ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ದಶಾರ್ಹರ ವಂಶಜರಾದ ಉದ್ಧವ, ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಅನುಭವ ಹೇಗೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ನಿಜವಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಲೋಕದ ಜೀವನವೂ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಅಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ವಸ್ತುವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು, ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ, ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರವು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಉದ್ಧವ, ನಂಬಲಾರುವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಆತ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನೋಡಿ, ಈ ಮಾಯಾಜಾಲದ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತುಕೋ. ಯಾರಾದರೂ ಕೆಡುಕರಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅವಮಾನಗೊಂಡರೂ, ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರೂ, ದ್ವೇಷಿತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಮೂಢರಿಂದ ತುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಗೊಳಗಾದರೂ, ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಡಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ತನ್ನನ್ನೇ ತನ್ನಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೀ ಉದ್ಧವನು, “ಈ ಮಹಾಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ. ಆತ್ಮದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುವ ಈ ಅಸಹ್ಯ ಅಪರಾಧವನ್ನು ನಾನು ತುಂಬಾ ಕಠಿಣವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಲ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು. ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿರುವ, ಶಾಂತರಾದ, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವರ ಹೊರತು, ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ,” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರೆ, ಸ್ವಯಂ ಹರಿಯು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋಗಳು, ಗುರುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುರುಷರು ಗಾನ-ಸ್ತುತಿ ಮೂಲಕ ಸ್ತ್ರೀಗಳ ಕಿವಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ, ರಾಮನು ಧರ್ಮವಂತರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವನು. ಹೋಮ ಮತ್ತು ಭೋಜನದ ಮೂಲಕ ಯಜಮಾನರ ಹೆಂಡತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಗ್ರಹ ಬರುವದು. ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋಪಗಳು ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ, “ರಾಮಾ, ಬಲವಂತನಾದವನೇ, ಕೃಷ್ಣಾ, ದುಷ್ಟನಾಶಕನೇ! ನಮ್ಮನ್ನು ಹಸಿವಿನ ಕಾಡು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸು,” ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಗೋಪಗಳ ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ದೇವಕೀಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಂತನು, ತನ್ನ ಭಕ್ತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ನೀವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆಂಗಿರಸ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯಜ್ಞ ವೇದಿಕೆಗೆ ಹೋಗಿ, ನಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು, ಧರ್ಮನಾಮವನ್ನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅವರೆಡೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೇಳಿ ತಂದುಕೊ.” ಭಗವಂತನ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಗೋಪಗಳು ಕೈಮುಗಿದು, ಭೂಮಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, “ಹೇ ಧರ್ಮಜ್ಞರೆ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತರು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನೀವು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಇದ್ದರೆ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ನೀಡಿ,” ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದರು. “ಪ್ರಾಣಿಯ ಯಾಗ ಅಥವಾ ಸೌತ್ರಾಮಣಿಯ ಸಮಯವಲ್ಲದೆ, ದೀಕ್ಷಿತನಾದರೂ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಅದು ದೋಷವಾಗದು,” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಈ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅನೇಕ ವಿಧಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳಂತೆ, ವಯಸ್ಸಿನ ಗರ್ವದಿಂದ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಯಜ್ಞದ ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ವಸ್ತುಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು, ವಿಧಿಗಳು, ಋತ್ವಿಕ್ಗಳು, ಅಗ್ನಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಯಜಮಾನ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವವಾಗಿವೆ. ಆದರೂ, ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನೆಂಬ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ, ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ನೋಡಿದರು. ಅವರು “ಯಾದವರಿಗೆ ನೀಡಿ” ಎಂದೂ, “ಕೊಡಬೇಡಿ” ಎಂದೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಗೋಪಗಳು ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಡೆದದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದು ಕೇಳಿದ ಭಗವಂತನು, ಜಗತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ನಗುತ್ತಾ, “ಈಗ ನೀವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹೆಂಡತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಾನು ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನೂ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ. ಅವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರು, ಖುಷಿಯಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ,” ಎಂದರು. ಗೋಪಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹೆಂಡತಿಗಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವರೆಲ್ಲಾ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, “ನಾವು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ದೂರದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಿ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಚ್ಯುತನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹೆಂಡತಿಗಳ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೋದವು. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ನದಿಗಳು ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ ಓಡಿದರು. ಹೆಂಡತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಪತಿಗಳು, ಸಹೋದರರು, ಬಂಧುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ತಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಹೊರಟರು. ಯಮುನೆಯ ತೀರದ ಹಸಿರು ಅಶೋಕವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ವನದಲ್ಲಿ, ಗೋಪಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಂತೆ ವೃತ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು. ಅವನು ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು, ಬಂಗಾರದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ, ಕಾಡಿನ ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಪಕ್ಕಿ ತಲೆಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದ, ನೃತ್ಯಗಾರನಂತೆ ಸಜ್ಜಿತನಾಗಿದ್ದ, ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಲಿ ಹೂವಿದ್ದ, ಕೆನ್ನೆ ಮೇಲೆ ಕೂದಲು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ನಗುವಿದ್ದ. ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಅವನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು, ಅವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಕಿವಿಗೆ ಆನಂದ, ಕಣ್ಮುಂದೆ ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳಂತೆ ತಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಅವರು ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದರು. ಅವನು ಈ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ನಗುತ್ತಾ, “ಸ್ವಾಗತ, ಧನ್ಯಳಾದವರೆ! ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ನಮ್ಮ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದು ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಯಾರು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಅವರು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ, ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೀವ, ಬುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು, ಆತ್ಮ, ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಧನ—all ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನಿಜವಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಿಯರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು. “ಈಗ ನೀವು ಯಜ್ಞ ವೇದಿಕೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ದ್ವಿಜಪತ್ನಿಯರೇ! ನಿಮ್ಮ ಪತಿಯರು, ಗೃಹಸ್ಥರು, ನಿಮ್ಮ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವರು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹೆಂಡತಿಗಳು, “ಪ್ರಭೋ, ಹೀಗೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಡಿ! ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ. ನಾವು ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಿಮ್ಮ ತುಳಸಿಯ ಪಾದಧೂಳಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ತಲೆಗೆ ಧರಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. “ನಮ್ಮ ಪತಿಗಳು, ಪೋಷಕರು, ಮಕ್ಕಳು, ಸಹೋದರರು, ಸ್ನೇಹಿತರು—ಯಾರು ನಮ್ಮನ್ನು ಈಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನೇ, ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ಶರಣಾದವರೆ, ನಮ್ಮಿಗೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ,” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಭಗವಂತನು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ನಿಮ್ಮ ಪತಿಗಳು, ತಂದೆಗಳು, ಸಹೋದರರು, ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಇತರರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ನೀವು ಈಗ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಲೋಕಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳು ಕೂಡ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗೌರವಿಸುವರು,” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು.