अग्निपुराणम्

शृणुत, भगवतः श्रीहरेः शालग्रामशिलायाः स्वरूपलक्षणानि यथाक्रमं प्रवक्ष्यामि। शिलायाः काचित् नीलमणिसदृशी, स्थूलाङ्गी, त्रिरेखाभूषिता, शुभा च दृश्यते। तस्याः पृष्ठे कूर्मवत् उन्नतो भागः, चक्रवातचिह्नयुक्तः, कृष्णवर्णः च दृश्यते। हयग्रीवस्य शिला अंकुशचिह्नसदृशी, नीलवर्णा, बिन्दुभूषिता च। वैकुण्ठशिला एकचक्रयुक्ता, पद्मरूपा, मणिसदृशी, पुच्छरेखायुक्ता च। मत्स्यशिला दीर्घा, त्रिबिन्दुयुक्ता, स्फटिकसदृशवर्णा च। श्यामत्रिविक्रमशिला दक्षिणरेखायुक्ता, वर्तुलरूपा च। वामनशिला वर्तुला, अतीव लघ्वी, नीलवर्णा, बिन्दुभूषिता च। श्यामत्रिविक्रमशिलायाः दक्षिणे रेखा, वामे बिन्दु दृश्यते। अनन्तशिला नागवलयरूपा, नानाचिह्नयुक्ता, नानारूपवती च। दामोदरशिला स्थूला, मध्ये चक्रयुक्ता, द्वारे सूक्ष्मबिन्दुयुक्ता च। सुदर्शनशिला एकचक्रयुक्ता, लक्ष्मीनारायणशिला द्विचक्रयुक्ता, चित्रक्रा अच्युतः त्रिचक्रयुक्तो वा त्रिविक्रमः च। जनार्दनशिला चतुश्चक्रयुक्ता, वासुदेवशिला पञ्चचक्रयुक्ता, प्रद्युम्नशिला षट्चक्रयुक्ता, संकर्षणशिला सप्तचक्रयुक्ता च। पुरुषोत्तमशिला अष्टचक्रयुक्ता, नवव्यूहशिला नवचिह्नभूषिता, दशावतारशिला दशचक्रयुक्ता, अनिरुद्धशिला एकादशचक्रयुक्ता। द्वादशव्यूहरूपशिला द्वादशचक्रयुक्ता, तस्योपरि अनन्तो वर्णितः। भगवान् उवाच— अहं ते चक्रलक्षणपूजनस्य सिद्धिं दास्यामि, शालग्रामाद्युपक्रम्य। हरिपूजनं त्रिविधं— काम्यं, निष्काम्यं, मिश्रं च। मत्स्यादिपञ्चनाम् पूजनं काम्यं वा द्विविधं च। वराह, नरसिंह, वामनानां तु मोक्षार्थमेव पूजनं विहितम्। शालग्रामशिलायाः चक्रादित्रयस्य पूजनं शृणु— परं पूजनं निष्काम्यं, अधमं फलदं, मध्यमं प्रतिमापूजनं चक्रे पद्मे च चतुरस्रे क्रियते। प्राणवं हृदि, षडङ्गानि हस्ताङ्गेषु स्थाप्य, चक्रबाह्ये त्रिमुद्राः कृत्वा, प्रथमं गुरुम् अर्चयेत्।