शिवपूजनस्य दिव्यकर्मणि, यथोक्तेन विधिना साधकः प्रथमं अग्न्यादिवायुः पर्यन्तं निरृत्यन्तं शिवपर्यन्तं पञ्चमुखानां ध्यानं मन्त्रैः— "ॐ हं सद्योजातवामदेवाभ्यां स्वाहा, ॐ हं वामदेवाघोराभ्यां स्वाहा, ॐ हं अघोरतत्पुरुषाभ्यां स्वाहा, ॐ हं तत्पुरुषीशनाभ्यां स्वाहा"—क्रमशः कर्तव्यं मन्यते। ततः पञ्चमुखानां एकत्रीकरणं कृत्वा, सर्पिषा सञ्जुह्यात्, "ॐ हं सद्योजातवामदेवाघोरतत्पुरुषीशनाभ्यः स्वाहा" इति मन्त्रेण यथेष्टमुखे तेषां स्वरूपाणां समावेशः स्थापनीयः। तत्पश्चात् साधकः ईशानमग्निं सम्पूज्य, अस्त्रमन्त्रेण त्रिर्हवनं कृत्वा, पूर्णचित्तेन नामोच्चारणं करोति— "त्वं शिवोऽग्निर्यज्ञभोक्ता" इति। हृदि सम्पूज्य, वह्निं संस्थाप्य, पितृभ्यः विधिपूर्वकं सम्पूर्णं हविर्दद्याद्, मूलमन्त्रेण वौषट्-पर्यन्तेन। अनन्तरं हृदयकमले सर्वाङ्गसमेतं गणयुतं दिव्यं तेजस्विनं परमं चावाह्य पूजयित्वा, अनुमतिं प्रार्थ्य, शिवाय हविर्दद्यात्। यदा यज्ञाग्नेश्च शिवस्य च नाड्यः स्वात्मनि संयोजयेत्, तदा मूलमन्त्राङ्गैः दशांशभागं हविर्दद्यात्। सर्पिषः एकः कर्षः, क्षीरमध्वोः अपि तथा; दध्नः शङ्खपूर्णः भागः, पायसस्य प्रासृतिः। सर्वान्नद्रव्याणां धान्यानां च मुष्टिमात्रं, मूलफलानां त्रयः भागाः स्वमात्रया। पक्तान्नस्य अर्धमुष्टिः, सूक्ष्मद्रव्याणां पञ्चभागाः; इक्षोः अग्रसंयुक्तः भागः, लतानां द्वौ अङ्गुलमात्रौ। पुष्पपत्राणि स्वमात्रया, समिधः दशाङ्गुलमात्रा; कर्पूरचन्दनकुङ्कुमकस्तूरीधूपानां कलायकदलीमात्रा, गुग्गुलोर्ज्जीवफलं बीजमात्रा; कन्दानां अष्टमांशः यथोचितः। एवं ब्रह्मबीजैः होमः कार्यः। ततः सर्पिष्पूर्णे पात्रे स्रुचं अधोमुखीं स्थापयित्वा, अग्रभागे पुष्पं निधाय, वामहस्तेन गृहित्वा, ततोऽन्येन दक्षिणहस्तेन शङ्खाकारमुद्रया धारयेत्। अर्धोत्थाय, पादौ संयम्य, नाभौ तां मुद्रा स्थापयित्वा, दृष्टिं स्रुचाग्रे स्थापयेत्। ब्रह्मादिकारणात् निवर्त्य, सुषुम्नया नीत्वा, वामस्तनदेशे मूलं स्थापयेत्। मूलमन्त्रं मन्दस्वरेण वौषट्-पर्यन्तं जपित्वा, यथोचितं यवमात्रं सर्पिषोऽग्नौ जुहोति। ततोऽपः प्राश्य, चन्दनं ताम्बूलं च समर्प्य, भक्त्या तद्विभूतिं पूजयित्वा, परमं प्रणामं करोति। पश्चात् अग्निं पूजयित्वा, अस्त्रमन्त्रेण फट्-पर्यन्तेन, संहारमुद्रां कृत्वा, क्षमाप्रार्थनां करोति। तदनन्तरं हृदयपवनसूक्ष्मात्मनः सह श्रद्धया