అగ్నిపురాణమ్

పరమేశ్వరుని ఆకాశవాణి వినిపించగా, ఆయన ఇలా ఉపదేశించెను: "నీ పరమసత్య స్వరూపాన్ని, జ్ఞానమయమైన ఆ రూపాన్ని, ఈ శరీరంలో ఏకరూపంగా లీనమై ఉన్నదాన్ని, మేల్కొలిపి ప్రబోధించాలి. ఆత్మను, బ్రహ్మ మొదలైన పరివార దేవతలను ఆహ్వానించి, వారిని వారి పేర్లతో, ఆయుధాలతో, ముద్రలతో స్థాపించాలి. శుభమైన యాత్ర మొదలైన శాంతి సూచక సంకేతాలను గమనిస్తూ, హరిదేవుడు ఇక్కడే ఉన్నాడని తెలుసుకోవాలి; ఆయనకు నమస్కరించి, స్తోత్రాలు పఠించి, అష్టాక్షరీ మంత్రాన్ని మరియు ఇతర మంత్రాలను జపించాలి. ఆచార్యుడు, ద్వారాల వద్ద నిలబడి ఉన్న చండ, ప్రచండ అనే ద్వారపాలకులను గౌరవించి, అగ్నికుండం వద్దకు వెళ్లి గరుడుని ప్రతిష్ఠించి, పూజించాలి. దిక్పాలకులను, దిక్కుల దేవతలను యథావిధిగా ప్రతిష్ఠించి, పూజించాలి. విశ్వక్సేనుని స్థాపించి, శంఖ, చక్రాది ఆయుధాలతో పూజించాలి. పరివార దేవతలకు, భూతగణాలకు హోమాలు సమర్పించాలి. గ్రామంలో లభించే వస్త్రాలు, బంగారం మొదలైన దానాలు గురువుకు సమర్పించాలి. యజ్ఞంలో ఉపయోగించిన సమస్త ద్రవ్యాలను గురువుకు సమర్పించాలి. గురు దక్షిణలో సగభాగాన్ని యజ్ఞాన్ని నిర్వహించిన ఋత్విక్కులకు ఇవ్వాలి. మిగతా వారికి కూడా దక్షిణలు ఇచ్చి, ఆ తరువాత బ్రాహ్మణులను భోజనానికి ఆహ్వానించాలి. వైష్ణవ సంప్రదాయానుసారం యజమానుడికి కర్మ ఫలితాలను యథావిధిగా ఇవ్వాలి. ప్రతిష్ఠాపకుడు, విష్ణువుతో పాటు ఆయన కుటుంబాన్ని కూడా ముందుకు నడిపించాలి. ఇది అన్ని దేవతలకూ సాధారణ విధానం; వారి మూలమంత్రాలు వేరు అయినా, మిగతా క్రమం ఒకటే. ఇప్పుడు నేను దేవతల ప్రతిష్ఠను పూర్తిగా వివరించెదను. మొదట లక్ష్మీదేవి ప్రతిష్ఠ, అలాగే ఇతర దేవతామహాసభయొక్క ప్రతిష్ఠను వివరించెదను. ముందుగా మండప నిర్మాణం, అభిషేకాది కర్మలను పూర్వవిధిగా నిర్వహించాలి. మంగళాసనంపై శ్రీదేవిని కూర్చోబెట్టి, ఎనిమిది కలశాలను స్థాపించాలి. నెయ్యితో, మూలమంత్రంతో అభిషేకించి, పంచగవ్యంతో స్నానం చేయాలి. పసిడి వర్ణముతో, చకితమృగనేత్రములతో శ్రీదేవికి నేత్రోన్మీలనం చేయాలి. ‘ఇక్కడ రా, ఓ దేవీ’ అని పిలిచి, మూడు మధురపదార్థాలను సమర్పించాలి. ‘అశ్వపూర్వ’ మంత్రంతో, పూర్వవిధిగా కలశాభిషేకం చేయాలి. దక్షిణదిక్కునుంచి ‘కామోఽస్మి’ మంత్రంతో, పడమర దిక్కునుంచి అభిషేకించాలి; ఉత్తరదిక్కునుంచి ‘చంద్రం ప్రభాసాం’ మరియు ‘త్యవర్ణ’ మంత్రాలతో అభిషేకించాలి. ఆగ్నేయాన ‘ఉపైతు మే’, నైరుత్యాన ‘క్షుత్పిపాసే’, వాయవ్యాన ‘గంధద్వారే’ మంత్రాలతో అభిషేకించి, మనస్సులో కోరిన రూపాన్ని ఆవిష్కరించాలి. ఈశాన్య దిక్కునుండే కలశంతో, బంగారు మట్టితో తలపై అభిషేకించాలి. ఎనభై ఒకటి కలశాలతో, మంత్రజలాన్ని సృష్టించి, భూమిపై చల్లాలి. తేమగల తామరలు, ఇతర తేమగల సుగంధద్రవ్య పుష్పాలను సమర్పించాలి. ‘తన్మయావహ’ మంత్రంతో, ‘య ఆనంద’ స్తోత్రంతో, ఇతర మంత్రాలతో పూజించాలి. శయనాసనంపై ‘శాయంతీయ’ స్తోత్రంతో, హాజరుగా ఉండేందుకు ‘శ్రీ సూత్ర’ంతో పూజించాలి. లక్ష్మీ బీజమంత్రంతో చైతన్యశక్తిని స్థాపించి, మళ్లీ పూజించాలి. శ్రీ సూత్రంతో మండపాన్ని అలంకరించి, హోమకుండాల్లో తామర పుష్పాలను సమర్పించాలి. లేదా, మల్లె పువ్వులు సేకరించి, వేల్లోకైనా వందోకైనా సమర్పించాలి. ఇలాగే గృహోపకరణాలు మొదలైనవి శ్రీ సూత్రంతో సమర్పించాలి. ఆలయ ప్రతిష్ఠకు సంబంధించిన అన్ని కర్మలను పూర్వవిధిగా నిర్వహించాలి. మంత్రంతో పీఠాన్ని నిర్మించి, శ్రీదేవిని స్థాపించాలి. శ్రీ సూత్రంతో ఒక్కొక్క శ్లోకాన్ని జపిస్తూ, ఆమెను ఆహ్వానించాలి. చైతన్యశక్తిని మేల్కొలిపి, మూలమంత్రంతో ఆహ్వానించాలి. గురువుకి లేదా పురోహితునికి బంగారం, వస్త్రాలు, గోవులు మొదలైన దానాలు సమర్పించాలి. ఈ విధంగా అన్ని దేవతలను ప్రతిష్ఠించి, వారు స్వర్గంలో, దివిలో నివసిస్తున్నట్లుగా ధ్యానించాలి. ఇప్పుడు, గణేశ పూజా విధానాన్ని వివరించెదను. ఇది సమస్త విఘ్నాలను తొలగించేది, అన్ని ఆశయాలను నెరవేర్చేది. ‘గణాయ నమః’ — హృదయానికి; ‘ఏకదంతాయ నమః’ — మస్తకానికి; ‘గజకర్ణకాయ నమః’ — కుచ్చే; ‘గజాననాయ నమః’ — సమూహానికి; ‘లంబోదరాయ, భలచ్ఛేదనాయ, భుజచ్ఛేదనాయ’ — ఆయుధాలకు. గణాన్ని గురువుగా, పాదుకలుగా, రెండు శక్తులుగా, ధర్మంగా పూజించాలి. క్రింద ఎముకల వలయాన్ని, పై కవచాన్ని పూజించాలి. పద్మనాభ మూల అక్షరాలను, అగ్నిమండలాన్ని నందాతోపాటు పూజించాలి. సూర్యేశా, కామరూపా, ఉదయా, కామవర్తిని, సత్యా, విఘ్ననాశా, నైవేద్యం, సుగంధ భూమిని పూజించాలి. యం, శోష, రం, దహనం, ప్లవ, లం, వం, అమృతం అనే అక్షరాలను పూజించాలి. ‘మహోదరాన్ని ధ్యానించెదము; లంబోదరాన్ని ధ్యానించెదము; ఏకదంతుడు మాకు ప్రేరణ కలిగించుగాక’ అని జపించాలి. గణపతి, గణాధిపతి, గణేశ, గణనాయకుడు, గణలలో క్రీడించేవాడు, వక్రతుంగుడు, ఏకదంతుడు, లంబోదరుడు. గజాననుడు, లంబోదరుడు, ఉగ్రుడు, విఘ్నహర్త; ధూళివర్ణుడు, మహేంద్రుడు మొదలైనవారు గణపతికి పూజార్హులు. ఇప్పుడు, తాక్ష్యుని చక్రం, బ్రహ్మ, నృహరి ప్రతిష్ఠను విష్ణుప్రతిష్ఠ విధానంలోనే, వారి వారి మంత్రాలతో నిర్వహించాలి. సుదర్శన చక్రానికి — ‘ఓం సుదర్శన మహాచక్రా, శాంత, దుష్టనాశక, భయహంతా! కత్తి, కత్తి! చీల్చు, చీల్చు! చిదురు, చిదురు!’ అని పూజించాలి. యుద్ధంలో శత్రువులను ఛిద్రం చేయును. నృసింహునికి — ‘ఓం క్షోం! ఉగ్రరూప నృసింహా! జ్వల, జ్వల! ప్రకాశించు, ప్రకాశించు! స్వాహా! ఓం క్షౌం! నృసింహ భగవన్‌కు నమః! వేలాది సూర్యుల తేజస్సుతో, వజ్రపంజర దంతాలతో, అల్లాడే కేశాలతో, సముద్రాన్ని కలిపే గర్జనతో, మంత్రబలాన్ని అధిగమించేవాడా! రా, రా! ప్రబోధించు, విస్తరించు, ముందుకు సాగు, గర్జించు, సింహనాదాలు విడుదలచేయు, చీల్చు, తరిమికొట్టు, మంత్రరూపాలను ప్రవేశించు, దెబ్బకొట్టు, కత్తిరించు, ఒత్తు, ప్రవహించు, చీల్చు, పేల్చు, అగ్ని వజ్రచక్రాలతో అగ్నికిరణాలను వ్యాపింపజేయు, పాతాళాలను నాశనం చేయు, పాతాళాలను అగ్నికంచుతో చుట్టు, పిశాచుల హృదయాలను లాగి, వేడించు, ఉడికించు, మరిగించు, ఎండబెట్టు, తెంపు, నన్ను కాపాడు, హ్రుం ఫట్! నమస్కారం!’ మూడు లోకాల మోహన మంత్రాలతో త్రిలోకమోహిని స్థాపించాలి. కుడివైపు గదాధారిని, శాంతికర్తను, రెండు లేదా నాలుగు చేయులతో ప్రతిష్ఠించాలి. ఎడమపై చక్రాన్ని, దిగువన పాంచజన్య శంఖాన్ని స్థాపించాలి. శ్రీ, పుష్టి, బల, భద్రతో కలిపి ప్రతిష్ఠించాలి. విష్ణువును ఆలయంలో, ఇంట్లో లేదా మండపంలో స్థాపించాలి. అలాగే వామన, వైకుంఠ, హయగ్రీవ, అనిరుద్ధుని ప్రతిష్ఠించాలి. నీటిపై శయనంగా, మత్స్య మొదలైన అవతారాలను కూడా ప్రతిష్ఠించాలి. సంకర్షణ, విరాట్ రూపం, రుద్రలింగాన్ని కూడా ప్రతిష్ఠించాలి. అలాగే అర్ధనారీశ్వరుడు, హరి, శంకరుడు, మాతృకలు, భైరవుడు, సూర్యుడు, నవగ్రహాలు, వినాయకుని చిత్రాలను ఆవిష్కరించాలి. గౌరీ, ఇంద్రుడు, ఇతర దేవతలు, బలాదేవతలు, గ్రంథాల ప్రతిష్ఠను కూడా వివరించెదను. స్వస్తిక లేదా మండలంపై పూజించి, దర్భాసనంపై కూర్చుని, వ్రాసిన గ్రంథాన్ని, గురువును, జ్ఞానాన్ని, హరిని పూజించాలి. యజమానుడు తూర్పు ముఖంగా కూర్చుని, పద్మాన్ని ధ్యానిస్తూ, ఐదు శ్లోకాలు వ్రాసి, గురువును, జ్ఞానాన్ని, హరిని, గ్రంథ రచయితను పూజించాలి. ఇలా, పరమేశ్వరుని వాక్కు ప్రకారం, దేవతల ప్రతిష్ఠ, పూజ, హోమాది కర్మలు, గురు సేవ, దానధర్మాలు, లక్ష్మీ, గణేశ, నృసింహ, సుదర్శన, ఇతర దేవతా ప్రతిష్ఠలు, గ్రంథపూజా విధానాలు యథావిధిగా నిర్వహించవలెనని ఆదేశించెను.