શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

ભગવાન! તમે પોતે જ તમારા આત્માથી પોતાનું આશ્રય છો. આ સૃષ્ટિના આરંભે, તમારી માયા દ્વારા તમે ગુણોની રચના કરી, અને એ ગુણોથી, હે અચલ સંકલ્પના સ્વામી, તમે આ જગતનું સર્જન, પાલન અને સંહાર કરો છો. તેથી જ, પૃથ્વી પરના ભારરૂપ રાક્ષસો, દુષ્ટો અને દૈત્યોના વિનાશ અને સજ્જનોની રક્ષા માટે તમે અવતરીત થયા છો. આજના શુભ દિવસે, તમારે રમતમાં જ, ઘોડા રૂપે આવેલા ભયાનક દૈત્યનું સંહાર કર્યું, જેના હિંચકારથી દેવતાઓ પણ ભયભીત થઈ ગયા હતા અને સ્વર્ગ ત્યજી દીધું હતું. હે પ્રભુ, આવતીકાલે કે પરમદિને હું ચોક્કસ જોઈશ કે તમે ચાણૂર, મુષ્ટિક અને અન્ય મલ્લો, ગજ અને કংসને સંહારશો. ત્યારબાદ શંખ, યવન, મુરા, નરકાસુરનો વિનાશ, પારિજાત વૃક્ષની ચોરી અને ઈન્દ્રને પણ હરાવશો. પછી તમે પરાક્રમી કન્યાઓને પરિણય કરશો, જેને તમે પરાક્રમ અને ગુણોથી જીત્યા, અને દ્વારકા ખાતે રાજા નૃગને તેમના શાપમાંથી મુક્ત કરશો. તમે સ્યામંતક મણિ અને તેની સાથે પત્ની પણ પ્રાપ્ત કરશો, તથા બ્રાહ્મણના મૃત્યુ પામેલા પુત્રને તમારા ધામમાંથી પાછા લાવશો. પૌંડ્રકનો સંહાર, કાશી નગરનું દહન, દંતવક્રનો વિનાશ અને મહાયજ્ઞમાં શિશુપાલનો પણ અંત કરશો. દ્વારકામાં નિવાસ કરતા, તમે જે-જે પરાક્રમ કરો છો, એ બધું હું અવશ્ય જોશ, જે પૃથ્વી ઉપર કવિઓ દ્વારા ગવાય છે. હવે તો હું જોઈશ કે કેવી રીતે સમયરૂપ ભગવાન, અર્જુનને સારથી બનાવી, આ સૈન્યનો વિનાશ કરશે. અમે એ પરમેશ્વરને ધ્યાનથી સ્મરણ કરીએ છીએ, જે શુદ્ધ જ્ઞાનથી વ્યાપ્ત છે, સ્વરૂપે સ્થિત છે, સર્વ ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થયેલી છે, પોતાની તેજસ્વિતાથી સદા માયાથી પર છે અને ગુણોની પ્રવાહના મૂળ છે. હું તમને વંદન કરું છું, હે સર્વાશ્રય ભગવાન, જેમણે પોતાની માયાથી સર્વ ભેદ રચ્યા, અને લિલા માટે માનવ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું; જે યદુ, વૃષ્ણિ અને સાક્તવતાઓમાં શ્રેષ્ઠ છો. શુકદેવજી કહે છે: આમ, શ્રેષ્ઠ ભક્ત મહર્ષિએ યદુપ્રવરમાં શ્રીકૃષ્ણને વંદન કરીને, તેમની todayાનુમતિ લઈને આનંદથી વિદાય લીધી. ભગવાન ગોવિંદે પણ, કેશી દૈત્યનો સંહાર કર્યા પછી, ગોપગણ સાથે ગૌચરણ કરતાં વ્રજમાં આનંદ ફેલાવ્યો. એક દિવસ, ગોપગણ સાથે ગિરિરાજની ઢાળીઓ પર ગાય ચરાવતા, તેમણે છુપાવા-છૂપીનું રમુજી રમાડ્યું, જેમાં કેટલાક ચોર, કેટલાક રક્ષક અને કેટલાક ઘેટાં બન્યા. એ રમતમાં, માયાના પુંત્ર વ્યોમાસુરે ગોપાળનું રૂપ ધારણ કરી, ઘેટાંના વડા બની, ઘણા ‘ચોર’ બનેલા ગોપગણને લઈ ગયો. પછી એ મહાદૈત્યે તેમને પર્વતની ગુહામાં પુર્યા અને પ્રવેશ પર મોટો પથ્થર મૂકી માત્ર ચાર-પાંચને બહાર રાખ્યા. કૃષ્ણે તેની ચાલ ઓળખી, ધર્મપ્રેમી ગોપગણના રક્ષક તરીકે, વ્યોમાસુરને પકડી લીધો, જેમ સિંહ વરુને પકડી લે. પછી વ્યોમાસુરે પોતાનું ભયાનક, પર્વત જેવું મૂળ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું અને બચવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ કૃષ્ણના બળ સામે નિષ્ફળ રહ્યો. અચ્યૂત ભગવાને પોતાના ભુજાઓથી તેને દબોચી, જમીન પર ફેંકી દીધો અને દેવતાઓ જોઈ રહ્યાં હતાં ત્યારે એ ગૌહનનારા દૈત્યનો સંહાર કર્યો. પછી ગુહાના પ્રવેશને