एकदा भक्तः श्रद्धया सुवर्णकलमया वा रजतकलमया वा नागरीलिपिं लिखेत्। यथाशक्ति ब्राह्मणान् भोजयेत्, तेषां दानानि च समर्पयेत्। गुरोः, विद्यायाः, हर्यश्च पूजनं कृत्वा, शुभे उत्तरपूर्वे दिशि मण्डलाद्यादि स्थापयित्वा, पुण्ये उपविष्टः, पुराणादीनि ग्रन्थान् लिखेत्। ततो दर्पणेन पुस्तकम् आलोक्य, कुम्भोदकेन छिक्त्वा, नेत्रोन्मीलनकर्म कृत्वा, तं शय्यायाम् स्थापयेत्। पुनः पुरुषसूक्तं वेदस्यादिं च तस्मिन् पुस्तके स्थापयित्वा, जीवनीयं कर्म, पूजनं च कृत्वा, पक्वान्नं निवेदयेत्। गुरून् अन्यांश्च भोज्यदानैः तर्पयित्वा, तं ग्रन्थं नरैः रथेन वा गजे वा परिभ्रमयेत्। गृहं वा देवालयं वा तत्र ग्रन्थं वस्त्रादिभिः वेष्टयित्वा स्थापयेत्, पाठारम्भे च समाप्तौ च सदा पूजयेत्। लोकक्षेमार्थं तस्य ग्रन्थस्य पाठः कार्यः। प्रतिपाठारम्भे यजमानादीन् कुम्भोदकेन छिक्त्वा शान्तिं याचेयुः। ब्राह्मणाय ग्रन्थं दत्वा, पुण्यस्य न अन्तोऽस्ति। गोः, भूमेः, सरस्वत्याश्च करुणा परमा इति श्रूयते। विद्याफलदानं कृत्वा, मस्यं पत्रसञ्चयं च दत्वा, यावन्ति पत्राणि यावन्ति अक्षराणि, तावन्ति वर्षसहस्राणि विष्णुलोके मान्यः भवति। पञ्चरात्रेण पुराणभारतानि दत्वा, एकविंशति कुलानि उद्धरति, ततः परं परतत्त्वे लीयते। अथ ईश्वरः उवाच—यजमानः समाहितः अर्घ्यपात्रं गृहीत्वा वह्निगृहं गच्छेत्, दिव्यदृष्ट्या सर्वयज्ञोपकरणानि सज्जीकुर्यात्। उत्तराभिमुखः वेदिकां निरीक्ष्य, कुशैः सिक्त्वा, मन्त्रेण स्पृष्ट्वा, रक्षोदकेन अभिषिञ्चेत्। खड्गेन कुपिं खनित्वा, शुद्धीकृत्य, पूरयित्वा, समीकुर्यात्; पुनः रक्षोदकेन सिक्त्वा, शरेण ताडयेत्। वेदिकां मार्जयित्वा, लेपयित्वा, प्रमाणेन समाकृत्य, त्रिसूत्रैः बद्ध्वा, सदा रक्षोदकेन पूजयेत्। तत्र जलरेखास्तिस्रः पूर्वे, अग्रे, अधः स्थापयेत्; अथवा कुशैः शिवायुधेन वा तासां क्रमं विपर्ययेत्। वज्रकरणमन्त्रेण हृदि चतुर्विधां दर्भपथां विस्तारयेत्; पात्रमन्त्रेण हृदि आसनं विस्तारयेत्। तत्र वागीश्वरीं हृदयेन आहूय, प्रभुं पूजयेत्। सम्यगुपन्यस्तं वह्निं शुद्धपात्रे स्थापयेत्। मांसभोज्यभागं त्यक्त्वा, निरीक्षणादिभिः शुद्धीकृत्य, देहाग्निं सोमाग्निं भूताग्निं च एकत्र संयोजयेत्। ‘ॐ हूं’ इति अग्निचेतनां उच्चार्य, अग्निबीजेन स्थापयेत्; संहितामन्त्रेण संवितं अग्निं गोमुद्रया अमृततुल्यं कुर्यात्। शस्त्रमन्त्रेण रक्षितः, कवचेन संवृतः, यजमानः दक्षिणतः वेदिकां प्रदक्षिणं