શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

ગોકુલમાં, જ્યારે અક્રૂર શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામને લઈ જવા માટે આવ્યા, ત્યારે ગોપીઓનું હ્રદય દુઃખથી ભરાઈ ગયું. કેટલાંક ગોપીઓના ચહેરા ઉદાસ અને શ્વેત થઈ ગયા; તેઓ ઊંડી શ્વાસ સાથે, પોતાના કપડાં, ચુડાં અને વાળની વણાટ છોડી દેતા. બીજી ગોપીઓ તો શ્રીકૃષ્ણના વિચારોમાં એટલી વિમૂઢ થઈ ગઈ કે દૈનિક કામો ભૂલી, જેમ કે પોતાની અંદરની દુનિયામાં પ્રવેશી ગઈ હોય, એમ રહી ગઈ. કેટલાંક ગોપીઓએ શ્રીકૃષ્ણના પ્રેમભર્યા સ્મિત અને મીઠા શબ્દોને યાદ કરીને હળવાશમાં આવી ગઈ; કૃષ્ણના હૃદયસ્પર્શી સંવાદો તેમને ચકિત અને અશાંત કરી દિધા. તેઓ શ્રીકૃષ્ણની કટાક્ષ, ચાલ, હાસ્ય, રમુજી હાઝી, અને દુઃખ દૂર કરનારી રમતાં વાતો યાદ કરતી હતી. મુકુંદના વિયોગથી ડરીને, ગોપીઓના ચહેરા અશ્રુથી ભીંજાઈ ગયા, અને તેઓ સમૂહમાં ભેગા થઈ, હૃદયમાં અચ્યુત પર અડગ રહી, વાતો કરવા લાગી. ગોપીઓએ કહ્યું: “હે સર્જનહાર! તમે કેટલા નિર્દય છો! શરીરધારી જીવોને મિત્રતા અને પ્રેમમાં જોડો છો, અને પછી, તેમના ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય એ પહેલાં, તેમને અલગ કરી દો છો—જેમ બાળકોથી રમકડાં છીનવી લેવાય.” “તમે અમને મુકુંદનું મુખ બતાવ્યું—કાળાં વાળથી ઘેરાયેલ, સુંદર ગાલ, ઉંચો નાક, અને હળવાં સ્મિતથી દુઃખ દૂર કરનાર—અને હવે તેમને દૂર કરી દો છો; આવું યોગ્ય નથી.” “તમે ખરેખર 'અક્રૂર' નામને યોગ્ય ઠેરવતા છો! અમને દ્રષ્ટિ આપી, અને હવે, અમને તે દ્રષ્ટિ છીનવી લઈ, દુઃખ આપો છો; તમારી કૃપાથી અમે મધુના દુશ્મન, સર્વ સૃષ્ટિના શ્રેષ્ઠ શ્રીકૃષ્ણનું સૌંદર્ય એક જ જગ્યાએ જોયું.” “નંદપુત્ર, જેમનું પ્રેમ અસ્થિર છે, હવે અમને જોઈ પણ નથી; અમે ઘર, કુટુંબ, પતિ બધું છોડી તેમને સેવા કરવા આવ્યા, અને હવે તેઓ નવી પ્રિયાઓ શોધી લીધા છે.” “પકક્કી વાત છે, એ શહેરની સ્ત્રીઓ માટે એ રાત સુખદ રહી હશે; તેમની ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થઇ હશે, કારણ કે તેઓ વ્રજના સ્વામીના મુખનું દર્શન કરશે, જ્યારે તેઓ શહેરમાં પ્રવેશ કરશે, અને તેમના કટાક્ષ અને સ્મિતથી અમૃત પાન કરશે.” “મુકુંદ, તેમની મધુર વાણીથી મોહિત થઈ, હવે તેમના