ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਤਿਆਰੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਮੰਡਪ ਬਣਾਉਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਨ੍ਹਾਣ ਕਰਵਾਉਣਾ ਆਦਿ। ਫਿਰ, ਸੁਭ ਸ਼ੁਭ ਆਸਨ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਅੱਠ ਘੜੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁੱਧ ਘੀ ਅਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਉ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਨ੍ਹਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਹਰਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਖੋਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, "ਆਓ, ਮਾਂ," ਕਹਿ ਕੇ ਤਿੰਨ ਮਿਠੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। "ਅਸ਼੍ਵਪੂਰਵ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਘੜੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਕਾਮੋਸਮੀ" ਮੰਤਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ "ਚੰਦਰੰ ਪ੍ਰਭਾਸਾਮ" ਅਤੇ "ਤ੍ਯਵਰਣ" ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ "ਉਪੈਤੁ ਮੇ" ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ "ਕ੍ਸ਼ੁਤਪਿਪਾਸੇ" ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ "ਗੰਧਦ੍ਵਾਰੇ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਾਨ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਰਤ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕੱਤਰ ਅਸੀ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ ਬਣਾਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, "ਤਨਮਯਾਵਹ" ਮੰਤਰ ਅਤੇ "ਯ ਆਨੰਦ" ਸੂਕਤ ਆਦਿ ਉਚਾਰ ਕੇ। ਫਿਰ, ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ "ਸ਼ਾਯੰਤੀਆ" ਸੂਕਤ, ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਈ "ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤ" ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਫੇਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤ" ਨਾਲ, ਮੰਡਪ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਓਲੇਅੰਦਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮਿਲ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੌ ਭੇਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਆਦਿ ਵੀ "ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤ" ਨਾਲ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਮੰਦਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚੌਕੀਆਂ ਬਣਾਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤ" ਉਚਾਰ ਕੇ, ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਕੇ, ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਨਾ, ਕਪੜਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ। "ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਲਈ ਹੈ। "ਏਕਦੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਮੱਥੇ ਲਈ। "ਹਾਥੀ ਕੰਨ ਵਾਲੇ"—ਜਟਾ ਲਈ; "ਹਾਥੀ ਮੁਖ ਵਾਲੇ"—ਸਮੂਹ ਲਈ; "ਮੋਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਟੁੱਟੇ ਦੰਦ ਤੇ ਹੱਥ ਵਾਲੇ"—ਹਥਿਆਰਾਂ ਲਈ। ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ, ਚਰਨ, ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਮੰਨ ਕੇ, ਹੇਠਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਦੀ ਢੱਕਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਦੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਯੇਸ਼ਾ, ਕਾਮਰੂਪਾ, ਉਦਯਾ, ਕਾਮਵਰਤਿਨੀ, ਸਤਿਆ, ਵਿਘਨਨਾਸ਼ਾ, ਭੋਗ, ਸੁਗੰਧੀ ਧਰਤੀ, ਯੰ, ਸ਼ੋ਷, ਰੰ, ਪਲਵ, ਲੰ, ਵੰ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। "ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਮੋਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਏਕਦੰਤ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ"—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਗਣਪਤੀ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਖੰਡਿਤ ਦੰਤ, ਹਾਥੀ ਮੁਖ, ਮੋਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਵਿਘਨ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਚਕ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ, "ਹੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕ੍ਰ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੇ ਭੈ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਵੱਢ, ਵੱਢ! ਚੀਰ, ਚੀਰ! ਭੱਜ, ਭੱਜ!"—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਚਕ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, "ਓਮ ਕ੍ਸ਼ੌਂ! ਹੇ ਨਰਸਿੰਹ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ—ਦਹਕ, ਦਹਕ! ਚਮਕ, ਚਮਕ! ਸ੍ਵਾਹਾ! ਹੇ ਨਰਸਿੰਹ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਤੇਜਸਵੀ, ਵਜਰ ਨਖ ਅਤੇ ਦੰਦ, ਬਿਖਰੀ ਜਟਾ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ, ਸਭ ਜਾਦੂ ਹਟਾ ਕੇ, ਆਓ, ਆਓ! ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੋ, ਵਧੋ, ਗਰਜੋ, ਵਾਘਾਂ ਵਰਗੀ ਗਰਜਾ ਛੱਡੋ, ਵੱਢੋ, ਕੱਟੋ, ਫੈਲੋ, ਸੁਕਾਓ, ਤਬਾਹ ਕਰੋ! ਸਾਰੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖਿੱਚੋ, ਸਾੜੋ, ਪਕਾਓ, ਮਲੋ, ਸੁਕਾਓ, ਵੱਖ ਕਰੋ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆ ਜਾਣ। ਹੇ ਨਰਸਿੰਹ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸਾਰੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ, ਮੇਰੀ ਰਾਖਿਆ ਕਰੋ।" ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਮੋਹਿਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਾਰ, ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਕ੍ਰ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਅਤੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਬਲਾ ਤੇ ਭਦ੍ਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਮੰਦਰ, ਘਰ ਜਾਂ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਮਨ, ਵੈਕੁੰਠ, ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਲ ਉੱਤੇ ਸ਼ੈਯਾ ਲੈਂਦੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਮਤਸਯ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਵਤਾਰਾਂ, ਸਨਕਰਸ਼ਣ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ ਲਿੰਗ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ, ਹਰੀ, ਸ਼ੰਕਰ, ਮਾਤਾਵਾਂ, ਭੈਰਵ, ਸੂਰਜ, ਨਵਗ੍ਰਹ, ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਵੀ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਜਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗੌਰੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵੀਆਂ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਬਲਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਆਸਤੀਕ ਜਾਂ ਮੰਡਲ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਲਿਖੀ ਪੁਸਤਕ, ਗੁਰੂ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯਜਮਾਨ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਕਮਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕ ਲਿਖ ਕੇ, ਗੁਰੂ, ਗਿਆਨ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਲਮ ਨਾਲ, ਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਪੁਰਾਣ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਘੜਿਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਖ ਖੋਲਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਰਕੇ, ਬਿਸਤਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਅਤੇ ਵੇਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਪੱਕਾ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਰਥ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰਾਏ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਘਰ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ। ਪੁਸਤਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਣੰਤ ਪੁੰਨ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਵਸਤੂਆਂ—ਗਾਂ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ—ਸਭ ਤੋਂ ਦਯਾਲੂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨ ਦਾ ਫਲ, ਸਿਆਹੀ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਜਿੰਨੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਅੱਖਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕੀ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਕੇ, ਆਖਰਕਾਰ ਪਰਮ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾਵਾਂ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਕਲਿਆਣ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।