అగ్నిపురాణమ్

అఙ్‌ఘ్నిపృష్ఠౌ స్ఫిచౌ కట్యాం యథాయోగం ప్రకల్పయేత్। సప్తాంశోనాస్తథాఙ్గుల్యో దీర్ఘం విష్కమ్భనాహతమ్

కాళ్ల మడమ వెనుక భాగం, నడుము, పిండికాను యథావిధిగా అమర్చాలి. వేళ్లు ఏడు భాగాల పరిమాణంలో ఉండాలి. పొడవు విస్తారాన్ని తగ్గించాలి.

నేత్రైకవర్జితాయామా జఙ్ఘోరూ చ తథా కటిః। మధ్యపార్శ్వం చ తద్‌వృత్తం ఘనం పీనం కుచద్వయమ్

ఒక కన్ను లేకపోయిన చోట, తొడలు, మోకాళ్లు, నడుము కూడా అలాగే ఉంటాయి. మధ్య భాగం వంపుగా, రెండు పక్కలు గుండ్రంగా ఉంటాయి. రెండు వక్షోజాలు ఘనంగా, పుష్టిగా కనిపిస్తాయి.

తాలమాత్రౌ స్తనౌ కార్య్యౌ కటిః సార్ద్ధకలాధికా। లక్ష్మ శేషం పురావత్స్యాత్ దక్షిణే చామ్బుజం కరే

వక్షోజాలు ఒక్కొక్కటి తాళం పరిమాణంలో ఉండాలి. నడుము అర కొలత కంటే కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉంటుంది. మిగతా లక్షణాలు ముందుగా చెప్పినట్లే ఉంటాయి. కుడి చేతిలో ఒక కమలాన్ని ధరించి ఉంటారు.

వామే విల్వం స్వియౌ పార్శ్వే శుభే చామరహస్తకే। దీర్ఘఘోణస్తుగరుడశ్చక్రాఙ్గాద్యానథో వదే

ఎడమవైపు బిల్వపండు ఉంటుంది. రెండు పక్కలకూ మంగళకరంగా చామరాన్ని చేతిలో పట్టుకుని ఉంటారు. ముక్కు పొడవుగా, కింది పెదవి బరువుగా, అవయవాలపై చక్రం గుర్తులు ఉంటాయని నేను చెబుతున్నాను.

భగవానువాచ శాలగ్రామాదిమూర్త్తిశ్చ వక్షయేహం భుక్తిముక్తిదాః। వాసుదేవోఽసితో ద్వారే శిలాలగ్నద్విచక్రకః

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: శాలగ్రామం మొదలైన మూర్తులను నేను వివరించబోతున్నాను. ఇవి భోగమూ, మోక్షమూ ఇస్తాయి. వాసుదేవుడు ద్వారంలో నలుపు రంగుతో, రాయిలో స్థిరంగా, రెండు చక్రాలతో ఉంటాడు.

జ్ఞేయః సఙ్కర్షణో లగ్నద్విచక్రో రక్త ఉత్తమః। సూక్ష్మచక్రో బహుచ్ఛిద్రః ప్రద్యుమ్నో నీలదీర్ఘకః

సంకర్షణుడు రెండు చక్రాలతో, ఉత్తమంగా, ఎరుపు రంగుతో ఉంటాడు. ప్రద్యుమ్నుడు సూక్ష్మమైన చక్రంతో, అనేక రంధ్రాలతో, నీలంగా, పొడవుగా ఉంటాడు.

పీతోనిరుద్ధః పద్మాఙ్కో వర్త్తులో ద్విత్రిరేఖవాన్। కృష్ణో నారాయణో నాభ్యున్నతః శుషిరదీర్ఘవాన్

పీతనిరుద్ధుడు పద్మగుర్తుతో, వృత్తాకారంగా, రెండు లేదా మూడు రేఖలతో ఉంటాడు. కృష్ణనారాయణుడు నాభి భాగంలో పైకి, రంధ్రంతో, పొడవుగా కనిపిస్తాడు.

పరమేష్ఠీ సాబ్జచక్రః పృష్ఠచ్ఛిద్రశ్చ విన్దుమాన్। స్థూలచక్రోఽసితో విష్ణుర్మధ్యే రేఖా గదాకృతిః

పరమేశ్ఠి పద్మచక్రంతో, వెనుక భాగంలో రంధ్రంతో, బిందువుతో ఉంటాడు. విష్ణువు నలుపు రంగుతో, మందమైన చక్రంతో, మధ్యలో గదా ఆకారంలో రేఖతో ఉంటాడు.

నృసింహః కపిలః స్థూలచక్రః స్యాత్ పఞ్చవిన్దుకః। వరాహః శక్తిలిఙ్గః స్యాత్ తచ్చక్రౌ విషమౌ మృతౌ

నరసింహుడు పింగళవర్ణంతో, మందమైన చక్రంతో, అయిదు బిందువులతో ఉంటాడు. వరాహుడు శక్తి గుర్తుతో ఉంటాడు. ఆ చక్రాలు సమంగా లేకపోతే, అది శుభకరం కాదు.