कृत्वा, यज्ञसूत्रेण आवृणुयात्। वागीशायाः योनिमण्डले शिवबीजं ध्यायेत्, तद्वद् वागीश्वरदेवेन तत्र क्षिप्तं पश्येत्। ऋत्विक् भूमौ उपविष्टः, हृदयात् तद् क्षिपेत्, स्वमात्मानं नाभिदेशे बीजसमूहं संहृत्य स्थापयेत्। आवरणसंहृतिं शुद्धिं आचम्य हृदयेन कुर्यात्; योन्यग्निं पूजयित्वा, रक्षार्थं शरेण रक्षां कुर्यात्। योनिजां देवीं कङ्कणेन सुकोमले हस्ते बद्ध्वा, गर्भाधानाय सद्योजातेन वह्निं पूजयेत्। ततो हृदयं मन्त्रेण त्रिः होमं दद्यात्; पुत्रोत्पत्त्यर्थे तृतीयमासे वामभागे पूजयेत्। त्रिः होमं दत्वा, शिरसि जलेन सिक्त्वा, षष्ठे मासे रूपदेवीं पूजयित्वा, केशविभागं कुर्यात्। त्रिः होमं शिखया सह दद्यात्, शिखया एव; मुखविन्यासं, मुखप्रवेशशुद्धिं च कुर्यात्। दशमे मासे यथापूर्वं जातिकर्म, मनुष्यकरणं च कुर्यात्; दर्भादिभिः वह्निं प्रज्वाल्य, जातिशुद्ध्यै स्नानं कुर्यात्। काञ्चनबन्धनं देवीार्थं हृदयेन ध्यायेत्, पूजयेत् च; जातिशुद्ध्यै शस्त्राभिमन्त्रितेन जलेन छिक्त्वा, शुद्धिं कुर्यात्। घटं बाह्यशस्त्रेण ताडयित्वा, कवचेन शुद्धीकुर्यात्; शस्त्रेण कुशान् बहिर्वेध्योत्तरयोः स्थापयेत्। तत्र स्थाप्य, हृदयेन विस्तीर्णं आवरणं स्थापयेत्; ततो वक्त्रशस्त्रमन्त्रेण स्तम्बत्रयस्य पार्श्वेषु स्थापयेत्। पञ्च समिधः सर्पिषा सिक्त्वा, मूलाग्रयोः स्थापयेत्; हृदयेन ब्रह्माणं, शङ्करं, विष्णुं, अनन्तं च पूजयेत्। दूर्वादलं परिधिं प्रदक्षिणं कृत्वा, प्रत्येकस्थले यथाक्रमं, इन्द्रादीन् अधिपतीन् पूजयेत्। वह्निं प्रति सम्यक् सर्वदिक्पूजनं हृदयेन कुर्यात्, विघ्नान् शमयित्वा शिशुं पालयेत्। ततः शैवाज्ञां तेषां निवेदयेत्; स्रुक् स्रुवं च आदाय, तयोः वक्त्रे ऊर्ध्वं चाधः च यथाक्रमं यान्तु। वह्नौ तापयित्वा, दर्भमूलमध्याग्रं स्पृशेत्; कुशस्पृष्टस्थले आत्मानं ज्ञानरूपेण शिवरूपेण च चिन्तयेत्। हां, हीं, हूं, सं इत्येतैः क्रमशः तत्त्वत्रयं स्थापयेत्; स्रुचि शक्तिं, स्रुवे शम्भुं, हृदयं परमाणुं च स्थापयेत्। त्रिसूत्रैः ग्रीवां भूषयित्वा, पुष्पादिभिः पूजयित्वा, कुशाग्रे दक्षिणे स्थापयेत्। गोघृतं निरीक्षणादिभिः शुद्धीकृत्य गृह्णीयात्; स्वस्वरूपं ब्रह्मरूपेण ध्यायित्वा, तद् घृतं गृह्णीयात्। वेदिकाग्रे, हृदयमध्यस्थे वह्निमण्डले, तद् घृतं परिभ्रम्य, विष्णुरूपं ध्यायित्वा, ईशानमण्डले स्थापयेत्। एवं श्रद्धया, विधिना, सम्यग् ग्रन्थप्रवेशादि यज्ञकर्म च, परमं पुण्यं लभते, लोकक्षेमं च साधयति।