વશમાં છે; તેઓ અમારાં ગામડાંની સ્ત્રીઓ પાસે કઈ રીતે પાછા આવશે, અમે તો પ્રેમમાં શરમાઈ અને ચકિત રહી ગઈ છીએ?” “આજે દશાર્હ, ભોજ, અંધક, વૃષ્ણિ અને સાત્વત માટે મહોત્સવ હશે; રસ્તામાંના લોકો દેવકીપુત્ર, સર્વ ગુણોના ધામ, શ્રીકૃષ્ણનું સૌંદર્ય નિહાળશે.” “અક્રૂર નામ તો એવા નિર્દયને જ આપવું જોઈએ! કેવી નિર્દયતા, કે અમારાં ગાઢ દુઃખમાં પણ, અમારાં પ્રિય મિત્રને દૂર લઈ જાય છે.” “અક્રૂર, હૃદયમાં ભાવના વગર, રથ પર ચઢી ગયો, અને ઉત્સાહી લોકો તેને આગળ ધપાવી રહ્યા છે. ગોપો, જે પોતાના વડીલોથી અવગણ્યા છે, રથ પાછળ ગાડાં લઈને ચાલ્યા છે, અને આજનો દિવસ તો અમારાં વિરુદ્ધ છે.” “ચાલો, માધવને રોકી લઈએ! અમારા વડીલ અને સગાં શું કરી શકે, જ્યારે, વિયોગમાં, અમારું હૃદય મુકુંદના અડધા પલકના વિયોગને પણ સહન કરી શકતું નથી?” “અમે ગોપીઓ, જેમના હૃદય શ્રીકૃષ્ણના પ્રેમભર્યા સ્મિત, મોહક શબ્દો, રમુજી કટાક્ષ, વહાલભરી બાહપાશ, અને રાસની આનંદમય રમતમાં મગ્ન થઈ ગયા—વિયોગના અંધકારને, એક પળ માટે પણ, કેવી રીતે પાર કરી શકીએ?” “જ્યારે, દિવસના અંતે, અનંતના મિત્ર વ્રજમાં પાછા આવે, ગોપો સાથે, વાળ પર ગાડાંની ધૂળ, વાંસળી વગાડતા, સ્મિતભરી આંખોથી કટાક્ષ કરતા—જો અમને એમાંથી વંચિત કરી દો, તો અમે કેવી રીતે જીવીએ?” શુકદેવે કહ્યું: “આ રીતે, વ્રજની સ્ત્રીઓ, કૃષ્ણમાં મગ્ન અને વિયોગથી પીડાતી, શરમ છોડીને, ખુલ્લેઆમ રડવા લાગી, ‘ગોવિંદ! દામોદર! માધવ!’ કહીને.” “જ્યારે સ્ત્રીઓ આ રીતે રડી રહી, અને સૂર્ય ઉગ્યો, અક્રૂરે, મિત્રતાના કામ પૂર્ણ કરીને, રથને આગળ ધપાવ્યો.” “નંદ અને અન્ય ગોપો ગાડાં લઈને, ઘણા દૂધના ઉત્પાદનો ભરેલા ઘડાઓ સાથે, રથ પાછળ ચાલ્યા.” “ગોપીઓ, પોતાના પ્રિય કૃષ્ણમાં મોહિત, તેમને જોઈ, તેમનાં સંકેત માટે રાહ જોઈ રહી.” “જ્યારે કૃષ્ણ વિદાય લઈ રહ્યા હતા, અને ગોપીઓ દુઃખી હતી, યદુમાં શ્રેષ્ઠ કૃષ્ણે પ્રેમભર્યા શબ્દોથી તેમને આશ્વાસન આપ્યું, દૂત દ્વારા કહ્યું: ‘હું પાછો આવીશ.’” “જ્યાં સુધી રથનો ધ્વજ અને ધૂળ દેખાઈ, ત્યાં સુધી ગોપીઓ તેમના પાછળ ચાલતી રહી, હૃદયમાં કૃષ્ણની મૂર્તિ જેવી મોહિત.” “જ્યારે ગોવિંદના પાછા આવવાની આશા ટૂટી, ત્યારે તેઓ પાછી ફરી; દુઃખથી મુક્ત, પોતાના પ્રિયના કાર્યો ગાઈને