ఇన్ద్రనీలనిభః స్థూలస్త్రిరేఖాలాఞ్ఛితః శుభః। కూర్మస్తథోన్నతః పృష్ఠే వర్త్తలావర్త్తకోఽసితః

ఇంద్రనీలం వర్ణంతో, మందంగా, మూడు రేఖలతో అలంకరించబడి, శుభంగా ఉంటుంది. కూర్మావతారం కూడా వెనుక భాగంలో పైకి, వలయ గుర్తుతో, నలుపుగా ఉంటుంది.

హయగ్రీవోఙ్కుశాకారరేఖో నీలః సవిన్దుకః। వైకుణ్ఠః ఏకచక్రోఽబ్జీ మణిభః పుచ్ఛరేఖకః

హయగ్రీవుడు అంకుశం ఆకార రేఖతో, నీలంగా, బిందువులతో ఉంటాడు. వైకుంఠుడు ఒక్క చక్రంతో, పద్మాకారంగా, మణిపరిచయంతో, తోకరేఖతో ఉంటాడు.

మత్స్యో దీర్ఘస్త్రివిన్దుః స్యాత్ కాచవర్ణస్తు పూరితః। శ్యామస్త్రివిక్రమో దక్షరేఖస్తు వర్త్తులః

మత్స్యావతారం పొడవుగా, మూడు బిందువులతో, అద్దం వర్ణంతో నిండుగా ఉంటుంది. శ్యామ త్రివిక్రముడు కుడివైపు రేఖతో, వృత్తాకారంగా ఉంటాడు.

వామనో వర్త్తులశ్చాతిహ్రస్వో నీలః సవిన్దుకః। శ్యామస్త్రివిక్రమో దక్షరేఖో వామేన విన్దుకః

వామనుడు వృత్తాకారంగా, చాలా చిన్నగా, నీలంగా, బిందువులతో ఉంటాడు. శ్యామ త్రివిక్రముడు కుడివైపు రేఖతో, ఎడమవైపు బిందువుతో ఉంటాడు.

అనన్తో నాగభోగాఙ్గో నైకాభో నైకమూర్త్తిమాన్। స్థూలో దామోదరో మధ్యచక్రో ద్వాః సూక్ష్మవిన్దుకః

అనంతుడు నాగబంధ ఆకారంతో, అనేక గుర్తులతో, అనేక రూపాలతో ఉంటాడు. దామోదరుడు మందంగా, మధ్యలో చక్రంతో, ద్వారంలో సూక్ష్మ బిందువుతో ఉంటాడు.

సుదర్శనస్త్వేకచక్రో లక్ష్మీనారాయణో ద్వయాత్। చిత్రక్రశ్చాచ్యుతో దేవస్త్రిచక్రో వా త్రివిక్రమః

సుదర్శనుడు ఒక్క చక్రంతో ఉంటాడు. లక్ష్మీనారాయణుడు రెండు చక్రాలతో ఉంటాడు. చిత్రక్రుడు, అచ్యుతుడు, దేవుడు మూడు చక్రాలతో ఉంటాడు లేదా త్రివిక్రముడిగా ఉంటాడు.

జనార్ద్దనశ్చతుస్చక్రో వాసుదేవస్చ పఞ్చభిః। షట్రచక్రస్చౌవ ప్రద్యుమ్నః సఙ్కర్షణశ్చ సప్తభిః

జనార్దనుడు నాలుగు చక్రాలతో ఉంటాడు. వాసుదేవుడు అయిదు చక్రాలతో ఉంటాడు. ప్రద్యుమ్నుడు ఆరు చక్రాలతో, సంకర్షణుడు ఏడు చక్రాలతో ఉంటాడు.

పురుషోత్తమోష్టచక్రో నవవ్యూహో నవాఙ్కితః। దశావతారో దశభిర్ద్దశైకేనానిరుద్ధకః

పురుషోత్తముడు ఎనిమిది చక్రాలతో ఉంటాడు. నవవ్యూహుడు తొమ్మిది గుర్తులతో ఉంటుంది. దశావతారం పది చక్రాలతో, అనిరుద్ధుడు పదకొండు చక్రాలతో ఉంటాడు.

ద్వాధశాత్మా ద్వాదశభిరత ఊద్‌ర్ధ్వమనన్తకః

పన్నెండు రూపాలవాడు పన్నెండు చక్రాలతో ఉంటాడు. పైగా, అనంతుడు కూడా అలాగే చెప్పబడతాడు.

భగవానువాచ శాలగ్రామాదిచక్రాఙ్కపూజాః సిద్ధ్యైవదామి తే। త్రివిధాస్యాద్ధరేః పూజా కామ్యాకామ్యోభయాత్మికా

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: శాలగ్రామాది చక్రగుర్తులతో చేసే పూజలకు నేను సిద్ధి ప్రసాదిస్తాను. హరివారి పూజ మూడు విధాలుగా ఉంటుంది—కామ్యమైనది, అకామ్యమైనది, రెండింటి మిశ్రమమైనది.