તોડી, કૃષ્ણે કઠિનાઈથી બધા ગોપગણને મુક્ત કર્યા અને દેવતાઓ તથા ગોપગણના સ્તુતિથી વ્રજમાં પ્રવેશ કર્યો. આ રીતે શ્રીમદ્ ભાગવત મહાપુરાણના પ્રથમ સ્કંધના દશમ સ્કંધના ‘વ્યોમાસુરવધ’ નામક સત્તત્રીસમા અધ્યાયનો અંત થયો. પછી શુકદેવજી કહે છે: અક્રૂર, જે વિદ્વાન અને ભક્ત હતા, તેમણે રાત મથુરામાં વિતાવી અને વહેલી સવારના સમયે રથમાં બેસી, નંદબાબાના ગોકુલ તરફ રવાના થયા. માર્ગમાં જતા, ભગવાન લોટસનેત્ર શ્રીકૃષ્ણ માટે તેમના હૃદયમાં ભક્તિ જાગી અને તેઓ મનમાં વિચારી રહ્યા: "શું એવું શુભ કર્મ, કઠિન તપ કે દાન મેં કર્યું છે કે આજે હું કેશવને નિહાળીશ? ભગવાનના દર્શનને હું મારા માટે અતિ દુર્લભ માનું છું, જેમ શૂદ્ર માટે બ્રહ્મના પઠન દુર્લભ છે. કદાચ એવો દિવસ આવશે કે મારા જેવા પાપી માટે પણ અચ્યૂતના દર્શનથી વંચિત ન રહેવું પડે; કારણ કે ક્યારેક સમયના પ્રવાહમાં વહાતા મનુષ્ય પણ પાર થઈ જાય છે. આજે તો મારા દુર્ભાગ્યનો અંત થયો અને મારા જીવનનું ફળ મળ્યું, કારણ કે હું ભગવાનના કમળ સમાન ચરણોમાં વંદન કરીશ, જેને યોગીઓ ધ્યાનમાં ધરાવે છે. ખરેખર, આજે તો કંસે પણ મારે પર મહાન કૃપા કરી છે, કેમ કે હું હરિના તે ચરણો નિહાળીશ, જેમના નખની કાંતિએ એક વખત પૌરાણિક અંધકાર પણ દૂર કરી નાખ્યો હતો. બ્રહ્મા, શિવ, દેવી શ્રી, ઋષિઓ અને સાત્વતો જે ચરણોની પૂજા કરે છે, જે વનમેઘ્યે ગોપગણ સાથે ગૌચરણમાં ફરતા, અને ગોપીઓના કુંકુમથી રંગાયેલા છે, એ ચરણો આજે મારા દર્શનમાં આવશે. ચોક્કસપણે હું મુકુન્દનું તે મુખ જોઈશ, જે સુંદર ગાલ, નાક, હસતાં રક્તકમળ સમાન નેત્રો, વાળથી ઢંકાયેલું છે અને આસપાસ હરણીઓ પરિભ્રમણ કરે છે. શક્ય છે કે આજે મારા નેત્રોનું ફળ મળી જશે, કારણ કે હું એ વિષ્ણુને નિહાળીશ, જે પૃથ્વીનો ભાર ઉતારવા મનુષ્ય સ્વરૂપે અવતર્યા છે, અને સૌંદર્યના ધામ છે. જે ભગવાન હું જોવા જઈ રહ્યો છું, એ અહંકાર અને દ્વંદ્વથી મુક્ત છે, પણ પોતાના તેજથી અજ્ઞાનના અંધકારને વિસર્જન કરે છે; પોતે માયાથી સર્વે જીવોમાં પ્રાણ, ઇન્દ્રિયો અને બુદ્ધિ દ્વારા અનુભવાય છે. તેમના અવતાર, કર્મ અને વાણી સર્વે શુભ ગુણોથી મિશ્રિત છે, જે સર્વ અશુભતાને નાશ કરે છે, પ્રાણ આપે છે, પવિત્ર કરે છે અને જગતને શુદ્ધ કરે છે; જે લોકો એમાં રસ નથી લેતા, તેઓ જીવતા પણ નિર્જીવ સમાન છે. તેઓ સાત્વત વંશમાં અવતરીને દેવતાઓને આનંદ આપે છે; વ્રજમાં નિવાસ કરીને ભગવાન પોતાની કીર્તિને ફેલાવે છે અને દેવતાઓ તેમના શુભકર્મો ગાય છે. આજે તો ચોક્કસ હું તેમને જોઈશ, જે મહાન પુરુષોનો લક્ષ્ય, ગુરુ, ત્રણેય લોકના આનંદદાતા અને આંખો માટે ઉત્સવરૂપ છે, શ્રીમહાલક્ષ્મીનું વાંછિત નિવાસસ્થાન છે. જ્યારે તેઓ રથમાંથી ઉતરીને પોતાના સાથીઓ સાથે આવશે, ત્યારે હું અને વનવાસીઓ, યોગીઓ પણ જેમના ચરણોમાં મન મૂકે છે, એવા ચરણોમાં વંદન કરીશ. શક્ય છે કે ભગવાન પોતે પોતાના કમળ સમાન હાથે મારા માથે સ્પર્શ કરશે, જેમ તેઓ સમય રૂપ સર્પથી ભયભીત આશ્રિતોને નિર્ભયતા આપે છે. એ સ્પર્શથી કૌશિક (વિશ્વામિત્ર) અને બલિએ પણ ત્રિલોકના અધિકાર પ્રાપ્ત કર્યા, અથવા રમતમાં તેમણે વ્રજની સ્ત્રીઓની થાક દૂર કરી હતી પોતાના સુગંધિત હાથે." આ રીતે અક્રૂર ભગવાનના દર્શન માટે ઉત્સુક અને ભક્તિથી ભરપૂર થઈ, ગોકુલ તરફ આગળ વધ્યા.