तां तेजःपरिवेष्टितां वह्निमण्डलीं हृदयकमले स्थापयेत्। सर्वश्रेष्ठं हव्यं गृहित्वा, द्वौ मण्डलौ कृत्वा, अन्तर्बाह्यं च हविः अग्निकुण्डे समर्पयेत्। पूर्वदिशि रुद्राय, मातृभ्यः, दक्षिणे अपि; पश्चिमे वरुणगणाय, उत्तरदिशि यक्षाय, ईशान्यां ग्रहाय, वह्नौ असुराय, नैऋत्यां राक्षसेभ्यः; वायव्यां नागाय, मध्ये नक्षत्रेभ्यः, राशिभ्यः, वह्नौ सर्वेभ्यः, नैऋत्ये अपि; पश्चिमे क्षेत्रपालाय, बाह्यमण्डले इन्द्राग्नियमाय; नैरृताय, आपतये, वायवे, धनाध्यक्षाय, ईशानाय पूर्वदिग्द्वारे, ईशानाय ब्रह्मणे च नमः। नैरृतये विष्णवे स्वाहा; बाह्यं हव्यं काकादिभ्यः; द्वे हविर्मन्त्रे आत्मनि संहरणमुद्रया लयं गच्छेत्। इति पूजायाः सम्पन्ने, ईश्वरः प्रोवाच— अर्घ्यपात्रं गृहीत्वा, अग्निशालां सुवेष्टितां गत्वा, दिव्यदृष्ट्या सर्वोपकरणानि सज्जीकुर्यात्। उत्तराभिमुखः अग्निकुण्डं निरीक्ष्य, कुशैः प्रोक्ष्य, कवचमन्त्रेण यथाविधि कर्माणि कुर्यात्। खड्गेन उत्खातमृत्तिकां निष्कास्य, पूरयित्वा, समीकृत्य, कवचेन प्रोक्ष्य, बाणमन्त्रेण समाहननं कुर्यात्। सर्वदा मार्जनं मर्दनं कलाविन्यासं कृत्वा, त्रिपवित्रं धारयित्वा, कवचेन पूजयेत्। पूर्वदिग्द्वारे अधोमुखं जलरेखा त्रयीं कृत्वा, कुशैः शिवमन्त्रेण वा विपरीतेन वा। वज्रीकरणमन्त्रेण हृदयेन चतुर्दिशं कुशैः विन्यस्य, सूत्रमन्त्रेण आसनं विन्यस्य हृदयेन। तत्र हृदयेन वागीश्वरीं आवाह्य, प्रभुं पूजयेत्; वह्निं शुद्धपात्रे स्थापयेत्। मांसभागं पृथक् कृत्वा, निरीक्षणादिना शुद्धीकृत्य, देहचन्द्रद्रव्याग्नीन् एकीकुर्यात्। "ॐ हूम्" इति वह्निज्ञानार्थं वह्निबीजेन स्थापयेत्; संहृतमन्त्रैः शक्तिमान् वह्निः गोमुद्रया अमृतीकृत्य स्थाप्यते। अस्त्रमन्त्रेण रक्षितः कवचेन आच्छादितः, साधकः दक्षिणाभिमुखः यज्ञसूत्रेण वह्निकुण्डस्य प्रभृत्य प्रदक्षिणं कुर्यात्। शिवबीजस्य ध्यानं वागीश्वर्याः क्षेत्रे, तन्मन्त्रेण तद्विसर्जनं चिन्तयेत्। अध्वर्युः भूमौ उपविष्टः, जानुना हृदयाभिमुखं, तदनु नाभिदेशे अन्तर्बीजं सञ्चिनोति। हृदयेन सञ्चयनं, वस्त्रधारणं, शुद्धिं, आचमनं च कृत्वा, गर्भस्थवह्निं पूजयित्वा, अस्त्रेण रक्षेत्। देवीकङ्कणं गर्भजं सुकुमारहस्ते बन्धयेत्; गर्भाधानकर्मणि सद्योजातेन वह्निं पूजयेत्। एवं शिवपूजनस्य होमकर्मणि, मन्त्रविधिना सर्वं सम्पाद्य, श्रद्धया परमं फलमवाप्नुयात्।