మీనాదీనాన్త పఞ్చానాం కామ్యాథో వోభయాత్మికా వరాహస్ప నృసింహస్య వామనస్య చముక్తయే

మీనం మొదలైన ఐదు అవతారాల పూజ, కోరిక కోసం లేదా రెండింటికీ చేయవచ్చు. కానీ వరాహం, నరసింహం, వామనుని పూజ మోక్షం కోసం మాత్రమే చేయాలి.

చక్రాదీనాం త్రయాణాన్తు శాలగ్రామార్చ్చనం శ్రృణు। ఉత్తమా నిష్ఫలా పూజా కనిష్ఠా సఫలార్చనా

చక్రం మొదలైన మూడు రూపాల శాలగ్రామ శిలపై పూజ గురించి విను. అత్యుత్తమమైన పూజకు ఫలం ఉండదు, కనిష్ఠమైన పూజ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.

మధ్యమా మూర్త్తిపూజా స్యాచ్చక్రావ్జే చతురస్రకే। ప్రణవం హృది విన్యస్య షడఙ్గఙ్కరదేహయోః

మధ్యస్థమైన పూజ అనగా, చక్రం, పద్మం, చతురస్రం మీద విగ్రహాన్ని పూజించడం. ఈ పూజలో ప్రణవాన్ని హృదయంలో, షడంగాలను చేతులు, శరీరంలో స్థాపించాలి.

కృతముద్రాత్రయశ్చక్రాద్ బహిః పూర్వే గురుం యజేత్। ఆప్యే గణం వాయవే చ ధాతారం నైర్ఋతే యజేత్

చక్రం బయట మూడు ముద్రలు చేసి, ముందుగా గురువును పూజించాలి. తూర్పున వాయు గణాన్ని, నైరుతి దిశలో ధాతారుని పూజించాలి.

విధాతారఞ్చ కర్త్తారం హర్త్తారం దక్షసౌమ్యయోః। విష్వకసేనం యజేదీశే ఆగ్నేయే క్షేత్రపాలకమ్

విధాత, కర్త, హర్తలను దక్షిణ, వాయువ్య దిశల్లో పూజించాలి. ఈశాన్యంలో విష్వక్సేనుని, అగ్నేయంలో క్షేత్రపాలకుని పూజించాలి.

ఋగాదివేదాన్ ప్రాగాదౌ ఆధారానన్తకం భువమ్। పీఠం పద్మం చార్క వన్ద్రవహ్వ్యాఖ్యం మణ్డలత్రయమ్

ఋగ్వేదాది వేదాలను తూర్పున ప్రారంభంలో స్థాపించాలి. భూమిని అనంతుడి వరకు ఆధారంగా ఉంచాలి. పీఠం, పద్మం, అర్క, వంద్ర, వాహ్వ్య అనే మూడు మండలాలను కూడా ఏర్పాటు చేయాలి.

ఆసనం ద్వాదశార్ణేన తత్ర స్థాప్య శిలాం యజేత్। వ్యస్తేన చ సమస్తేన స్వబీజేన యజేత్ క్రమాత్

పన్నెండు అరణాల ఆసనంపై శిలను ఉంచి పూజించాలి. వేర్వేరుగా, కలిపి, తన స్వంత బీజమంత్రంతో క్రమంగా పూజ చేయాలి.

పూర్వాదావథ వేదాద్యైర్గాయత్రీభ్యాం జితాదినా। ప్రణవేనార్చ్చయేత్ పఞ్చాన్ముద్రాస్తిస్రః ప్రదర్శయేత్

తూర్పున ప్రారంభించి, వేదాలు, గాయత్రీ, జితా మొదలైన వాటితో ఐదుగురిని ప్రణవంతో పూజించాలి. మూడు ముద్రలు చూపించాలి.

విష్వక్‌సేనస్య చక్రస్య క్షేత్రపాలస్య దర్శయేత్। శాలగ్రామస్య ప్రథమా పూజాథో నిష్ఫలోచ్యతే

విష్వక్సేనుడు, చక్రం, క్షేత్రపాలకుని ముద్రలు చూపించాలి. శాలగ్రామానికి మొదటి పూజ ఫలం ఇవ్వదని చెబుతారు.

పూర్వవత్ షోడశారఞ్చ సపద్మం మణ్డలం లిఖేత్। శఙ్ఖచక్రగదాఖడ్‌గైర్గుర్వాద్యం పూర్వంవద్యజేత్

మునుపటిలాగే పదహారు అరణాల మండలాన్ని పద్మంతో గీయాలి. శంఖం, చక్రం, గద, ఖడ్గాలతో గురువును మొదట పూజించాలి.