શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

મારા પિતા દ્વારા બધા મહેમાનોને તેમની શક્તિ અને વય પ્રમાણે સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું. જેમણે મને જીતવા માટે ઈચ્છા વ્યક્ત કરી, તેઓએ ધનુષ અને તીરો લઈને સભામાં તયાર થઈ ગયા. કેટલાકે ધનુષ ઉઠાવીને તેને તાણવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ તેઓ એમાં નિષ્ફળ રહ્યા; કેટલાકે ધનુષના તાંતણને છાતી સુધી ખેંચવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ એ તાંતણના ઝટકાથી જમીન પર પડી ગયા. બીજા યોદ્ધાઓ—મગધ, અંબષ્ટ, ચેદી જેવા રાજાઓ, તેમજ ભીમ, દુર્યોધન અને કર્ણ—ધનુષ તાણવામાં સફળ થયા, પણ તેઓએ અસલ પડકારને સમજી શક્યા નહીં. પછી, જ્યારે પાણીમાં માછલીની પ્રતિમાને જોઈને અને તેની સ્થિતિને સમજીને, અર્જુને ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક તીરો છોડ્યો; એ તીર માછલીને કાપ્યો નહીં, માત્ર સ્પર્શ કર્યો. રાજાઓના અહંકાર તૂટી ગયા અને તેઓ પાછા ગયા ત્યારે ભગવાને ધનુષ ઉઠાવ્યો અને સહેજે તાણ્યો. ત્યારબાદ, ભગવાને ધનુષથી તીર તણ્યો, માત્ર એકવાર પાણીમાં માછલીને જોઈને, એ તીરથી માછલીને કાપી નીચે પાડી દીધી, ત્યારે સૂર્ય અભિજિત નક્ષત્રમાં હતો. પછી, હું નવા રેશમી વસ્ત્રમાં, પગમાં પાયલની ઝણઝણ સાથે, હાથમાં તેજસ્વી સોનાની મણિ-માળ લઈને, શરમાળ હાસ્ય સાથે, વાળમાં ફૂલોની વણાટ સાથે, મંડપમાં પ્રવેશી. મારો ચહેરો ઉંચો કરીને, મોટા કાનના ઝુમકા અને ચમકતા ગાલ સાથે, હળવી, હસતી નજરે રાજાઓ તરફ જોઈ, અને મનથી મુરારીના ભક્તિ સાથે, મારી માળા ભગવાનના ખભા પર મૂકી. તે સમયે, ડોલ, નગારા, શંખ, તુરી અને અન્ય વાદ્યોથી મંડપ ગુંજી ઉઠ્યો; નૃત્યકારો નૃત્ય કરવા લાગ્યા અને ગાયકોએ ગીત ગાયા. જ્યારે ભગવાન, માયાના સ્વામી, મારા દ્વારા પસંદ કરવામાં આવ્યા, ત્યારે મહાપુરુષો, દ્રૌપદીના પસંદને સહન કરી શક્યા નહીં અને એકબીજા સાથે સ્પર્ધા કરવા લાગ્યા. પછી, ભગવાને મને ચાર ઉત્તમ ઘોડાઓથી જોડી ચariotમાં બેસાડ્યા, શારંગ ધનુષ લઈને, કવચ પહેરી, ચાર હાથથી યુદ્ધ માટે ઊભા રહ્યા. દારુકે સોનાના શણગારવાળી રથ ચલાવી, રાજાઓ જોઈ રહ્યા હતા—જેમ કે જંગલનો રાજા અન્ય પ્રાણીઓની સામે પોતાના શિકારને લઈ જાય છે, તેમ. કેટલાક રાજાઓ, હથિયાર લઈને, રસ્તામાં તેમને