అగ్నిపురాణమ్

కుణ్డలస్యాకృతిం కృత్వా భ్రామ్యైకం మస్తకోపరి । క్షిపేత్ తూణమయే తూర్ణం పురుషే చర్మవేష్టితే ।। ౨౫౧.

వలయాకారంగా చేసి, తలపై ఒకసారి తిప్పి, వెంటనే చర్మపు కవచం ధరించిన మనిషిపై వేయాలి.

వల్గితే చ ప్లుతే చైవ తథా ప్రవ్రజితేషు చ । సమయోగవిధిం కృత్వా ప్రయుఞ్జీత సుశిక్షితమ్ ।। ౨౫౧.

ఎగిరేటప్పుడు, దూకేటప్పుడు, తిరుగుతూ ఉండేటప్పుడు, సరైన విధానాన్ని పాటించి, శిక్షణతో నెరవేర్చాలి.

విజిత్వా తు యథాన్యాయం తతో బన్ధం సమాచరేత్ । కట్యామ్బద్‌ధ్వా తతః ఖడ్గం వామపార్శ్వావలమ్బితమ్ ।। ౨౫౧.

నియమానుసారం గెలిచిన తరువాత, బంధనాన్ని చేయాలి; నడుముకు కట్టి, తరువాత ఖడ్గాన్ని ఎడమవైపు వేలాడదీయాలి.

దృఢం విగృహ్య వామేన నిష్కర్షేద్దక్షిణేన తు । షడఙ్గులపరీణాహం సప్తహస్తసముచ్ఛితం ।। ౨౫౧.

ఎడమచేతితో బలంగా పట్టుకుని, కుడిచేతితో బయటకు లాగాలి; అది ఆరు వేళ్ల పరిమాణంలో, ఏడు చేతుల ఎత్తులో ఉండాలి.

అయోమయ్యః శలాకాశ్చ వర్మాణి వివిధాని చ । అర్ద్ధహస్తే సమే చైవ తిర్య్యగూద్‌ర్ధ్వగతం తథా ।। ౨౫౧.

ఇనుప కడ్డీలు, వివిధ రకాల కవచాలు, అరచేతి దూరంలో, సమంగా, అడ్డంగా, అలాగే ఎత్తుగా కూడా ఉండాలి.

యోజయేద్విధినా యేన తథాత్వఙ్గదతః శ్రృణు । తూణచర్మావనద్‌ధాఙ్గం స్థాపయిత్వా నవం దృఢం ।। ౨౫౧.

ఇప్పుడు నేను చెప్పిన విధంగా, కొత్తగా తయారైన బలమైన ధనుస్సు, కవచాన్ని శరీరంపై సరిగా అమర్చాలి.

కరేణాదాయ లగుడం దక్షిణాఙ్గులకం నవం । ఉద్యమ్య ఘాతయేద్యస్య నాశస్తేన శిశోర్దృఢం ।। ౨౫౧.

కుడి చేతిలో కొత్తగా చేసిన గొడ్డలిని పట్టుకుని, దాన్ని పైకి ఎత్తి గట్టిగా కొడితే, ఆ శిశువు నాశనం అవడం ఖాయం.

ఉభాభ్యామథ హస్తాబ్యాం కుర్య్యాత్తస్య నిపాతనం । అక్లేశేన తతః కుర్వన్ బధే సిద్ధిః ప్రకీర్త్తితా ।। ౨౫౧.

తర్వాత రెండు చేతులతో దాన్ని బలంగా దించాలి. ఇలా ఎలాంటి కష్టమూ లేకుండా చేస్తే, వధలో విజయం లభిస్తుంది.

అగ్నిరువాచ భ్రాన్తముద్ భ్రాన్తమావిద్ధమాప్లుతం విప్లుతం సృతం । సమ్పాతం సముదీశఞ్చ శ్యేనపాతమథాకులం ।। ౨౫౨.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: చుట్టుముట్టడం, గట్టిగా కొట్టడం, ఎగిరిపోవడం, లోపలికి దూకడం, పరుగెత్తడం, పైనుంచి దూకడం, దాడి చేయడం, గద్దపక్షిలా పడిపోవడం, కలవరపడటం—

ఉద్‌ధూతమవధూతఞ్చ సవ్యం దక్షిణమేవ చ । అనాలక్షితవిస్ఫోటౌ కరాలేన్ద్రమహాసఖౌ ।। ౨౫౨.

కదిలించడం, ఊగించడం, ఎడమవైపు, కుడివైపు తిప్పడం, తెలియకుండానే పేలిపోవడం, ఏనుగు చేతి బలమైన దెబ్బలు—

వికరాలనిపాతౌ చ విభీషణభయానకౌ । సమగ్రార్ద్ధతీయాంశపాదపాదార్ద్ధవారిజాః ।। ౨౫౨.

భయంకరంగా, భయపెట్టేలా పడిపోవడం, పూర్తిగా, అర్ధంగా, మూడవ వంతుగా, పద్మాకారంగా పాదాలను పెట్టడం—

ప్రాత్యాలీఢమథాలీఢం వరాహం లులితన్తథా । ఇతి ద్వాత్రింశతో జ్ఞేయాః ఖడ్గచర్మవిధౌ రణే ।। ౨౫౨.

వెనుకకు నిలబడడం, ముందుకు నిలబడడం, వరాహమంత దూకడం, వంకర తిరుగడం—ఇలా ముప్పై రెండు విధానాలు ఖడ్గం, కవచం పద్ధతిలో యుద్ధంలో తెలుసుకోవాలి.

పరవృత్తమపావృత్తం గృహీతం లఘుసఞ్జ్ఞితం । ఊద్‌ర్ధ్వాత్ క్షఇప్తమధః క్షిప్తం సన్ధారితవిధారితం ।। ౨౫౨.

వెనక్కు తిప్పడం, తిరిగి తీసుకురావడం, గట్టిగా పట్టుకోవడం, తేలికగా కదలడం, పైకి విసిరేయడం, కింద వేసేయడం, పట్టుకోవడం, ఆపడం—

శ్యేనపాతం గజపానం గ్రాహగ్రాహ్యన్తథైవ చ । ఏవమేకాదశవిధా జ్ఞేయాః పాశవిధా రణాః ।। ౨౫౨.

గద్దపక్షిలా దూకడం, ఏనుగు నీరు తాగేలా చేయడం, మొసలి పట్టుకున్నట్టు చేయడం—ఇలా పదకొండు రకాల పాశ పద్ధతులు యుద్ధంలో తెలుసుకోవాలి.

ఋజ్వాయతం విశాలఞ్చ తిర్య్యగ్‌భ్రామితమేవ చ । పఞ్చకర్మ వినిర్ద్దిష్టం వ్యస్తే పాశే మహాత్మభిః ।। ౨౫౨.

నేరుగా, వెడల్పుగా, వంకరగా, తిరుగుతూ చేయడం—పాశాన్ని విడదీసినప్పుడు ఈ అయిదు విధానాలు మహాత్ములు వివరించారు.

ఛేదనం భేదనం పాతో భ్రమణం శయనం తథా । వికర్త్తనం కర్త్తऩఞ్చ చక్రకర్మేదమేవ చ ।। ౨౫౨.

కత్తిరించడం, చీల్చడం, కొట్టడం, తిప్పడం, పడుకోవడం, ముక్కలు చేయడం, కోయడం, చక్రంలా తిప్పడం—ఇవి ఆచరణలు.

ఆస్ఫోటః క్ష్వేడనం భేదస్త్రాసాన్దోలితకౌ తథా । శూలకర్మాణి జానీహి షష్ఠమాఘాతసఞ్జ్ఞితం ।। ౨౫౨.

పాదంతో బలంగా మోదడం, ఊపిరి లాగడం, చీల్చడం, భయపెట్టడం, ఊగించడం—ఇవి శూల పద్ధతులు, ఆరవది మోపడం అని అంటారు.

దృష్టిఘాతం భుజాఘాతం పార్శ్వఘాతం ద్విజోత్తమ । ఋజుపక్షేషుణా పాతం తోమరస్య ప్రకీర్త్తితం ।। ౨౫౨.

కళ్లపై కొట్టడం, భుజాలపై కొట్టడం, పక్కలపై కొట్టడం, మేలైన ద్విజుడా! నేరుగా ఈకలతో బాణాన్ని వేసి పడగొట్టడం, తోమర పద్ధతి వివరించబడింది.

ఆహతం విప్ర గోమూత్రప్రభూతఙ్కమలాసనం । తతోర్ద్ధగాత్రం నమితం వామదక్షిణమేవ చ ।। ౨౫౨.

కొట్టబడినది, బ్రాహ్మణా, ఆవుపిసుకు వంటి విధానం, ఎక్కువగా ఉండే విధానం, పద్మాసనంగా కూర్చోవడం, పైకి శరీరం ఎత్తడం, వంగిపోవడం, ఎడమ, కుడి వైపు—

ఆవృత్తఞ్చ చపరావృత్తం పాదోద్ధతమవప్లుతం । హంసమర్ద్దం విమర్దఞ్చ౩ గదాకర్మ ప్రకీర్త్తితం ।। ౨౫౨.

