଜୁଂ ଘଟଂ କୂପାଦ୍ଧରେଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାଚ୍ଚ ତାଂ ପ୍ରପାଂ ।। ୨୨୭.
ଯେଉଁଠାରୁ ଲାଭ କିମ୍ବା ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ, ସେଠାରୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇ, ପରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ କୂଆରୁ ଦୋରି କିମ୍ବା ଘଡ଼ା ନେଇଯାନ୍ତି, କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ପାନୀୟ ସ୍ଥାନର ଦୋରି କାଟିଦେଉଛନ୍ତି,
ସ ଦଣ୍ଡଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାନ୍ମାସଂ ଦଣ୍ଡ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ ପ୍ରାଣିତାଡ଼ନେ । ଧାନ୍ଯଂ ଦଶଭ୍ଯଃ କୁମ୍ଭେଭ୍ଯୋ ହରତୋଽଭ୍ଯଧିକଂ ବଧଃ ।। ୨୨୭.
ସେମାନେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବେ; ଯଦି କାହାରୋ ଜୀବନକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଦେଇଛନ୍ତି, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଦଶଟିଠାରୁ ଅଧିକ ଧାନ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶେଷେଽପ୍ଯେକାଦଶଗୁଣଂ ତସ୍ଯ ଦଣ୍ଡଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍ । ସୁଵର୍ଣରଜତୀଦୀନାଂ ନୃସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ହରଣେ ବଧଃ ।। ୨୨୭.
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମାମଲାରେ ଏକାଦଶ ଗୁଣା ଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯିବ। ସୁନା, ଚାନ୍ଦି କିମ୍ବା ଜନାନୀ ଚୋରି କଲେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯେନ ଯେନ ଯଥାହ୍ଗେନ ସ୍ତେନୋ ନୃଷୁ ଵିଚେଷ୍ଟତେ । ତତ୍ତଦେଵ ହରେଦସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯାଦେଶାଯ ପାର୍ଥିଵଃ ।। ୨୨୭.
ଯେଉଁ ଅଂଗ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଯେପରି ଏକ ଚୋର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ରାଜା ସେଉଁଠିଠାରୁ ସେଇ ଜିନିଷକୁ ନେଇ ନିଅନ୍ତୁ, ଏହା ତାଙ୍କୁ ଶାସ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶାକଧାନ୍ଯାଦି ଅଲ୍ପଂ ଗୃହ୍ଣନ୍ନ ଦୋଷବାକ୍ । ଗୋଦେଵାର୍ଥଂ ହରଂଶ୍ଚାପି ହନ୍ଯାଦ୍ଦୁଷ୍ଟଂ ବଧୋଦ୍ଯତଂ ।। ୨୨୭.
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ଶାକ କିମ୍ବା ଧାନ ନେଇଥାଏ, ତେବେ ତାହାର କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଗାଈ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚୋରି କରିଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି ଖରାପ କାମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତେବେ ତାକୁ ମାରିଦେବା ଉଚିତ।