રોકવા દોડી આવ્યા, તેઓ હરિને પકડવા ગામના સિંહોની જેમ હતા. પણ શારંગ ધનુષથી છોડેલા તીરોની વર્ષાથી, તેમના હાથ, પગ અને ગળા કપાઈ ગયા, કેટલાક યુદ્ધમાં પડી ગયા, અને કેટલાક યુદ્ધ છોડી ભાગી ગયા. પછી યદુના સ્વામી, સૂર્યછાયા ધ્વજ અને રંગીન દરવાજા સાથે શણગારેલી, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ, શહેરમાં પ્રવેશ્યા—જેમ કે નાવ પોતાના બંદર પર પહોંચે. મારા પિતાએ તેમના મિત્રોને, સગાંઓને, અને સંબંધીઓને કિંમતી વસ્ત્રો, આભૂષણ, પથારી, બેઠકો અને અન્ય ભેટોથી સન્માનિત કર્યા. મહિલાઓ, સર્વ પ્રકારની સંપત્તિ, સૈનિકો, રથ અને ઘોડા સાથે, તેમણે પૂજ્ય ભાવથી કિંમતી હથિયારો પણ આપ્યા. અમે, તેમના ઘરની દાસીઓ, સાચી તપસ્યા અને સંપૂર્ણ વૈરાગ્યથી, આત્મતૃપ્ત ભગવાનની સેવા કરવા માટે દાસી બની. રાણીઓએ કહ્યું: ભૌમ અને તેના અનુયાયીઓને યુદ્ધમાં મારીને, તેમણે અમને—જેઓ તેમના દ્વારા જીતાઈ ગયા હતા—મુક્ત કર્યા, અને તેમના કમળ જેવા પગોને યાદ કરીને, ઈચ્છાઓ પૂરી કરનાર ભગવાને અમને લગ્નમાં સ્વીકારી, જ્ઞાન-મુક્તિ આપી. અમે રાજસત્તા, સ્વામીપદ, શાસન, કે બ્રહ્માના સર્વોચ્ચ સ્થાનને પણ ઈચ્છતા નથી; અમને તો માત્ર તેમના પાવન પગલાંની ધૂળ, જે તેમની પત્નીની વક્ષસ્થળની સુગંધથી સુગંધિત છે, તેને માથા પર ધારવી છે—એ mace-ધારી ભગવાન. વ્રજની ગોપીઓ, પુલિન્દ સ્ત્રીઓ, ઘાસ-બૂટા, ગાયો અને ગોપો—બધા એ મહાનાત્માના પગલાંના સ્પર્શને ઈચ્છે છે, જેમ તે ગાયોની રક્ષા કરે છે. શુકદેવજી કહે છે: જ્યારે કુંતી, સુભદ્રા, દ્રૌપદી, માધવી, રાજકુમારી અને તેમની પોતાની ગોપીઓએ કૃષ્ણ, પરમાત્મા, તેમની ઉપર રહેલી ઊંડી પ્રેમ-ભાવના વિશે સાંભળ્યું, ત્યારે તેઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા, અને તેમની આંખોમાં આશુ ભરાઈ આવ્યા. સ્ત્રીઓ એકબીજા સાથે વાત કરી રહી હતી, અને પુરુષો પુરુષો વચ્ચે, ત્યારે મહાત્માઓ ત્યાં આવી પહોંચ્યા—કૃષ્ણ અને બલરામના દર્શન માટે ઉત્સુક. વ્યાસ, નારદ, ચ્યવન, દેવલ, અસિત, વિશ્વામિત્ર, શતાનંદ, ભરદ્વાજ અને ગૌતમ આવ્યા. રામ અને તેમના શિષ્યો, venerable વશિષ્ઠ, ગાલવ, ભૃગુ, પુલસ્ત્ય, કશ્યપ, અત્રિ, માર્કંડેય અને બૃહસ્પતિ પણ આવ્યા. દ્વિતાસ, ત્રિતાસ, એકતા, બ્રહ્માના પુત્રો, અંગિરા, અગસ્ત્ય, યાજ્ઞવલ્ક્ય, વામદેવ અને બીજા પણ આવ્યા. તેમને