తిరిగినది, తిరిగి తిరిగినది, పాదాన్ని పైకి ఎత్తడం, ఎగిరిపోవడం, హంసను నలిపినట్టు చేయడం, బలంగా నొక్కడం—ఇవి గదా పద్ధతులు అని చెప్పబడింది.

కరాలమవఘాతఞ్చ దంశోపప్లుతమేవ చ । క్షిప్తహస్తం స్థితం శూన్యం పరశోస్తు వినిర్దిశేత్ ।। ౨౫౨.

భయంకరంగా కొట్టడం, కొరుకుతున్నట్టు దూకడం, చేతిని విసరడం, నిలబడడం, ఖాళీగా ఉండడం—ఇవి పరశు పద్ధతులు.

తాడనం ఛేదనం విప్ర తథా చూర్ణనమేవ చ । ముద్‌గరస్య తు కర్మాణి తథా ప్లవనఘాతనం ।। ౨౫౨.

కొట్టడం, కోయడం, బ్రాహ్మణా, పొడిచేయడం—ఇవి ముద్గర పద్ధతులు, అలాగే ఎగిరిపడి కొట్టడం కూడా.

సం శ్రాన్తమథ విశ్రాన్తం గోవిసర్గం సుదుర్ద్ధరం । భిన్దిపాలస్య కర్మాణి లగుడస్య చ తాన్యపి ।। ౨౫౨.

బాగా అలసిపోవడం, విశ్రాంతి తీసుకోవడం, ఆవును విడిచిపెట్టడం, చాలా కష్టం అయ్యే విధానం—ఇవి భిందిపాల, అలాగే లఘుడ పద్ధతులు.

అన్త్యం మధ్యం పరావృత్తం నిదేశాన్తం ద్విజోత్తమ । వజ్రస్యైతాని కర్మాణి లగుడస్య చ తాన్యపి ।। ౨౫౨.

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, చివరి, మధ్య, తిరిగి, ఆజ్ఞతో ముగిసే విధానాలు — ఇవే గద మరియు ముఠా చేత చేయబడే పనులు.

హరణం ఛేదనం ఘాతో బలోద్ధారణమాయతం । కృపాణకర్మ నిర్దిష్టం పాతనం స్ఫోటనం తథా ।। ౨౫౨.

పట్టుకోవడం, కోయడం, చంపడం, బలంగా పైకి ఎత్తడం, పొడుగు చేయడం — ఇవే ఖడ్గానికి చెప్పిన పనులు. అలాగే కింద పడవేయడం, పగలగొట్టడం కూడా ఉంటాయి.

త్రాసనం రక్షణం ఘాతో బలోద్ధరణమాయతమ్ । క్షేపణీకర్మ నిర్దిష్టం యన్త్రకర్మైతదేవ తు ।। ౨౫౨.

భయపెట్టడం, రక్షించడం, చంపడం, బలంగా పైకి ఎత్తడం, పొడుగు చేయడం — ఇవే క్షేపణి ఆయుధానికి పనులు. అలాగే యంత్రాల పనులు కూడా ఇదే విధంగా ఉంటాయి.

సన్త్యాగమవదంశశ్చ వరాహోద్ధూతకం తథా । హస్తావహస్తమాలీనమేకహస్తావహస్తకే ।। ౨౫౨.

వదిలిపెట్టడం, కొరికివేయడం, వరాహం లాగ ఎగరగొట్టడం, ఒక చేతితో లేదా రెండు చేతులతో మోయడం, అలాగే ఒక చేతితో లేదా రెండు చేతులతో పట్టుకోవడం.

ద్విహస్తవాహుపాశే చ కటిరేచితకోద్‌గతే । ఉరోలలాటఘాతే చ భుజావిధమనన్తథా ।। ౨౫౨.

రెండు చేతులతో, భుజాలతో కట్టడం, నడుము వద్ద పైకి ఎత్తడం, ఛాతీ మరియు నుదిటిపై కొట్టడం, అలాగే భుజాలను మడమడం.

ద్విహస్తవాహుపాశే చ కటిరేచికకోద్‌గతే । గాత్రసంశ్లేషణం శాన్తం తథా గాత్రవిపర్య్యయః ।। ౨౫౨.

రెండు చేతులతో, భుజాలతో కట్టడం, నడుము వద్ద పైకి ఎత్తడం, అవయవాలను మృదువుగా ఆలింగనం చేయడం, అలాగే అవయవాలను తిరగడం.