ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਵਹੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਹਣੀਏ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਰਾਤ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕੰਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਪਾਸ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੰਸ ਨੇ ਜਦੋਂ ਬੱਚੀ ਦੀ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਪਾ ਕੇ ਮਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਬੱਚੀ, ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਸੰਤਾਨ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਨਿਰਾਕਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਕੰਸ ਨੇ ਹੋਰ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੰਸ ਨੇ ਉਸ ਧੀ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲ ਉਠੀ: "ਕੰਸ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਜੋ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਆਇਆ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਜੋ ਸਿੰਭ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋਈ, ਆਰ੍ਯਾ, ਦੁਰਗਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਨਨੀ, ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਦ੍ਰਾ, ਖ਼ੋਮਿਆ, ਖੇਮਕਾਰੀ, ਅਨੇਕ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਸ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁਤਨਾ ਆਦਿ ਰਾਖਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣ। ਯਸ਼ੋਦਾ ਅਤੇ ਨੰਦ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਭਰੋਸੇ 'ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਿਰਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸਨ, ਗਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਨਾਲ ਬੱਧ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰੁਝੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੋ ਅਰਜੁਨ ਵਣਾਂ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਲੈਣ ਲਈ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਰਥ ਉਲਟ ਗਿਆ। ਪੁਤਨਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਾਲੀਆ ਨਾਗ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਲੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੈਨੁਕਾ ਗਧੇ ਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤਾਲਵਨ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਬਲਦ ਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ੀ ਘੋੜਾ ਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਰਬਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮੀਂਹ ਰੋਕਿਆ। ਫਿਰ ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਰਵਾਇਆ। ਕਮਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਅਕੂਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਖੇਡੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਧੋਬੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਜੋ ਕਪੜੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਲੈ ਲਏ। ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਗੁਲਾਬਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਬੜੀ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਕੰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਮਚਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੀਤੀ। ਚਾਣੂਰ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨਾਲ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਉਸ ਨੇ ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਘੇਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਥੁਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਗੋਮੰਤ ਗਏ। ਉਥੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਸਾ ਕੇ, ਉਹ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਭਉਮਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਥੋਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ। ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸਨ, ਵਿਆਹ ਲਿਆ। ਰੁਕਮਣੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਕੁੱਲ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੱਠ ਵੀ ਸਨ। ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਨਰਕਾਸੁਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਹਰੀ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਮਣੀ ਪਹਾੜ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਮਣੀ ਲਿਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਲਿਆ ਕੇ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਦੇ ਘਰ ਰਖਿਆ। ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਤੋਂ ਅਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਚਜਨ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਯਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੀ। ਕਾਲਯਵਨ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਸੁਦੇਵ, ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਬਲਭਦ੍ਰ ਅਤੇ ਰੇਵਤੀ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਵਿਦਾ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ, ਜਾਮਬਵਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਬ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਰੁਕਮਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਜਨਮੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਸ਼ੰਬਰਾ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਸ਼ੰਬਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਛੀ ਮੱਛੀਰੇ ਨੇ ਫੜੀ। ਉਹ ਮਛੀ ਸ਼ੰਬਰਾ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਇਆਵਤੀ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਛੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਿਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰਤੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਕਾਮਦੇਵ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੇਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੰਬਰਾ ਨੇ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਜਾਦੂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਸ਼ੰਬਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਸਮੇਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਤੋਂ ਅਨਿਰੁੱਧ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਉਸ਼ਾ ਦਾ ਪਤੀ ਹੋਇਆ। ਬਾਣਾ, ਜੋ ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਸ਼ੋਣਿਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਉਸ਼ਾ ਸੀ। ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਮੋਰ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਬਾਣਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਮਿਲੇਗਾ।" ਉਸ਼ਾ ਨੇ ਜਦ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਗੌਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਗਾ।" ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੇਗਾ। ਗੌਰੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ਼ਾ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਖੀ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਜਾਣ ਕੇ, ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ ਲਿਆਵਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਨਿਰੁੱਧ, ਦੁਆਰਕਾ ਤੋਂ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਕੋਲ, ਜੋ ਬਾਣਾ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕੁੰਭਾਂਡਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਚਲਾ ਗਿਆ।