જોઈને, રાજાઓ, પાંડવો, કૃષ્ણ અને બલરામ, જે પહેલાં બેઠેલા હતા, તરત ઊભા થયા અને વિશ્વમાં પૂજ્ય એવા મહાત્માઓને વંદન કર્યું. સૌએ મહાત્માઓનું યોગ્ય રીતે પૂજન કર્યું, અને રામ-અચ્યુતે પણ આવકાર, બેઠકો, પગ ધોવા માટેનું પાણી, ભેટ, માળા, ધૂપ અને ચંદનથી સન્માનિત કર્યા. પ્રભુ, ધર્મનો સ્વરૂપ, મહાત્માઓને આરામથી બેઠા જોઈ, મંડપમાં સૌને શાંતિથી સંભળાતા, સુમેળભર્યા શબ્દોમાં બોલ્યા. ભગવાને કહ્યું: અહા! અમે, જે આ પૃથ્વી પર જન્મે છે, એ સર્વોચ્ચ ફલ પ્રાપ્ત કર્યું છે—જે દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે—યોગેશ્વરોના દર્શન. એવા મહાત્માઓના દર્શન, સ્પર્શ, પ્રશ્ન અને વંદન—even those with little austerity, worshipping the devas, who are the world's eyes, gain great fortune. પવિત્ર જળ, માટી-પથ્થરની મૂર્તિ, એ રીતે શુદ્ધિ લાવતી નથી; મહાત્માઓ તો માત્ર દર્શનથી—even for a moment—પાપનો નાશ કરે છે. અગ્નિ, સૂર્ય, ચાંદ, તારા, પૃથ્વી, જળ, આકાશ, પવન, વાણી, મન—even worshipped separately—પાપ દૂર કરતા નથી; જ્ઞાનીની સેવા—even for a moment—પાપનો નાશ કરે છે. જે વ્યક્તિ આત્માને ત્રણ તત્વના શરીર સાથે જ ઓળખે છે, પત્ની-સગાંને પોતાનો માને છે, પૃથ્વીને પવિત્ર માને છે, તીર્થને માત્ર જળ સમજે છે, પણ જ્ઞાનીની શોધ નથી કરતો—તે ગાય અથવા ગધેડા જેવો છે. શુકદેવજી કહે છે: ભગવાન કૃષ્ણના અઘાદ જ્ઞાનભર્યા શબ્દો સાંભળીને, મહાત્માઓ મૌન થઈ ગયા, તેમના મન એ શબ્દોની ઊંડાઈથી ચિંતામાં પડ્યા. દીર્ઘ વિચાર પછી, મહાત્માઓ, વિશ્વના સ્વામી ભગવાનને, હસતાં, કહ્યું કે તેમનો રાજસ્વ અમને એકત્ર કરવા માટે છે. મહાત્માઓએ કહ્યું: તમારી માયાથી, હે પરમ તત્વજ્ઞ, અમને—વિશ્વના સર્જનહાર—even bewildered; તમારી મહિમા તમારી જ શક્તિથી છુપાયેલી છે—ભગવાનના કાર્યો કેટલા અજવાળાં છે! તમારી પાસે કોઈ ઈચ્છા નથી, છતાં તમે જગતની રચના, પાલન અને સંહાર કરો છો, પણ બંધાતા નથી—જેમ પૃથ્વી અનેક રૂપ અને નામમાં દેખાય છે, પણ અચળ રહે છે. તમારી મહિમાના કાર્યો કેટલા અજવાળાં અને અદભૂત છે! પણ, યોગ્ય સમયે, તમારી જાતના રક્ષણ માટે, તમે સત્વ ગુણ ધારણ કરો છો, દુષ્ટોના દમન માટે, અને તમારાં રમણથી, તમે વેદના શાશ્વત માર્ગને સ્થિર કરો છો, હે પરમ પુરુષ, જે varnashrama-dharmaના આત્મા છો.