દિવસ પસાર કરવા લાગ્યા.” “હે રાજા, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ, બલરામ અને અક્રૂર સાથે, રથમાં, યમુના નદી પાસે આવ્યા.” “ત્યાં, તેમણે મુખ ધોઈ, શુદ્ધ, રત્ન જેવી પાણી પીધા, અને વૃક્ષોના ઝાડમાં બલરામ સાથે ગયા, પછી રથમાં આવ્યા; અક્રૂરે તેમને વિદાય આપી, અને રથ પર બેઠા, યમુના કુંડમાં જઇ, સ્નાન કરવા લાગ્યા.” “પાણીમાં ડૂબીને, અક્રૂરે શાશ્વત બ્રહ્મનું જાપ કર્યું, અને બલરામ-કૃષ્ણને એકસાથે જોયા.” “અક્રૂર વિચારો: ‘દેવકીપુત્રો પાણીમાં કેમ છે, જ્યારે તેઓ રથ પર હોવા જોઈએ?’ ઉપર આવી, શોધવા લાગ્યા.” “ફરી, જેમ પહેલા, તેમને બેઠા જોયા; ફરી પાણીમાં ડૂબ્યા, વિચાર કર્યો કે શું પાણીમાં જોયેલી દૃષ્ટિ ખોટી હતી.” “એકવાર ફરી, અક્રૂરે મહાન ભગવાનને જોયા, જેમને સિદ્ધ, ચારણ, ગંધર્વ અને અસુર bowed heads અને સંગીતથી સ્તુતિ કરી રહ્યા હતા.” “તેમણે દિવ્ય સ્વરૂપ જોયું, હજાર માથા, હજાર ફણ, નિલાંબર પહેરેલા, હિમશિખરો જેમ શ્વેત.” “તેમના ગોદમાં એક ઘનઘોર વાદળ જેવા, પીતાંબર પહેરેલા, ચાર હાથ, શાંત, કમળપાંખડાં જેવી લાલ આંખોવાળા વ્યક્તિ.” “તેમનું મુખ સુંદર અને શાંત, કટાક્ષમાં હળવું સ્મિત; ભ્રૂ, નાક, કાન, ગાલ, અને હોઠ—all lovely and reddish.” “લાંબા, ભરપૂર હાથ, વિશાળ, તેજસ્વી છાતી, શંખ જેવી ગળા, ઊંડું નાભિ, પેટ પર કુંજ જેવા વળાં.” “મોટા કટ, જાંઘ, સુંદર હાથ-મણકા, ઘૂંટણ, અને gracefully shaped પગ.” “ઊંચા પગનાં મણકા, લાલ નખ, કિરણોથી તેજસ્વી; પગ, નવ આંગળીઓ અને અંગૂઠા જેવા, કમળ જેવા તેજસ્વી.” “અનમોલ રત્નોથી શણગાર: મુકુટ, ચુડાં, બાહૂબંધ, યજ્ઞોપવીત, કમરપટ્ટા, હાર, પાયલ, અને કાનના કુંડળ.” “કમળ જેવા હાથમાં શંખ, ચક્ર, ગદા; છાતી પર શ્રીવત્સ, તેજસ્વી કૌસ્તુભ મણિ, અને વનમાલા.” “સુનંદા, નંદા અને અન્ય સહાયકો, સનકાદિ ઋષિ, બ્રહ્મા, રુદ્ર જેવા દેવતાઓ, અને નવ શ્રેષ્ઠ દ્વિજ ઋષિઓ, બધાએ સેવા કરી.” “પ્રહલાદ, નારદ, વસુ અને અન્ય શ્રેષ્ઠ ભક્તો, પોતાના દૃષ્ટિકોણથી, શુદ્ધ હૃદયથી ભગવાનની સ્તુતિ કરી રહ્યા હતા.” આ રીતે, અક્રૂરને યમુના કુંડમાં ભગવાનના દિવ્ય દર્શન થયા, અને ગોકુલમાં વિયોગની પીડાથી ગોપીઓ, કૃષ્ણના સ્મરણમાં, પોતાના પ્રેમ અને ભક્તિથી, દિવસો પસાર કરતી રહી.